Thi THPT trên máy tính là gì và vì sao TPHCM chọn đi trước?
Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là hình thức thí sinh làm bài thi bằng máy tính tại các phòng thi được chuẩn bị sẵn hạ tầng kỹ thuật, đề thi được rút ngẫu nhiên từ ngân hàng câu hỏi và có thể tổ chức nhiều đợt, song song với phương thức thi trên giấy truyền thống, trên cơ sở bảo đảm an toàn, công bằng và chính xác trong chấm thi. Điểm đáng chú ý là Sở GD-ĐT TPHCM không chờ đến khi cả nước đồng loạt chuyển đổi mà chủ động đề xuất cho phép học sinh đăng ký thi trên máy tính theo tinh thần tự nguyện, tùy điều kiện từng trường. Quan điểm này thừa nhận sự chênh lệch điều kiện dạy học giữa các khu vực, đồng thời mở ra cách tiếp cận mềm dẻo: ai sẵn sàng có thể đi trước, ai chưa đủ điều kiện vẫn giữ hình thức thi giấy.
Khác biệt lớn nhất so với thi giấy: Không chỉ đổi công cụ mà đổi cả tư duy
Thi trên giấy và thi THPT trên máy tính không chỉ khác ở tờ giấy và màn hình, mà kéo theo cả sự thay đổi trong cách ra đề, cách quản lý thời gian và cách ứng xử với lỗi kỹ thuật. Theo thông tin từ Sở GD-ĐT TPHCM, Bộ GD-ĐT sẽ thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại một số tỉnh, thành trong năm học 2026-2027, và TPHCM nằm trong nhóm địa phương được chọn. Điều này cho thấy kỳ thi tốt nghiệp 2027 sẽ là bước ngoặt: cùng một kỳ thi nhưng có hai “đường đi” – một trên giấy, một trên máy tính. Học sinh cần hiểu rõ, thi trên máy không phải bản sao của thi giấy, mà là một trải nghiệm thi khác: đề có thể phân nhánh, câu hỏi hiển thị theo thứ tự ngẫu nhiên, thao tác nộp bài, đánh dấu câu, quay lại câu cũ đều phụ thuộc vào giao diện phần mềm.
TPHCM chuẩn bị gì và học sinh nên đọc kỹ “chữ nhỏ” trong cuộc chơi mới
Với số lượng thí sinh tốt nghiệp THPT thuộc nhóm lớn nhất cả nước, TPHCM không thể bước vào thi trên máy tính bằng sự thử nghiệm hời hợt. Sở GD-ĐT thừa nhận hạ tầng kỹ thuật và quy trình tổ chức là hai nút thắt phải giải trước khi triển khai thí điểm thi trên máy từ năm học 2027-2028. Cùng lúc, thành phố chuẩn hóa dữ liệu học sinh, tập huấn cán bộ tuyển sinh, vận hành hệ thống tuyển sinh trực tuyến… tất cả đều là các mảnh ghép của một hệ sinh thái thi cử số hóa. Tuy nhiên, lựa chọn thi trên máy hay trên giấy sẽ vẫn là tự nguyện. Điều đó đặt trách nhiệm ngược lại cho học sinh: trước khi đăng ký, phải hiểu rõ điều kiện trường mình, khả năng công nghệ của bản thân, và chấp nhận rằng thử nghiệm luôn đi kèm rủi ro nhất định dù đã có hướng dẫn, quy trình và ngân hàng đề thi để giảm thiểu sự cố.
Học sinh cần chuẩn bị gì để không bị “choáng” trong phòng thi máy tính?
Chuẩn bị thi THPT giờ không còn là chuyện giải thêm vài đề giấy, mà là chuẩn bị cả kỹ năng số. Học sinh muốn chọn thi trên máy tính HCMC nên tự đặt ra ba nhóm việc. Thứ nhất, kỹ năng công nghệ: thành thạo thao tác với chuột, bàn phím, giao diện thi, biết kiểm tra lại thông tin thí sinh, câu đã làm, biết xử lý bình tĩnh khi máy khựng hoặc mạng chậm và báo ngay cho giám thị. Thứ hai, chiến lược làm bài: quen với việc câu hỏi hiển thị theo dạng trắc nghiệm trên màn hình, luyện kỹ năng đọc nhanh, gạch ý trong đầu thay vì trên giấy nháp dầy đặc, phân bổ lại thời gian vì việc chuyển câu, đánh dấu, xem kết quả tổng hợp đều nằm trong một cửa sổ. Thứ ba, tâm lý: nhận thức rõ mình là lứa đầu thí điểm, chấp nhận sự khác lạ, xem đây là cơ hội rèn kỹ năng cho môi trường học tập và làm việc số về sau.
Thi trên máy tính có đáng để chọn không và thông điệp cuối cho phụ huynh, học sinh
Thi THPT trên máy tính không phải con đường “dành cho người gan dạ” như nhiều phụ huynh đang lo, mà là lựa chọn chiến lược cho những em tự tin về kỹ năng số và mong muốn tiếp cận sớm cách đánh giá mới. Đổi lại, các em chấp nhận đứng trong vùng thử nghiệm, nơi mọi thứ chưa hoàn hảo, từ hạ tầng đến quy trình. Phụ huynh cần ngừng tin những lời đồn đoán trên mạng xã hội về thi trên máy dễ hơn hay khó hơn thi giấy, vì bản chất ngân hàng đề thi chung và cách rút đề ngẫu nhiên đã được đặt ra nhằm đảm bảo công bằng. Kỳ thi tốt nghiệp 2027 sẽ không còn là cuộc đua một đường thẳng; nó có hai làn, giấy và máy, và mỗi gia đình phải tự chọn làn phù hợp. Điều quan trọng nhất: hãy chuẩn bị từ hôm nay, thay vì đến gần kỳ thi mới vội vã quyết định trong tâm trạng hoang mang.
