Từ ánh hào quang Sing My Song đến một thập kỷ chậm lại
Câu chuyện chính của bài viết này là hành trình gần 10 năm từ khi Cao Bá Hưng chiến thắng Sing My Song với ca khúc “Tương tư” đến lúc phát hành EP đầu tay “Phong lưu”, trong đó sự tự hoài nghi, những chậm lại có chủ ý và lựa chọn gắn bó với âm nhạc Tây Bắc đã định hình rõ ràng con đường làm nghệ sĩ mà anh muốn đi. Cao Bá Hưng Sing My Song từng là cái tên tiêu biểu cho thế hệ nhạc sĩ trẻ chuộng chất liệu dân gian, đặc biệt khi anh trở thành quán quân Sing My Song mùa đầu tiên nhờ “Tương tư”. Nhưng trái với quán tính “ra sản phẩm càng nhanh càng tốt” của showbiz, quán quân Sing My Song này mất gần một thập kỷ mới cho ra EP Phong lưu. Thời gian đó không phải là khoảng trống, mà là một hành trình tự vấn dai dẳng: anh từng tự hoài nghi ca sĩ là mình có thuộc về âm nhạc hay không, có đủ lý do để tiếp tục viết, tiếp tục đứng trong đời sống âm nhạc Việt.
10 năm hoài nghi: khi danh hiệu không đủ giữ một người ở lại với nhạc
Điều đáng nói nhất trong trường hợp của Cao Bá Hưng không phải là khoảng cách thời gian, mà là cách anh đối diện với khoảng cách ấy. Sau Sing My Song, anh vẫn âm thầm sáng tác, sản xuất nhạc cho phim như “Phí Phông”, “Truy tìm Long Diên Hương” và tham gia đội ngũ thực hiện ca khúc “What’s So Difficult?” của Tóc Tiên. Nghĩa là âm nhạc chưa bao giờ rời khỏi đời sống của anh, chỉ có các dự án cá nhân là liên tục bị trì hoãn. Anh thừa nhận từng ép mình phải ra sản phẩm cho nhanh để không bị tụt lại, rồi nhận ra nếu làm nhạc chỉ để “chạy đua”, anh sẽ đánh mất lý do mình bắt đầu sáng tác. Đó là lúc tự hoài nghi ca sĩ này đối mặt với câu hỏi khó nhất: “Mình có thuộc về âm nhạc không?”. Câu trả lời không đến ngay, và đến khi anh đặt quyết tâm thì đã “ngót nghét 10 năm rồi”. Chính quãng do dự dài đó, cùng những lần “xây lên rồi đập đi” trong sáng tác, mới khiến EP Phong lưu mang trọng lượng của một lời tự định danh, hơn là một cú “trở lại đường đua”.
‘Phong lưu’: Tây Bắc không phải áo choàng mà là phần ruột
EP Phong lưu gồm ba ca khúc: “Tương tư”, “Cõng chồng đi chơi” (kết hợp với Lương Bích Hữu) và “Bắt vợ”, tất cả đều lấy cảm hứng từ văn hóa vùng núi Tây Bắc. Ở đây, âm nhạc Tây Bắc không xuất hiện như một lớp màu thời thượng, mà như phần ruột của câu chuyện. “Cõng chồng đi chơi” khai thác hình ảnh người Tày ở Lai Châu và chuyện tình lệch tuổi, còn “Bắt vợ” dựa trên phong tục “bắt vợ” của một số cộng đồng nơi này. Cao Bá Hưng nói rõ anh không muốn dùng văn hóa như một “chiếc áo thời thượng bên ngoài”, mà phải xuất phát từ bên trong, từ nội dung tả được “cái tình, cái hồn người Việt” rồi mới tính đến bản phối. Suốt quá trình làm EP Phong lưu, anh “xây lên rồi đập đi” nhiều lần để tìm chất liệu văn hóa phù hợp với câu chuyện mình thực sự muốn kể. Chính sự cẩn trọng trong ca từ, hình ảnh, nhạc cụ – cùng việc từ chối xem văn hóa chỉ là công cụ trang trí – đã cho thấy bước tiến trong tư duy của anh về âm nhạc truyền thống: không phải mô phỏng, mà là sống cùng nó.
Từ lời ru đến bản ngã nghệ sĩ: bước ngoặt trong cách nghĩ về văn hóa
Một thay đổi quan trọng khác của Cao Bá Hưng là cách anh nhìn văn hóa sau nhiều năm thử nghiệm. Anh thừa nhận từng nhiều lần đổi cách tiếp cận âm nhạc, rồi nhận ra văn hóa không đến từ những thứ “đao to búa lớn”, mà hiện lên trong cử chỉ, lời nói, tiếng đàn, lời ru. Những điều nhỏ ấy trở thành kim chỉ nam dẫn anh đến EP Phong lưu – tác phẩm mở màn cho chuỗi dự án âm nhạc dài hơi sắp tới như bộ ba EP “Phong lưu – Phong nha – Tai hoa”. Điều anh nhấn mạnh là: dự án này không phải để đánh dấu sự trở lại, vì anh chưa từng rời khỏi âm nhạc; cũng không phải để phô trương “cái tôi” cá nhân. Sâu xa hơn, nó là cách anh trả lời cho câu hỏi “mình là ai, muốn trở thành người nghệ sĩ như thế nào”. Ở góc nhìn đó, Cao Bá Hưng Sing My Song không còn là chàng quán quân muốn chứng minh bản thân trước thị trường, mà là người kiên nhẫn đi tìm sự thống nhất giữa tính cách, tình yêu, sự tự tin và lựa chọn gắn bó với âm nhạc truyền thống.
Chậm để thành hình: thông điệp của một EP đầu tay sau 10 năm
Giữa thời đại mỗi nghệ sĩ trẻ đều bị thôi thúc phải liên tục xuất hiện, câu chuyện Cao Bá Hưng mất gần 10 năm mới phát hành EP đầu tay là một sự phản biện mạnh mẽ với áp lực “nhanh mới là tốt”. Anh chọn chậm lại để không kiệt sức trong cuộc chạy đua sản phẩm, để âm nhạc phản ánh đúng tính cách, tình yêu và sự tự tin của mình nhiều nhất có thể. EP Phong lưu vì thế là lời hồi đáp cho chính những hoài nghi đã bủa vây anh suốt nhiều năm – từ việc tự hoài nghi mình có thuộc về âm nhạc, đến câu hỏi về bản ngã nghệ sĩ. Nó cũng gửi đi một thông điệp đáng suy ngẫm cho các nghệ sĩ trẻ khác: danh hiệu như quán quân Sing My Song có thể đến rất sớm, nhưng để có tiếng nói riêng trong âm nhạc, đôi khi chúng ta phải chấp nhận chậm lại, kiên nhẫn xây rồi đập, để cuối cùng dựng lên một thế giới âm nhạc có hồn, có nguồn cội và có chính mình ở bên trong.
