Bảy bến cảng, một mắt xích logistics mới
Cảng Yên Bình là dự án cảng bốc xếp hàng hóa trên sông Cầu, được quy hoạch để tiếp nhận, lưu chuyển hàng hóa và kết nối vận tải thủy với mạng lưới đường bộ phục vụ sản xuất tại Thái Nguyên. Dự án được khởi công ngày 29/10 tại khu Mom Kiệu, phường Trung Thành, do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và Khai thác khoáng sản Thăng Long đầu tư; Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dự lễ khởi công. Quy mô được công bố gồm 7 bến, tổng diện tích 24,92 ha và vốn đầu tư 435 tỷ đồng. Với công suất cảng thiết kế 3,8–4,5 triệu tấn hàng mỗi năm, đây không phải hạng mục trang trí cho bản đồ giao thông: dự án có thể bổ sung một cửa ngõ vận chuyển đáng kể cho công nghiệp địa phương. Nhưng giá trị ấy chỉ thành hiện thực nếu công trình hoàn thành đúng tiến độ và có hàng hóa thực sự chuyển sang đường thủy.
Năng lực lớn cần đi cùng kết nối thực chất
Cảng được triển khai trên 24,92 ha, gồm 10,05 ha mặt nước sông Cầu và 14,87 ha đất liền; thiết kế hướng tới tiếp nhận tàu tải trọng hàng nghìn tấn, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng dòng chảy, kể cả mùa lũ. Vị trí gần cao tốc Hà Nội–Thái Nguyên, Quốc lộ 3 và cụm cảng Đa Phúc tạo điều kiện nối vận tải đường bộ với đường thủy. Đây là điểm đáng chú ý hơn con số công suất: doanh nghiệp có thể có thêm phương án vận chuyển nguyên liệu và hàng khối lượng lớn, qua đó giảm áp lực lên đường bộ và góp phần hạ chi phí logistics. Tuy nhiên, 3,8–4,5 triệu tấn mỗi năm là năng lực thiết kế, không phải sản lượng được bảo đảm. Hiệu quả sẽ phụ thuộc vào kết nối chặng cuối, lịch tàu, khả năng gom hàng và sự phối hợp với các khu công nghiệp.
Vì sao cảng này quan trọng với Thái Nguyên
Thái Nguyên cần thêm lựa chọn vận tải bởi nhu cầu chở vật liệu xây dựng, nguyên liệu và hàng hóa số lượng lớn tại tỉnh cùng các địa phương lân cận được đánh giá là cao, trong khi chi phí logistics vẫn lớn. Vì vậy, cảng hàng hóa Thái Nguyên tại Yên Bình nên được nhìn nhận như một mắt xích của mạng lưới, chứ không phải công trình đơn lẻ. Khi hoạt động cùng cảng Đa Phúc trên sông Công, cảng có thể mở rộng tuyến vận chuyển giữa Thái Nguyên với các cảng dọc sông Cầu, sông Thương, hướng tới Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng và cửa biển. Dự án cũng được kỳ vọng hoàn thiện hạ tầng logistics, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu, đồng thời mở rộng dư địa phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ. Muốn giao thương tăng lên, năng lực bến bãi phải đi cùng luồng hàng ổn định và kết nối liên phương thức hiệu quả.
Tiến độ và phép thử sau lễ khởi công
Dự án khởi công trong chuỗi công trình chào mừng 195 năm thành lập tỉnh Thái Nguyên và Festival Trà quốc tế Thái Nguyên 2026. Nhưng dấu mốc lễ nghi sẽ chỉ có ý nghĩa kinh tế nếu công trình sớm chuyển thành năng lực vận tải hoạt động thực tế. Lãnh đạo tỉnh đề nghị nhà đầu tư tập trung triển khai bảo đảm tiến độ, hiệu quả và phấn đấu đưa hệ thống cảng vào vận hành trong năm 2027. Nhà đầu tư cam kết đầu tư đồng bộ khu tiếp nhận tàu, bến lưu chuyển hàng hóa và thiết bị bốc xếp, sử dụng năng lượng xanh, thân thiện môi trường. Mốc 2027 vì thế là phép thử rõ ràng: hoàn thành đúng hẹn là bước đầu; tiếp theo phải chứng minh cảng có thể thu hút hàng, phối hợp với doanh nghiệp và giảm chi phí vận chuyển. Nếu làm được, Yên Bình sẽ là bổ sung thiết thực cho mạng lưới logistics Thái Nguyên; nếu thiếu luồng hàng, công suất thiết kế sẽ khó chuyển thành lợi ích.
