Hùng Cao và bài kiểm tra chính trị mang tên Lầu Năm Góc
Những thách thức chính sách chặn đường Hùng Cao trên con đường trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ là tập hợp các rào cản thủ tục, đấu đá chính trị trong Thượng viện và sự giằng co chiến lược bên trong Lầu Năm Góc, diễn ra trong bối cảnh cải tổ quân đội Mỹ gây tranh cãi và các chiến dịch quân sự kéo dài làm thu hẹp dư địa cho bất kỳ ứng viên nào muốn định hình lại hải quân. Nếu nhìn bề ngoài, đây chỉ là một quy trình phê chuẩn bình thường; nhưng thực chất, nó là phép thử xem hệ thống an ninh quốc gia Mỹ ưu tiên điều gì: ổn định liên minh, hay trung thành với chương trình cải tổ do Nhà Trắng áp đặt.
Điểm mấu chốt là hồ sơ của Hùng Cao không được xem xét trong khoảng trống quyền lực, mà nằm giữa hai áp lực. Một bên là Thượng viện đang bị phân cực, nơi bất kỳ đề cử nào liên quan tới quốc phòng đều có thể trở thành công cụ mặc cả chính sách. Bên còn lại là một Lầu Năm Góc đang bị xáo trộn bởi chương trình cải tổ quân đội Mỹ dưới thời Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, vốn đã dẫn tới làn sóng từ chức và bất mãn ở cấp tướng lĩnh. Trong bối cảnh đó, mỗi câu trả lời của Hùng Cao trước Ủy ban Quân vụ có thể bị đọc như một sự lựa chọn phe.
Bối cảnh chiến tranh hai mặt trận và sức ép lên quy trình phê chuẩn
Muốn hiểu vì sao con đường của Hùng Cao Bộ trưởng Hải quân trở nên gập ghềnh, phải nhìn vào cách Nhà Trắng đang chìm trong một cuộc chiến hai mặt trận. Mặt trận bên ngoài là nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm giành lại quyền kiểm soát Eo biển Hormuz từ tay Iran, trong một cuộc chiến tại vùng Vịnh đang bế tắc và kéo dài, buộc Mỹ phải huy động khí tài từ khắp nơi trên thế giới. Mặt trận bên trong là cuộc chiến văn hóa tại chính Lầu Năm Góc, nơi Hegseth đẩy nhanh cải tổ, gây ra chia rẽ sâu sắc trong giới tướng lĩnh và quan chức dân sự quốc phòng.
Trong không khí đó, bất kỳ đề cử lãnh đạo quân chủng nào, đặc biệt là Hùng Cao ở vai trò Bộ trưởng Hải quân, đều bị gắn với câu hỏi: ứng viên này sẽ phục tùng bao xa chương trình cải tổ, và có chấp nhận ưu tiên chiến dịch vùng Vịnh hơn các cam kết khác không. Khi lệnh tấn công Iran ngày 28/2 dẫn tới điều chuyển đáng kể nguồn lực quân sự Mỹ trên toàn cầu, Thượng viện hiểu rằng mỗi bổ nhiệm mới có thể làm lệch cán cân giữa các chiến trường. Điều này khiến các thượng nghị sĩ thận trọng hơn, kéo dài điều trần và sẵn sàng đặt thêm điều kiện chính trị trước khi bật đèn xanh.
Cải tổ của Hegseth: cơ hội hay bãi mìn cho Hùng Cao?
Cải tổ quân đội Mỹ dưới thời Hegseth là con dao hai lưỡi với bất kỳ ứng viên nào. Một mặt, nó mở ra không gian cho những gương mặt mới, những người cam kết mang lại “tư duy mới mẻ cùng thái độ chủ động, tiên phong” như cách một cựu Thứ trưởng Quốc phòng mô tả. Mặt khác, tốc độ và phong cách cải tổ đã thổi bùng phản ứng dữ dội: Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll từ chức ngày 31/8 sau nhiều lần bất đồng về bản chất và tốc độ cải cách. Đó là lời nhắc rằng bất kỳ sự hoài nghi công khai nào với chương trình cải tổ đều có thể kết thúc bằng cửa ra vào, không phải cửa vào quyền lực.
Cái giá chính trị của cải tổ đã hiện rõ: Hegseth đối mặt với lời kêu gọi bị sa thải ngay từ một thượng nghị sĩ Cộng hòa vốn thường xuyên chỉ trích Trump. Dù vậy, Nhà Trắng vẫn bảo vệ ông, coi ông là nhân sự chủ chốt trong di sản nhiệm kỳ thứ hai. Điều này đặt Hùng Cao vào thế khó. Nếu ông tỏ ra độc lập với Hegseth, ông có thể mất sự ủng hộ từ Nhà Trắng; nếu ông tán đồng mọi đường hướng, ông sẽ bị phe hoài nghi trong Thượng viện xem là phần kéo dài của một cuộc cải tổ gây chia rẽ. Thực tế, con đường an toàn nhất có lẽ là không tồn tại.
Chiến lược rút lực lượng khỏi châu Âu và áp lực lên Hải quân
Một tầng áp lực khác đối với tiến trình phê chuẩn Lầu Năm Góc là chiến lược tái bố trí lực lượng khỏi châu Âu và cả Thái Bình Dương. Washington thông báo cắt giảm 5.000 quân trong tổng số 40.000 binh sĩ đang đồn trú tại Đức, đồng thời hủy triển khai một tiểu đoàn trang bị tên lửa Tomahawk tới đây. Đây không chỉ là một quyết định kỹ thuật; nó là tín hiệu rằng Nhà Trắng sẵn sàng giảm hiện diện quân sự truyền thống để ưu tiên những chiến trường nóng hơn. Với một ứng viên đứng đầu lực lượng hải quân, điều này đồng nghĩa với việc mọi kế hoạch hiện đại hóa, triển khai đội tàu hay bảo vệ tuyến tiếp vận ở châu Âu đều bị đặt trong dấu hỏi.
Các con số về tiêu hao kho đạn lại nhấn mạnh thêm sự mỏng manh: Mỹ đã sử dụng khoảng một phần ba trong tổng số 3.000 tên lửa tấn công Tomahawk, và phóng gần 1.500 tên lửa Patriot từ kho dự trữ khoảng 2.300 quả. Trong khi đó, một sư đoàn dù cùng hàng ngàn binh sĩ được điều đến Trung Đông với đợt triển khai kéo dài tới 2027 mà chưa thấy hồi kết. Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ kế hoạch “NATO 3.0 chiến lược” nào nhằm tái khẳng định cam kết với châu Âu và phân bổ lại lực lượng hải quân đều sẽ bị chất vấn: lấy nguồn lực từ đâu, và ưu tiên nào sẽ bị hy sinh.
Di sản nhiệm kỳ thứ hai của Trump và lựa chọn của Hùng Cao
Những biến động trong cải tổ quân đội Mỹ và các chiến dịch ở vùng Vịnh đã dấy lên câu hỏi về di sản nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Nếu Hegseth tiếp tục được ưu ái, ông sẽ định hình lại toàn bộ cấu trúc quyền lực quốc phòng, từ Bộ Chiến tranh tới từng quân chủng, trong đó có hải quân. Điều này khiến chức vụ Bộ trưởng Hải quân không còn là một ghế quản lý truyền thống, mà trở thành mảnh ghép trong bức tranh lớn hơn: Mỹ sẽ duy trì vai trò cảnh sát toàn cầu hay thu hẹp cam kết, nhường chỗ cho ưu tiên nội địa và các cuộc chiến văn hóa.
Trong bối cảnh đó, con đường của Hùng Cao không chỉ bị chặn bởi thủ tục, mà bởi chính câu hỏi nước Mỹ muốn trở thành ai trong trật tự quốc tế. Một chiến lược hải quân gắn với khái niệm NATO 3.0 chiến lược – tức thế hệ liên minh mới sau các lần mở rộng và điều chỉnh nhiệm vụ – sẽ đòi hỏi ông phải cam kết rõ ràng với đồng minh, trong khi Nhà Trắng lại tỏ ra hoài nghi về giá trị của những cam kết này. Kết luận là: ngay cả khi Hùng Cao vượt qua chuỗi điều trần và bỏ phiếu, thách thức lớn nhất của ông không nằm ở buổi phê chuẩn, mà ở bài toán phải điều khiển hải quân trong một hệ thống chính trị coi cải tổ là mục tiêu, nhưng không thống nhất được mình đang cải tổ để làm gì.
