Ngành tôm Cà Mau bước vào giai đoạn xây hạ tầng tổng thể
Ngành tôm Cà Mau là quá trình địa phương chủ động xây dựng hạ tầng sản xuất, chế biến và đào tạo nhân lực đồng bộ quanh con tôm, gắn với mô hình nuôi sinh thái, công nghệ cao, xuất khẩu và phát triển bền vững nhằm tăng giá trị thay vì chỉ mở rộng diện tích, qua đó giữ vai trò đầu tàu của ngành tôm Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. Ngày nay, câu chuyện của Cà Mau không còn là “nuôi được bao nhiêu tấn tôm”, mà là “hạ tầng nào đứng sau mỗi ký tôm xuất khẩu”. Tỉnh đang chuyển mình từ một vùng nguyên liệu lớn thành trung tâm của một ngành tôm có chuỗi giá trị đầy đủ: thức ăn thủy sản, nuôi trồng, chế biến, logistics, thương hiệu và nguồn nhân lực. Điểm đáng nói là các mảnh ghép đều hướng tới phát triển bền vững: mô hình nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng, tôm – lúa, tôm quảng canh cải tiến và các chứng nhận quốc tế đã tạo nền sản xuất xanh cho việc nâng cấp hạ tầng hội nhập. Tuy nhiên, để giữ được vị thế khi thị trường đòi hỏi chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường ngày càng chặt, Cà Mau buộc phải tăng tốc đầu tư có chọn lọc thay vì trông chờ vào lợi thế tự nhiên.
Nhà máy thức ăn thủy sản: mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị tôm
Việc C.P. Việt Nam khánh thành Nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản Cà Mau ngày 7-8-2026 là một bước đi mang tính cấu trúc chứ không chỉ tăng công suất. Nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Khánh An, diện tích gần 18ha, tổng mức đầu tư lớn, công suất thiết kế 124.800 tấn thức ăn/năm chuyên cho tôm với các dòng Blanca, CP, Hi-Po, Hi-Gro, Lotus, Nasa. Đây không đơn thuần là thêm một cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản; nó đưa nguyên liệu dinh dưỡng chất lượng cao đến sát các vùng nuôi tôm trọng điểm của Cà Mau và ĐBSCL, rút ngắn quãng đường vận chuyển và giảm rủi ro đứt gãy nguồn cung. Quan trọng hơn, thức ăn được kiểm soát chặt về dinh dưỡng, độ chìm, độ bền trong nước, tỷ lệ bụi… giúp tôm khỏe hơn, giảm hao hụt, giảm áp lực lên môi trường nước. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, Cà Mau là một trong những trung tâm sản xuất tôm trọng điểm của cả nước. Khởi động một nhà máy thức ăn ngay tại đây là cách doanh nghiệp và địa phương đặt nền tảng kỹ thuật cho ngành tôm Cà Mau, thay vì để người nuôi tự xoay sở với nguồn thức ăn manh mún và thiếu ổn định.
Trường Cao đẳng Cà Mau: xây nguồn nhân lực cho biển và thủy sản công nghệ cao
Nếu nhà máy thức ăn thủy sản là lời giải cho đầu vào vật chất, thì việc sáp nhập 4 trường cao đẳng thành Trường Cao đẳng Cà Mau là lời giải cho đầu vào nhân lực. Quyết định sáp nhập Trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu, Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật Bạc Liêu, Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau vào Trường Cao đẳng Nghề Việt Nam – Hàn Quốc Cà Mau rồi đổi tên thành Trường Cao đẳng Cà Mau cho thấy tỉnh chọn mô hình tập trung nguồn lực, trí tuệ, kinh nghiệm vào một đầu mối. Tân Hiệu trưởng xác định rõ: trường không đào tạo theo những gì mình có, mà theo những gì thị trường và doanh nghiệp Cà Mau cần. Trong danh mục đó, kinh tế biển và thủy sản – đặc biệt là nuôi tôm công nghệ cao, chế biến và bảo quản thủy hải sản xuất khẩu – là trọng tâm. Đây là một lựa chọn đúng hướng: ngành tôm Cà Mau muốn đi xa thì không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống của người nuôi, mà cần lực lượng lao động có kỹ năng nghề, làm chủ công nghệ, biết đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Trong hành trình đưa Cà Mau phát triển nhanh và bền vững, nguồn nhân lực được nhìn nhận là yếu tố quyết định; nếu triển khai đúng, Trường Cao đẳng Cà Mau có thể trở thành “bệ phóng” để biến lợi thế biển, thủy sản, năng lượng, du lịch và logistics thành năng lực cạnh tranh thực sự.
Festival Tôm Cà Mau và làn sóng đầu tư mới: bước nhảy ra thị trường toàn cầu
Ở tầng thương hiệu và thị trường, Kế hoạch tổ chức Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 với chủ đề “Tôm Cà Mau – Vươn tầm thế giới” cho thấy tỉnh muốn kể câu chuyện ngành tôm bằng giá trị, không bằng sản lượng. Festival hướng đến quảng bá thương hiệu Tôm Cà Mau, mở rộng hợp tác thương mại, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và tạo diễn đàn trao đổi giải pháp phát triển ngành tôm trong giai đoạn mới. Thông điệp xuyên suốt của sự kiện là phát triển bền vững, gắn xanh, hiện đại và hội nhập sâu với kinh tế toàn cầu. Quan trọng hơn, Festival được thiết kế để tạo hiệu ứng lâu dài: chuỗi hội nghị ngành hàng tôm đến năm 2030, kết nối cung – cầu, xúc tiến thương mại, giới thiệu công nghệ mới, triển lãm thiết bị, vật tư nuôi trồng và chế biến… được kỳ vọng sẽ chuyển thành các dự án hợp tác, chương trình chuyển giao công nghệ, đầu tư vào logistics, chế biến sâu, sản xuất giống, chuyển đổi số. Trên bình diện kinh tế rộng hơn, 7 tháng đầu năm 2026, Cà Mau thu hút 27 dự án đầu tư mới với tổng vốn đăng ký hơn 13.680 tỷ đồng; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%; kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,57 tỷ USD, tăng 12,9%. Một câu nói có thể trích dẫn rõ ràng ở đây là: “Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 94.213 tỷ đồng, tăng 19,7% so với 7 tháng đầu năm 2025”. Những con số này cho thấy môi trường đầu tư thủy sản và các ngành liên đới đang mở rộng theo hướng kinh tế địa phương tăng tốc chứ không tăng trưởng cầm chừng.
Kết luận: muốn giữ vai trò đầu tàu, Cà Mau phải tiếp tục đầu tư chiều sâu
Nhìn tổng thể, chiến lược của Cà Mau đối với ngành tôm là một chuỗi lựa chọn mang tính chủ động: đặt nhà máy thức ăn thủy sản ngay trong vùng nuôi để kiểm soát chất lượng đầu vào; xây một trường cao đẳng quy mô lớn để đào tạo nguồn nhân lực cho kinh tế biển và thủy sản công nghệ cao; tổ chức Festival Tôm như một nền tảng kết nối lâu dài cho thương hiệu, công nghệ, đầu tư và thị trường quốc tế. Tỉnh cũng không tách ngành tôm khỏi bức tranh kinh tế chung: mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên đi kèm với việc đẩy nhanh các dự án trọng điểm, giải ngân đầu tư công, cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo đảm an sinh. Cách làm này tạo nền cho đầu tư thủy sản, xuất khẩu tôm và các ngành liên quan phát triển mà không phá vỡ cân bằng xã hội. Tuy vậy, để ngành tôm Cà Mau thực sự “vươn tầm thế giới”, địa phương cần kiên trì giữ nguyên tắc: mọi quyết định đầu tư và đào tạo phải gắn với phát triển bền vững, sản xuất xanh và giá trị gia tăng. Nếu chạy theo tăng sản lượng ngắn hạn, lợi thế hiện tại có thể bào mòn rất nhanh. Cà Mau đã đi những bước đầu sâu và đúng; điều còn lại là giữ nhịp, quyết tâm đi đến cùng con đường đã chọn.
