Khoản tiền làm thêm chưa đến tay người dạy
Tiền dạy thêm giờ là khoản thanh toán cho số tiết giáo viên giảng dạy vượt định mức, nhưng tại Trường THCS Ba Tơ, khoản này vẫn chưa được trả dù đã phát sinh qua hai năm học. Ngày 7/11, giáo viên Đỗ Đặng Toàn cho biết 26 giáo viên của trường ở xã Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, đang chờ gần 1,5 tỉ đồng tiền dạy thêm giờ và phụ cấp cho năm học 2024-2025 và 2025-2026. Đây không phải khoản hỗ trợ tùy nghi: nhà trường phân công giáo viên dạy vượt giờ để duy trì chương trình trong bối cảnh thiếu biên chế. Vì vậy, việc chậm thanh toán không chỉ là vướng mắc sổ sách; đó là khoản thu nhập gắn với công việc đã hoàn thành, nhưng chưa có tiến độ chi trả rõ ràng.
Dạy vượt định mức để giữ chương trình
Trường có 927 học sinh và thiếu giáo viên, nên 26 thầy cô được phân công đảm nhận thêm tiết, trong đó có việc dạy hòa nhập cho học sinh khuyết tật. Định mức được nêu là 19 tiết mỗi tuần; số tiết vượt giờ của mỗi giáo viên trong năm học 2024-2025 dao động từ 86 đến 178, rồi từ 35 đến 118 trong năm học tiếp theo. Riêng ông Toàn dạy thêm 113 tiết trong năm học 2024-2025 và 36 tiết trong năm học 2025-2026. Những con số ấy cho thấy khoản nợ tiền giáo viên không phát sinh từ một việc làm tự nguyện ngoài nhiệm vụ, mà đi cùng cách nhà trường ứng phó tình trạng thiếu nhân lực. Hệ thống đã dựa vào sức lao động bổ sung của giáo viên để bảo đảm việc học, nhưng khâu thanh toán lại bị bỏ ngỏ.
Mỗi người chờ từ 30 đến 100 triệu đồng
Theo ông Toàn, số tiền mỗi giáo viên chưa nhận dao động khoảng 30-100 triệu đồng; có người đang chờ khoản gần 100 triệu đồng. Khoản thanh toán lẽ ra được giải quyết khi kết thúc năm học, nhưng 26 giáo viên vẫn chưa nhận tiền từ năm học 2024-2025 đến nay. Với nhiều người đã lập gia đình, phải dành thời gian và công sức cho số tiết vượt định mức mà chưa được trả công, tác động không dừng ở sự bất tiện tài chính: tâm lý và tinh thần làm việc cũng bị ảnh hưởng. Gọi tình trạng này là “giáo viên chưa nhận lương” có thể không chính xác về bản chất khoản chi, nhưng nó phản ánh một thực tế đáng lưu tâm: tiền công cho phần việc đã làm vẫn chưa đến tay người lao động. Sự chậm trễ kéo dài làm suy giảm niềm tin vào việc thực hiện cam kết chi trả.
Lý do ngân sách chưa thay thế được trách nhiệm
Nhà trường đã gửi tờ trình đề nghị UBND xã Ba Tơ bố trí kinh phí, còn giáo viên nhiều lần kiến nghị qua Ban Giám hiệu, nhưng khoản chi vẫn chưa được giải quyết. Chủ tịch UBND xã Đinh Trọng Thành cho biết tiền dạy thêm giờ được cân đối từ nguồn thu, không nằm trong dự toán; xã hiện hụt thu và mới đạt 54% mức thu năm nay. Ông cũng cho biết xã đã kiến nghị Sở Tài chính, nhưng sở sẽ không cấp kinh phí cho khoản này. Khó khăn ngân sách giúp giải thích vì sao tiền chưa được chuyển, song chưa trả lời được câu hỏi về trách nhiệm và tiến độ xử lý. Khi trường đã huy động giáo viên để bảo đảm chương trình, cơ quan có trách nhiệm cần làm rõ khoản chi đang vướng ở đâu và việc xử lý được theo dõi thế nào. Giáo viên không thể tiếp tục chờ đợi chỉ bằng những lần kiến nghị.
