Chuyển đổi xanh SME: từ khẩu hiệu thành điều kiện sống còn
Chuyển đổi xanh SME là quá trình các doanh nghiệp vừa và nhỏ tích hợp mục tiêu môi trường, xã hội và quản trị (ESG) vào chiến lược và vận hành, nhằm đáp ứng yêu cầu chuỗi cung ứng, tối ưu chi phí, tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận nguồn vốn ưu đãi trong dài hạn. Trong bối cảnh tiêu chuẩn môi trường và minh bạch ngày càng khắt khe, chuyển đổi xanh và ESG không còn là điểm cộng mà trở thành điều kiện để tham gia thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. ESG đang dần trở thành “hộ chiếu” giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng vị thế và tiếp cận nguồn vốn xanh ưu đãi. Khi được tích hợp vào hoạt động, ESG giúp tối ưu chi phí, giảm tiêu thụ năng lượng và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Nói cách khác, phát triển bền vững doanh nghiệp không còn là lựa chọn xa xỉ mà là bài toán sống còn.
Kinh nghiệm SCG: đọc lại vận hành để tìm giá trị xanh
Điểm khác biệt của kinh nghiệm SCG nằm ở cách tiếp cận rất “đời”: bắt đầu bằng việc nhìn lại từng mắt xích trong vận hành để nhận diện năng lượng, nguyên liệu và phụ phẩm chưa được khai thác hiệu quả. Doanh nghiệp này tự đặt hai câu hỏi giản dị nhưng sắc bén: “Ở khâu này, có gì đang bị lãng phí?” và “Điều gì có thể tối ưu?”. Đây là cách đọc lại toàn bộ chuỗi giá trị để tìm thêm giá trị từ nguồn lực tưởng như bỏ đi. Trong ngành xi măng, dòng sản phẩm phát thải thấp của tập đoàn giúp giảm khoảng 20% phát thải so với xi măng thông thường. Tại nhà máy gạch Prime, mục tiêu là giảm 25-30% phát thải khí nhà kính đến năm 2030 so với năm 2020. Những con số này cho thấy mục tiêu môi trường có thể gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành, giảm phế phẩm, nâng hiệu quả sử dụng năng lượng và nguyên liệu, từ đó tiết giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh.
Go Together và ESG Company Tour: mô hình hỗ trợ xanh hóa cho SME
Điểm đáng nói là SCG không giữ riêng kinh nghiệm vận hành xanh mà đang chuyển chúng thành nguồn lực cho cộng đồng SME. Từ trải nghiệm chuyển đổi xanh trong nội bộ, tập đoàn chia sẻ các mô hình thực tiễn, kết nối chuyên gia và nguồn lực, hỗ trợ xanh hóa thông qua việc giúp SME xây dựng lộ trình phù hợp. Bài toán “bắt đầu từ đâu, ưu tiên hạng mục nào, chọn giải pháp nào phù hợp” của SME được đặt ở trung tâm sáng kiến Go Together. Tại Việt Nam, Go Together khởi động bằng ESG Company Tour 2026 tại nhà máy Prime Group. Sự kiện do SCG tổ chức ngày 12/8 quy tụ các chuyên gia như ông Wichet Chuchaeu và Tiến sĩ Thái Duy Sam, cùng chia sẻ về yêu cầu ESG và chuyển đổi xanh. Chuyến tham quan nhà máy Prime Tiền Phong mang lại trải nghiệm thực tiễn, cho SME thấy những giải pháp xanh trong vận hành đang được áp dụng như thế nào trên dây chuyền sản xuất thực tế.
Lộ trình thực tế cho SME: không ôm đồm, làm nhỏ nhưng làm tới
Nếu không có cấu trúc, chuyển đổi xanh SME dễ trở thành gánh nặng. Các chuyên gia tại ESG Company Tour 2026 đều nhấn mạnh: không có một công thức chung cho mọi SME, nhưng có những nguyên tắc có thể áp dụng rộng rãi. Tiến sĩ Bùi Thanh Minh khuyến nghị SME với nguồn lực hạn chế không nên triển khai quá nhiều dự án ESG cùng lúc, mà cần xác định rõ mục tiêu: tối ưu vận hành, tiếp cận vốn hay đáp ứng yêu cầu chuỗi cung ứng. Từ đó mới sắp xếp thứ tự ưu tiên và phân bổ nguồn lực. Đại diện Prime Group đề xuất ba bước: xác định đường cơ sở (tiêu thụ năng lượng, phát thải carbon, tỷ lệ hao hụt, vật liệu sử dụng), lựa chọn 5–10 cơ hội cải tiến khả thi, rồi chọn 2–3 giải pháp dễ làm, cho kết quả nhanh để tạo niềm tin và tích lũy dữ liệu cho các dự án lớn hơn. Bà Nguyễn Thị Thanh Tâm nhấn mạnh việc nhìn lại cơ cấu sử dụng nguyên liệu, các công đoạn phát sinh hao hụt, chất thải để chọn một số chỉ tiêu cụ thể cải thiện trong 6–12 tháng, ưu tiên hạng mục không cần đầu tư lớn.
Từ thí điểm đến hệ sinh thái: vì sao SME không thể đứng ngoài cuộc
Việt Nam có khoảng một triệu doanh nghiệp, trong đó 97% là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nếu nhóm này không chuyển đổi, mọi tham vọng Net Zero chỉ dừng ở khẩu hiệu. Trong khi đó, yêu cầu về môi trường, quản trị và minh bạch ngày càng khắt khe khiến ESG trở thành điều kiện để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và tiếp cận vốn xanh. Đó là lý do Go Together không dừng ở một sự kiện. Hành trình đồng hành của SCG với SME trên bài toán chuyển đổi xanh được xác định là cam kết dài hạn thông qua việc tiếp tục triển khai sáng kiến này. Sau ESG Company Tour 2026 tại Prime Group, sự kiện tiếp theo dự kiến diễn ra tại Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh vào tháng 10, mở rộng việc lan tỏa kinh nghiệm tới SME ở nhiều lĩnh vực trong hệ sinh thái của SCG. Mục tiêu là từng bước hình thành hệ sinh thái phát triển bền vững doanh nghiệp, củng cố năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp Việt và thúc đẩy chuyển đổi xanh của nền kinh tế trên hành trình hướng tới Net Zero.
