Khoản tiền công bị treo sau hai năm học
Tiền dạy thêm giờ là khoản chi trả cho giáo viên khi họ được phân công giảng dạy vượt định mức, và cần được thanh toán theo chế độ áp dụng cho cơ sở giáo dục công lập. Tại Trường THCS Ba Tơ, 26 giáo viên vẫn chưa nhận khoản tiền này cho hai năm học liên tiếp, dù số tiết vượt giờ đã được phân công và thực hiện. Ngày 7.11, giáo viên Đỗ Đặng Toàn cho biết tổng tiền dạy thêm giờ cùng phụ cấp còn chưa chi trả gần 1,5 tỉ đồng. Đây không còn là chậm trễ hành chính nhỏ: khoản công sức đã bỏ ra đang bị biến thành nghĩa vụ tài chính chưa có thời điểm hoàn tất rõ ràng. Một số giáo viên chờ nhận khoảng 100 triệu đồng, còn mức thấp nhất được nêu là khoảng 30 triệu đồng. Tình trạng giáo viên bị nợ lương vì dạy vượt giờ cần được xem xét như vấn đề chi trả quyền lợi, không phải khoản có thể để tồn đọng vô thời hạn.
Thiếu biên chế khiến gánh nặng dồn lên giáo viên
Nhà trường có 927 học sinh; do thiếu giáo viên, ban giám hiệu phân công 26 thầy cô dạy thêm để bảo đảm chương trình và giảng dạy hòa nhập cho học sinh khuyết tật. Ông Toàn được giao dạy vượt 113 tiết trong năm học 2024-2025 và 36 tiết năm học 2025-2026. Ở phạm vi toàn trường, mỗi giáo viên dạy vượt từ 86 đến 178 tiết trong năm học đầu, rồi từ 35 đến 118 tiết trong năm học sau. Những con số này cho thấy hoạt động dạy học được duy trì bằng thời gian và công sức bổ sung của đội ngũ, nhưng khâu thanh toán lại chưa theo kịp. Phần lớn giáo viên đã có gia đình và các khoản chi thường nhật; việc kéo dài nợ tiền ảnh hưởng đến tâm lý, tinh thần làm việc. Thiếu nhân lực có thể giải thích vì sao phát sinh giờ dạy vượt định mức, nhưng không thể là lý do để quyền lợi đã phát sinh bị bỏ lửng.
Kinh phí nhà trường cần được xử lý qua đúng cấp
Trường đã gửi tờ trình đề nghị UBND xã Ba Tơ bố trí kinh phí thanh toán, nhưng khoản nợ vẫn chưa được giải quyết. Theo thông tin được nêu, xã gặp khó khăn do hụt thu; Chủ tịch UBND xã cho biết kinh phí chi trả tiền dạy thêm giờ được lấy từ nguồn cân đối, không phải nguồn dự toán. Điều đó cho thấy nút thắt nằm không chỉ ở khâu trường học mà còn ở khả năng cân đối ngân sách địa phương. Tuy nhiên, khó khăn ngân sách không làm mất đi trách nhiệm phải xác định rõ nguồn và lộ trình chi trả. Trong hướng dẫn trả lời một trường hợp khác tại Quảng Ngãi, Bộ GDĐT viện dẫn quy định: với cơ sở giáo dục công lập được ngân sách bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên, kinh phí trả lương dạy thêm giờ do ngân sách nhà nước bảo đảm và được giao trong dự toán hằng năm. Bộ đề nghị nhà trường báo cáo cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp ngân sách để xem xét, giải quyết kinh phí.
Cần có thời hạn giải quyết, không chỉ ghi nhận kiến nghị
Việc Trường THCS Ba Tơ đã gửi đề nghị lên UBND xã là bước cần thiết, nhưng hồ sơ đã được chuyển mà tiền vẫn chưa đến tay giáo viên. Cơ quan quản lý cần làm rõ khoản phải trả, xác định khả năng bố trí nguồn và thông tin cụ thể về tiến độ cho 26 người đang chờ. Đây không phải đòi hỏi vượt quá quy trình: hướng dẫn của Bộ GDĐT cũng đặt trách nhiệm báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết kinh phí. Về lâu dài, dự toán cần tính đến nhu cầu dạy vượt giờ thực tế, nhất là khi thiếu biên chế khiến nhà trường phải phân công thêm tiết. Giáo viên đã đứng lớp và hoàn thành nhiệm vụ; việc thanh toán không nên phụ thuộc vào những lời hẹn không có mốc thời gian. Gần 1,5 tỉ đồng còn treo là phép thử về trách nhiệm ngân sách và cách chính quyền bảo vệ quyền lợi người lao động trong trường công.
