Quốc lộ 15D Quảng Trị: tuyến kết nối chiến lược đang tăng tốc
Dự án Quốc lộ 15D Quảng Trị đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ - La Sơn là tuyến đường mới dài hơn 21km được đầu tư 1.940 tỷ đồng nhằm kết nối cảng nước sâu với mạng lưới cao tốc quốc gia, hoàn thiện hạ tầng giao thông khu vực Đông Nam Quảng Trị và tạo bệ đỡ cho phát triển kinh tế – cảng biển của tỉnh. Điểm đáng chú ý là dự án không còn ở giai đoạn ý tưởng mà đang ở thời điểm phải “chạy nước rút”. Tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2025, xác định thời gian thực hiện giai đoạn 2025 – 2027 với 4 dự án thành phần, trong đó 3 dự án về giải phóng mặt bằng và 1 dự án xây lắp. Đến nay, giá trị giải ngân đã đạt 44,63%, cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ chứ không để dự án trở thành công trình dở dang kéo dài. Vấn đề không chỉ là hoàn thành một con đường, mà là mở ra trục kết nối trực tiếp cảng Mỹ Thủy với cao tốc Cam Lộ La Sơn, từ đó gắn cảng với trục vận tải Bắc – Nam, nâng vị thế logistics của Quảng Trị thay vì phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ hiện hữu vốn ngày càng quá tải.
Tiến độ thi công: tăng tốc nhưng vẫn chịu sức ép chậm trễ
Quan sát tại hiện trường cuối tháng 8 cho thấy dự án Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ La Sơn đang được các nhà thầu tăng tốc thi công, tranh thủ thời tiết khô ráo để hoàn thành phần nền đường và kết cấu cầu ở vùng trũng trước mùa mưa. Theo báo cáo, sau 8 tháng thi công, gần 3km đầu tuyến đã hoàn thiện lớp cấp phối đá, chuẩn bị thảm bê tông nhựa, đồng thời tiếp tục mở rộng nền đường ở phía còn lại. Tuy nhiên, đằng sau nhịp độ khẩn trương là thực tế dự án vẫn bị đánh giá là chậm so với kế hoạch; công tác giải phóng mặt bằng và huy động thiết bị, nhân lực chưa đáp ứng tiến độ đề ra. Các đoạn từ Km3 đến Km21,05 chỉ mới thi công nền đường K95, K98 tại những vị trí đã bàn giao đất. Tại một số cầu như Hải Thanh 2, việc chậm thu hồi đất khiến nhà thầu chưa thể triển khai. Điều này cho thấy bài toán tiến độ không nằm ở năng lực thi công đơn thuần, mà phụ thuộc rất lớn vào cách xử lý các điểm nghẽn mặt bằng.
Vai trò của chính quyền và chiến lược tái định cư Hải An
Trước nguy cơ dự án Quốc lộ 15D tiếp tục chậm, lãnh đạo tỉnh đã chọn cách can thiệp trực tiếp tại công trường. Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu “tăng cường phối hợp, tập trung xử lý các khó khăn, vướng mắc, nhất là những nội dung liên quan đến giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công nhằm bảo đảm tiến độ chung của dự án”. Trong bức tranh hạ tầng giao thông này, Khu tái định cư Hải An không phải là dự án phụ mà là mảnh ghép nền tảng. Khu này nằm trong Quy hoạch phân khu Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị giai đoạn 1, phía Bắc khu bến cảng Mỹ Thủy và Dự án LNG Hải Lăng, với diện tích 155,4ha. Giai đoạn 1 đã hoàn thành từ tháng 6/2021, tạo ra 278 lô đất tái định cư, các giai đoạn tiếp theo đang triển khai. Khi tỉnh nhấn mạnh “bảo đảm điều kiện tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, tạo động lực thúc đẩy triển khai các dự án lớn”, đó là sự thừa nhận rằng không thể có đường cao tốc hay Quốc lộ mới nếu người dân không được bố trí chỗ ở ổn định.
Kết nối cảng Mỹ Thủy với cao tốc: lợi thế cạnh tranh mới cho Quảng Trị
Điểm cốt lõi khiến Quốc lộ 15D trở thành dự án đặc biệt quan trọng là chức năng “cầu nối” giữa cảng Mỹ Thủy và trục cao tốc Bắc – Nam thông qua cao tốc Cam Lộ La Sơn. Tuyến này được thiết kế với mặt cắt lớn: đoạn từ cảng đến Quốc lộ 1 có bề rộng nền 27m, đoạn từ Quốc lộ 1 đến cao tốc rộng 40m, kèm hệ thống 10 cầu gồm cầu lớn vượt Quốc lộ 1 và đường sắt, 5 cầu trung và 4 cầu nhỏ. Đây không phải là một con đường huyện đơn giản, mà là trục vận tải có chuẩn kỹ thuật tương thích với nhu cầu lưu thông hàng hóa khối lượng lớn. Theo đánh giá của chủ đầu tư, tuyến Quốc lộ 15D “có ý nghĩa quan trọng trong tăng cường kết nối cảng nước sâu Mỹ Thủy với hệ thống cao tốc Bắc – Nam, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông và phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh”. Nói cách khác, nếu không có trục này, cảng Mỹ Thủy khó vươn lên trở thành mắt xích logistics cạnh tranh; có đường nhưng không kết nối nhanh với cao tốc thì chi phí vận tải vẫn là điểm yếu trong mắt nhà đầu tư.
Thách thức phía trước và yêu cầu giữ kỷ luật tiến độ
Dù đã giải ngân 44,63% và bàn giao trên 18,3/21,05km mặt bằng, tương đương hơn 87%, Quốc lộ 15D vẫn còn nhiều việc phải làm nếu muốn hoàn thành đúng giai đoạn 2025 – 2027 như kế hoạch. Các đoạn đi qua ruộng lúa, vùng trũng từ Km5 đến Km12 cần xử lý nền đất yếu và xây dựng thêm tám cầu trung, nhỏ. Việc chậm bàn giao đất tại các vị trí cầu Hải Quế, Hải Thanh 2 cho thấy chỉ cần vài “điểm nghẽn” cũng đủ kéo lùi toàn bộ tiến độ tuyến. Chính quyền tỉnh đã đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, đồng thời bảo đảm tái định cư để giải phóng mặt bằng cho các dự án lớn. Đây là thông điệp về kỷ luật tiến độ: hoặc Quảng Trị khép lại tư duy “làm đường theo kiểu cuốn chiếu, chậm đến đâu chỉnh đến đó”, hoặc cơ hội từ cảng Mỹ Thủy và cao tốc Cam Lộ La Sơn sẽ bị các địa phương khác vượt qua. Quốc lộ 15D không chỉ là phép thử năng lực thi công của nhà thầu, mà còn là thước đo khả năng tổ chức, điều hành hạ tầng giao thông cấp tỉnh. Nếu vượt qua, Quảng Trị sẽ có một lợi thế cạnh tranh mới trong bản đồ cảng biển và logistics miền Trung.
