Việt Nam bước vào “kỷ nguyên cầu dây văng” với tham vọng vừa kỹ thuật vừa kết nối vùng
Cầu dây văng Việt Nam là các công trình cầu sử dụng hệ thống dây cáp chịu lực kết nối giữa tháp cầu và bản mặt cầu, cho phép nhịp dài, tĩnh không lớn và hình khối kiến trúc nổi bật; trong khoảng một thập kỷ gần đây, nhóm công trình này cùng các biến thể cầu kính đáy trong suốt đã trở thành biểu tượng cho năng lực kỹ thuật mới và chiến lược kết nối giao thông vùng của nhiều địa phương. Việt Nam đang đi theo một hướng khá khác biệt: vừa chạy đua kỷ lục cầu thế giới với cầu kính đáy kính dài nhất, vừa dùng những dự án hàng nghìn tỷ đồng để giải các bài toán rất cụ thể về rút ngắn quãng đường, mở cửa ngõ logistics và tái cấu trúc luồng hàng hóa liên vùng. Đặt cạnh nhau, những dự án cầu 4.500 tỷ, cầu dây văng 1,17km hay cầu Phước Khánh 3.500 tỷ không còn là các công trình đơn lẻ mà là một tuyên bố về mức độ trưởng thành của kỹ sư và nhà quy hoạch trong nước.
Từ Bạch Long 632m lập kỷ lục cầu thế giới đến việc làm chủ công nghệ cầu dây văng
Việc một công trình du lịch như cầu kính Bạch Long dài 632m, cao khoảng 150m và có vốn đầu tư giai đoạn đầu khoảng 773 tỷ đồng được Guinness World Records công nhận là cầu đi bộ đáy kính dài nhất thế giới không chỉ là câu chuyện hút khách mà là bước ngoặt về niềm tin kỹ thuật. Công trình này vượt cây cầu kính Tam Hiệp Hoàng Xuyên dài 526m tại Trung Quốc để giữ kỷ lục toàn cầu, cho thấy các nhà đầu tư và kỹ sư trong nước đã sẵn sàng chơi ở “sân quốc tế” về độ khó kết cấu và tiêu chuẩn an toàn. Điểm đáng nói là cấu tạo ba lớp kính siêu trong, dày khoảng 40mm với khả năng chịu tải ước tính 5 tấn mỗi tấm cùng hệ số an toàn công bố gấp 6 lần trước khi đưa vào khai thác. Câu chuyện Bạch Long gửi một tín hiệu rõ ràng: chúng ta không chỉ biết làm cầu dây văng Việt Nam theo chuẩn truyền thống mà còn có thể triển khai những giải pháp kết cấu phi tiêu chuẩn, phục vụ cả du lịch lẫn thương hiệu quốc gia.
Cầu dây văng 1,17km vượt sông Đồng Nai: kỹ thuật đã chín, bài toán là quy hoạch kết nối vùng
Ở chiều ngược lại với Bạch Long, tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm với cầu dây văng vượt sông Đồng Nai dài 1,17km lại là minh chứng rõ nét cho cách cầu dây văng Việt Nam được dùng để giải bài toán kết nối giao thông vùng. UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê duyệt dự án với tổng vốn 2.850 tỷ đồng, triển khai giai đoạn 2026–2029. Nhịp chính cầu dài 350m, kết cấu dây văng một mặt phẳng dây, sử dụng dầm hộp bê tông cốt thép dự ứng lực, các nhịp dẫn dùng dầm super T. Theo Ban Quản lý dự án, các đơn vị trong nước đã làm chủ nhiều khâu từ thiết kế đến thi công cầu dây văng nên phương án kết cấu không đặt ra yêu cầu quá phức tạp. Điều đáng nói là hiệu quả trực tiếp: khoảng cách kết nối giữa Gia Nghĩa và Bảo Lâm rút từ 41km xuống còn 15km, đồng thời hình thành một trục giao thông dọc nối Tây Nguyên với Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ. Khi kỹ thuật đã chín, câu hỏi không còn là “có làm được hay không” mà là “đặt cây cầu ở đâu để bẻ lại luồng vận tải cho hợp lý nhất”.
Dự án cầu 4.500 tỷ ở Đồng bằng sông Cửu Long và vai trò mắt xích ven biển
Việc UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt dự án cầu Cửa Đại trên tuyến đường bộ ven biển, với tổng vốn hơn 4.564 tỷ đồng, cho thấy vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang chuyển từ tư duy “trông chờ bến phà” sang thiết kế mạng lưới cầu bộ hoàn chỉnh. Tuyến dài khoảng 8,9km, phần cầu rộng 22,5m gồm 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ. Khi hoàn thành, công trình sẽ tạo trục kết nối trực tiếp giữa Đồng Tháp và Vĩnh Long, mở thêm hướng lưu thông cho người dân và hàng hóa thay vì phụ thuộc vào các tuyến hiện hữu. Theo UBND tỉnh Vĩnh Long, việc đầu tư cầu Cửa Đại nhằm từng bước hoàn thiện tuyến đường bộ ven biển theo quy hoạch, tăng cường kết nối giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Công tác chuẩn bị đầu tư sẽ diễn ra trong năm 2026 và dự án triển khai từ 2026–2029. Câu hỏi quan trọng ở đây là: chúng ta đánh giá thế nào về ưu tiên vốn ngân sách cho một dự án cầu 4.500 tỷ nếu nó có khả năng tái cấu trúc luồng vận tải toàn vùng ven biển?
Cầu Phước Khánh và bài kiểm tra cuối cùng của cao tốc Bến Lức – Long Thành
Cầu Phước Khánh là một trong những ví dụ mạnh mẽ nhất về việc cầu dây văng Việt Nam bước vào đẳng cấp công trình hạ tầng xương sống. Sau nhiều năm đình trệ, ngày 22/7, đốt dầm cuối cùng đã được hoàn thành, chính thức nối liền hai bờ sông Lòng Tàu thành một dải cầu liền mạch. Công trình có vốn đầu tư khoảng 3.500 tỷ đồng, dài khoảng 3,2km, nhịp chính 300m, rộng gần 22m với 6 làn xe. Cùng với cầu Bình Khánh, đây là cặp cầu dây văng có tĩnh không thuộc nhóm cao nhất Việt Nam, khổ thông thuyền rộng 242m, cao 55m cho phép tàu trọng tải lớn lưu thông an toàn. Phước Khánh cũng là hạng mục phức tạp nhất của cao tốc Bến Lức – Long Thành, tuyến dài gần 58km, tổng vốn khoảng 29.600 tỷ đồng, trong đó hơn 20km là cầu, cầu cạn và 26km nền đường phải xử lý địa chất yếu. Khi đi vào vận hành, tuyến này được kỳ vọng rút ngắn 1–1,5 giờ di chuyển từ Đồng bằng sông Cửu Long đến vùng Đông Nam Bộ và sân bay Long Thành, không cần xuyên qua nội đô TP.HCM – một thay đổi có tính chất “vẽ lại bản đồ giao thông” hơn là cải thiện cục bộ.
