Cú sốc Walmart: diễn biến thị trường chứng khoán Mỹ hay tín hiệu tiêu dùng suy yếu?
Cú giảm mạnh của cổ phiếu Walmart sau báo cáo quý mới nhất là sự kiện mà thị trường chứng khoán Mỹ nhìn nhận như một lời cảnh báo rằng tiêu dùng Mỹ chậm lại và mảng bán lẻ Mỹ suy yếu, khi ngay cả nhà bán lẻ lớn nhất thị trường cũng không còn duy trì được tốc độ tăng trưởng quen thuộc ở mảng cốt lõi. Cổ phiếu Walmart lao dốc trong phiên 20/8 khi nhà đầu tư bán mạnh vì lo ngại đà tăng của mảng bán lẻ cốt lõi tại Mỹ đang chậm lại, dù doanh thu và lợi nhuận quý đều vượt dự báo. Việc vốn hóa bốc hơi hàng chục tỷ USD chỉ trong một phiên không phản ánh một doanh nghiệp yếu đi, mà phơi bày tâm lý bất an của thị trường trước lạm phát và tiêu dùng. Tâm điểm thất vọng nằm ở doanh số cửa hàng hiện hữu tại Mỹ tăng 2,6%, thấp hơn rõ rệt so với kỳ vọng 3,7–3,8% của giới đầu tư.
Dữ liệu từ Walmart cho thấy tầng lớp trung lưu Mỹ đang siết chặt hầu bao
Điểm đáng lo không phải là lợi nhuận Walmart, mà là hành vi tiêu dùng phía sau những con số "đẹp". Doanh thu quý của tập đoàn vẫn tăng và lợi nhuận điều chỉnh vượt đồng thuận, song tăng trưởng khách ghé thăm cửa hàng tại Mỹ đã giảm một nửa, từ 3% xuống còn 1,5% trong quý mới nhất. Khi nhà bán lẻ phải hạ giá khoảng 11.000 mặt hàng mà vẫn không kích hoạt được đà mở rộng tệp khách, thông điệp rõ ràng là người mua đang thận trọng hơn rất nhiều. Các báo cáo thu nhập từ loạt siêu thị, cửa hàng vật liệu xây dựng, nhà hàng và thương hiệu xa xỉ cho thấy người tiêu dùng dồn ngân sách vào các mặt hàng thiết yếu, trì hoãn dự án lớn, nhưng vẫn dành chỗ cho những món "tự thưởng" giá phải chăng và vài lần chi tiêu mạnh tay ngẫu hứng. Nói cách khác, tổng chi tiêu không sụt đột ngột, nhưng cấu trúc chi tiêu đã thay đổi bất lợi cho bán lẻ đại chúng.
Phân hóa khách hàng: bán lẻ Mỹ vừa suy yếu vừa lệch về hai đầu phổ thu nhập
Bên dưới cú lao dốc Walmart là câu chuyện phân hóa rõ nét giữa người mua sắm giàu và nhóm thu nhập thấp. Một mặt, kết quả kinh doanh của các thương hiệu thuộc phân khúc "sang trọng giá phải chăng" trong quần áo, túi xách và nước hoa cho thấy nhu cầu với sản phẩm trên ngưỡng giá trung bình vẫn khỏe. Người mua sắm khá giả tiếp tục săn tìm thời trang và sản phẩm làm đẹp cao cấp, và chuỗi cà phê nổi tiếng cũng chứng kiến sự phục hồi doanh số dòng đồ uống giá cao nhờ trải nghiệm tốt hơn. Ngược lại, Walmart thừa nhận sức mua của nhóm khách hàng thu nhập thấp chịu sức ép lớn từ giá nhiên liệu, buộc họ cắt giảm chi tiêu cho các mặt hàng không thiết yếu. Khi lạm phát và chi phí nhiên liệu ăn mòn ngân sách, họ phải tối ưu hóa từng bữa ăn giá rẻ, từng món đồ giảm giá và buộc bỏ qua nhiều khoản chi ngẫu hứng. Đây là dấu hiệu xấu cho biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ đại chúng.
Chiến lược mới của các nhà bán lẻ: vừa giảm giá vừa nâng tầm thương hiệu
Điểm tích cực duy nhất trong bức tranh này là các nhà bán lẻ Mỹ không bị động trước cơn gió ngược. Họ đang điều chỉnh chiến lược để sống chung với tiêu dùng Mỹ chậm lại. Một xu hướng rõ ràng là việc kết hợp giảm giá sâu với mở rộng các thương hiệu cao cấp hơn nhằm phục vụ đồng thời khách hàng bình dân và khách giàu. Thực tế cho thấy, chỉ giảm giá không còn đủ sức thuyết phục người mua đang lo lắng về chi phí nhiên liệu và tương lai thu nhập; những thực đơn giá rẻ ở một số chuỗi thức ăn nhanh đã không thu hút được khách như kỳ vọng, trong khi sản phẩm mới ở các thương hiệu khác lại nhận phản hồi tích cực hơn. Walmart cho biết phần lớn khoản hoàn nhập liên quan đến thuế quan sẽ được dùng để tăng cường giảm giá cho thực phẩm và hàng tiêu dùng phổ thông. Đây là cách giới bán lẻ cố gắng giữ chân nhóm thu nhập thấp, đồng thời giữ mở cửa cho phân khúc có khả năng chi tiêu cao.
Biến động cổ phiếu bán lẻ phản ánh nỗi lo về lạm phát và đà tăng trưởng kinh tế
Khi thị trường chứng khoán Mỹ trừng phạt Walmart bằng một phiên bán tháo, đó không chỉ là phản ứng với một báo cáo hướng dẫn quý III yếu hơn kỳ vọng. Walmart dự báo doanh thu quý III chỉ tăng 3–3,75%, thấp hơn đáng kể so với mức khoảng 4,9% mà giới phân tích mong đợi. Nhà đầu tư đọc tín hiệu này như bằng chứng rằng nhu cầu sẽ chậm lại trong thời gian ngắn sắp tới, bất chấp việc công ty vẫn nâng dự báo tăng trưởng cả năm. Trong bối cảnh doanh số bán lẻ toàn thị trường đã ghi nhận tháng giảm đầu tiên sau 9 tháng tăng liên tục và các tập đoàn bán lẻ lớn đều cảnh báo người tiêu dùng "chọn lọc" hơn khi chi tiêu, biến động mạnh của cổ phiếu không còn là chuyện riêng lẻ. Đó là thước đo cho nỗi lo lạm phát và tiêu dùng, cũng như cảm nhận rằng động lực tăng trưởng kinh tế đã suy yếu, khiến nhà đầu tư sẵn sàng phản ứng thái quá với bất kỳ dấu hiệu chững lại ở các doanh nghiệp đầu ngành.
