Phước Khánh: nhịp dài, khoảng thông thuyền hiếm có
Cầu dây văng là công trình mà mặt cầu được đỡ bởi các dây cáp nối trực tiếp với trụ tháp, giúp vượt qua khoảng sông rộng và duy trì luồng lưu thông bên dưới. Ở Việt Nam, cầu Phước Khánh cho thấy kỹ thuật ấy có thể phục vụ đồng thời giao thông đường bộ và đường thủy. Cầu dài 3,2 km, rộng gần 22 m, có bốn làn xe và vận tốc thiết kế 100 km/h; nhịp chính 300m cùng tĩnh không thông thuyền được mô tả là cao chưa từng có trong lịch sử công trình cầu trong nước. Đây không chỉ là cuộc đua về kích thước: khoảng thông thuyền lớn giúp hạn chế xung đột giữa xe cộ và tàu thuyền trên tuyến sông. Công trình được giới thiệu là sắp đưa vào sử dụng, nhưng giá trị lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối nó với những tuyến đường tiếp giáp.
Phước An kết hợp cáp, bê tông và thi công đúc hẫng
Cầu Phước An là một ví dụ đáng chú ý khác, nhưng cần gọi đúng cấu tạo: phần cầu chính dùng kết cấu Extradosed, kết hợp đặc điểm của dầm bê tông dự ứng lực và cầu dây văng, chứ không đơn thuần là một cây cầu dây văng truyền thống. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 4.877 tỷ đồng, dài khoảng 4,38 km, trong đó phần cầu dài 3,514 km; nhịp giữa 250 m được xem là dài nhất Đông Nam Á trong nhóm cầu Extradosed. Hai trụ tháp cao khoảng 119 m, tạo hình uốn cong như ngọn lửa hoặc hạt thóc. Dầm được thi công bằng phương pháp đúc hẫng cân bằng, còn hình dạng trụ thay đổi theo chiều cao khiến nhà thầu phải cải tiến xe đúc. Những lựa chọn kỹ thuật này cho thấy kỹ thuật cầu dây không chỉ nằm ở cáp, mà còn ở cách thiết kế và tổ chức thi công phù hợp với điều kiện thực tế.
Cầu vượt sông Thị Vải, tuyến đường thủy gắn với hoạt động cảng biển phía Nam, nên tĩnh không là yêu cầu vận hành thiết yếu chứ không phải chi tiết trang trí: khoảng thông thuyền cao 55 m, rộng 135 m, đáp ứng tàu trọng tải đến 30.000 DWT.
Giá trị quyết định nằm ở những tuyến đường được nối
Phước An bắc qua sông Thị Vải, nối khu vực Phú Mỹ thuộc TP.HCM với Đồng Nai và mở thêm hướng đi giữa cụm cảng Cái Mép – Thị Vải với cao tốc Bến Lức – Long Thành. Khi hoàn thành, tuyến này được kỳ vọng rút ngắn khoảng 30 km hành trình chở hàng từ miền Tây đến cụm cảng, đồng thời giảm áp lực cho đường hiện hữu. Với người đi đường, đó là lợi ích cụ thể hơn mọi kỷ lục nhịp cầu: bớt quãng vòng và thêm lựa chọn di chuyển. Dự án khởi công tháng 6/2023, hợp long nhịp chính ngày 24/7/2026; đến ngày 16/10/2026, tiến độ toàn dự án đạt khoảng 70%, và mục tiêu hoàn thành là trong năm 2027.
Tầm nhìn kết nối còn mở về phía Cần Giờ, nơi hạ tầng mới được kỳ vọng giúp hình thành trục từ trung tâm thành phố đến biển trong hơn một giờ. Cầu Phước An cùng cầu Bình Khánh đã hoàn thành và cầu Cần Giờ khởi công năm 2026 được đặt trong mạng liên kết đường bộ, đường thủy và đường hàng không. Hành lang này cũng hướng đến khu đô thị du lịch lấn biển Vinhomes Green Paradise rộng 2.870 ha. Dẫu vậy, cầu đẹp hay thông số lớn không tự tạo ra phát triển. Kết luận nên đo bằng năng lực vận tải, kết nối đồng bộ và lợi ích đến được với cư dân lẫn doanh nghiệp; đó mới là thước đo thuyết phục cho những cây cầu kỷ lục.
