Tài sản chạm 99 nghìn tỷ USD, nhưng di sản vẫn “trống khung”
Khoảng cách giữa tốc độ gia tăng tài sản và mức độ chuẩn bị thừa kế tài sản của giới siêu giàu châu Á là hiện tượng các khối gia sản phình to nhanh chóng nhưng kế hoạch chuyển giao giữa các thế hệ lại chậm, rời rạc, khiến rủi ro đứt gãy tài chính và giá trị gia đình gia tăng đáng kể. Theo một báo cáo về tài sản thế hệ tại châu Á, tổng tài sản tư nhân khu vực này được dự báo đạt 99 nghìn tỷ USD vào năm 2029. Nhưng nhiều gia đình giàu có vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ cho việc chuyển giao tài sản sang thế hệ kế tiếp. Đây không chỉ là một “lỗi kỹ thuật” trong quản lý tài sản riêng, mà là lỗ hổng cấu trúc có thể bào mòn sức mạnh kinh tế của cả khu vực trong vài thập kỷ tới.
Từ kiếm tiền sang giữ tiền: vì sao châu Á chậm chân?
Khi cấu trúc tài sản của các gia đình giàu có trở nên ngày càng phức tạp, phân tán giữa doanh nghiệp, bất động sản, tài sản tài chính và các khoản đầu tư trong – ngoài nước, nhu cầu không còn là chọn từng sản phẩm đầu tư lẻ tẻ nữa. Thế nhưng, thói quen quản lý tài sản riêng ở nhiều gia đình vẫn dừng ở tư duy “đầu tư nào sinh lời nhanh nhất” thay vì xây một cấu trúc gia sản thống nhất, có khả năng đi qua nhiều chu kỳ thị trường và nhiều thế hệ. Câu hỏi đã dịch chuyển từ “kiếm thêm bao nhiêu” sang “giữ và truyền được bao nhiêu”, nhưng nhiều chủ gia sản chưa chịu thừa nhận sự dịch chuyển đó. Họ đầu tư mạnh vào tăng trưởng, nhưng lại ngại đụng đến những chủ đề nhạy cảm như phân chia quyền sở hữu, chuẩn bị người kế nghiệp hay thiết kế quy tắc gia đình.
Việt Nam: chuyên cơ tăng vọt, kế hoạch gia sản vẫn thiếu
Việt Nam là một ví dụ sống động cho xu hướng tài sản tăng nhanh hơn khả năng quản trị gia sản. Đội máy bay thương gia tại Việt Nam đã tăng từ 9 lên 15 chiếc chỉ trong một năm – tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy giới siêu giàu Việt Nam không ngần ngại đầu tư máy bay thương gia để tối ưu thời gian, kết nối khách hàng và đối tác quốc tế. Sự mở rộng của đội bay diễn ra trong bối cảnh Việt Nam ngày càng kết nối sâu với dòng khách và dòng vốn quốc tế. Khi Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một nền kinh tế quan trọng trong khu vực, các doanh nghiệp ngày càng coi trọng tốc độ, khả năng tiếp cận, tính linh hoạt và khả năng kết nối. Nhưng trong khi tài sản hữu hình như chuyên cơ hay bất động sản được bổ sung liên tục, kế hoạch chuẩn bị thừa kế tài sản lại chưa được đầu tư tương xứng.
Quản trị gia sản: từ sản phẩm rời rạc đến chiến lược gia đình
Một ngân hàng trong nước đã chỉ ra đúng “điểm đau”: quản trị gia sản không thể chỉ là tối ưu từng danh mục riêng lẻ, mà phải nhìn doanh nghiệp, tài sản, dòng tiền và mục tiêu dài hạn của gia đình trong một cấu trúc thống nhất. Mô hình này chuyển trọng tâm từ bán sản phẩm sang tư vấn; từ phục vụ một cá nhân sang đồng hành cùng cả gia đình; từ nhu cầu trước mắt sang tầm nhìn nhiều thế hệ. Họ chia hành trình gia sản thành ba giai đoạn: Kiến tạo – tập trung phát triển doanh nghiệp và tích lũy; Bảo toàn – chú trọng cấu trúc gia sản, quản trị rủi ro; Trao truyền – chuẩn bị tiếp nối quyền sở hữu, năng lực quản trị và giá trị gia đình. Một Private Banker trở thành đầu mối xuyên suốt, điều phối nguồn lực cho nhu cầu cá nhân, gia đình và doanh nghiệp.
Nếu không chuẩn bị thừa kế, 99 nghìn tỷ USD có thể là “bong bóng gia đình”
Sự thật khó chịu là: nhiều gia đình siêu giàu đang hành xử như thể tài sản của họ bất tử, trong khi chính họ thì không. Khi chuẩn bị thừa kế tài sản bị xem nhẹ, rủi ro không chỉ là tranh chấp, phân tán tài sản mà còn là đứt gãy giá trị, định hướng và văn hóa gia đình. Quản trị gia sản hiện đại nhấn mạnh rằng hành trình không kết thúc ở việc phân chia quyền sở hữu, mà còn ở khả năng chủ động và trao truyền giá trị, di sản qua nhiều thế hệ. Nếu giới siêu giàu châu Á muốn 99 nghìn tỷ USD thực sự trở thành sức mạnh bền vững, họ phải nghiêm túc coi chuẩn bị thừa kế là một khoản “đầu tư bắt buộc” giống như bất kỳ thương vụ lớn nào khác. Đầu tư máy bay thương gia có thể giúp bay nhanh hơn, nhưng chỉ có một chiến lược gia sản bài bản mới giúp cả gia đình đi xa hơn.
