Đợt thử nghiệm nhằm kiểm chứng đề xuất, chưa phải quy định mới
Tăng định mức tiết dạy là đề xuất buộc giáo viên đứng lớp nhiều tiết hơn mỗi tuần, đồng thời đặt ra yêu cầu xem xét lại cách bố trí nhân sự trong trường. TPHCM đang tổ chức thí điểm trường học để đánh giá tác động của đề xuất trước khi Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện dự thảo. Ngày 5/11, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM yêu cầu các đơn vị nghiên cứu, góp ý và vận hành thử nghiệm những quy định dự kiến thay thế văn bản hiện hành. Điểm cần nhấn mạnh: kết quả thử nghiệm là dữ liệu phục vụ góp ý, không đồng nghĩa mức giờ dạy giáo viên đã chính thức thay đổi. Bảy trường, trung tâm trực thuộc Sở được chọn, còn mỗi phường, xã cũng lựa chọn một số cơ sở đại diện cho các cấp học. Vì vậy, phạm vi thử nghiệm rộng hơn danh sách bảy đơn vị được nêu cụ thể.
Bảy đơn vị trực thuộc Sở gồm THPT chuyên Lê Quý Đôn, THPT Nguyễn Hữu Thọ, THCS-THPT Thạnh An, Trường Chuyên biệt Bình Minh, Trường Phổ thông Năng khiếu thể dục, thể thao Nguyễn Thị Định, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Bình Chánh. Các mô hình này trải từ trường chuyên, liên cấp, chuyên biệt đến trung tâm giáo dục thường xuyên, giúp việc thử nghiệm không chỉ phản ánh một kiểu trường. Khoảng 450 giáo viên được đề cập trong quy mô thử nghiệm tại bảy đơn vị. Việc lựa chọn thêm cơ sở ở phường, xã cũng tính đến quy mô học sinh, số lớp, phân hiệu, điểm trường và điều kiện tổ chức hoạt động.
Mức tăng: một tiết ở tiểu học, THCS; hai tiết ở THPT
Theo dự thảo, giáo viên tiểu học sẽ dạy trung bình 24 tiết mỗi tuần, tăng một tiết so với hiện hành; giáo viên THCS dạy 20 tiết, cũng tăng một tiết; giáo viên THPT dạy 19 tiết, tăng hai tiết. Nói cách khác, mức tăng không đồng đều: giáo viên phổ thông trung học chịu phần tăng lớn nhất theo tuần. Tính cả năm học, số tiết có thể nhiều hơn hiện nay khoảng 35-70 tiết, tùy cấp học.
| Cấp học | Định mức đề xuất | Mức tăng mỗi tuần |
|---|---|---|
| Tiểu học | 24 tiết | 1 tiết |
| THCS | 20 tiết | 1 tiết |
| THPT | 19 tiết | 2 tiết |
Các con số này cần được nhìn cùng bài toán nhân lực, thay vì tách riêng như một thay đổi về lịch dạy. Dự thảo còn đề xuất giảm định mức giáo viên tối đa ở trường THCS từ 1,9 xuống 1,8 giáo viên mỗi lớp, và ở THPT từ 2,25-3,1 xuống 2,15-3 giáo viên mỗi lớp. Khi định mức giáo viên trên lớp giảm trong lúc giờ dạy tăng, câu hỏi thực tế là liệu nhân sự hiện có có thể đáp ứng mà không làm xáo trộn hoạt động chuyên môn hay không. Đó là lý do con số tăng tiết cần được kiểm tra tại nhiều mô hình trường.
Thử nghiệm phải làm rõ tác động đến nhân sự và chất lượng vận hành
Các trường sẽ đối chiếu nhu cầu nhân sự theo từng vị trí việc làm với số lượng hiện có, qua đó xác định nơi thừa, thiếu giáo viên, cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó và nhân viên hỗ trợ giáo dục. Kết quả cần nêu căn cứ tính toán, mức chênh lệch và ảnh hưởng đến hoạt động nhà trường; trên cơ sở đó, đơn vị đề xuất cách bố trí, điều tiết, đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung hoặc sắp xếp nhân sự. Đây là phần có ý nghĩa hơn một phép thử xem giáo viên có thể đứng lớp thêm bao nhiêu tiết: nó cho thấy mức tăng có khả thi với điều kiện thực tế của từng trường hay không.
Đợt thí điểm cũng cần ghi nhận ý kiến cụ thể của giáo viên và nhân viên chịu tác động, thay vì chỉ tổng hợp nhận xét chung. Nếu tăng tiết nhưng chưa tính đủ khác biệt về mô hình trường, phân hiệu hay nhu cầu hỗ trợ học sinh, phép tính định mức có thể bỏ sót áp lực vận hành. Sở lưu ý kết quả thử nghiệm chỉ phục vụ đánh giá tác động và góp ý dự thảo, không thay thế quyết định giao hoặc điều chỉnh số lượng người làm việc của cấp có thẩm quyền. Dữ liệu thực tế từ TPHCM vì thế là đầu vào để cơ quan quản lý cân nhắc trước khi hoàn thiện chính sách, chứ chưa phải căn cứ áp dụng đồng loạt.
Kết luận: con số cuối cùng phụ thuộc vào bằng chứng thực tế
Với đề xuất hiện tại, giáo viên tiểu học và THCS có thể tăng một tiết mỗi tuần, còn giáo viên THPT tăng hai tiết. Nhưng điều quan trọng của đợt thử nghiệm không chỉ là xác nhận mức tăng, mà là kiểm tra xem định mức đó đi cùng phân bổ nhân sự nào và ảnh hưởng ra sao đến hoạt động từng trường. Bảy đơn vị trực thuộc Sở cùng các cơ sở được chọn ở phường, xã sẽ cung cấp dữ liệu để góp ý dự thảo. Cho đến khi chính sách được hoàn thiện và cấp có thẩm quyền ban hành quyết định, các mức nêu trên vẫn là đề xuất cần kiểm chứng, không phải thay đổi đã có hiệu lực.
