Từ hồ chứa lớn đến điểm đến du lịch
Hồ Hòa Bình là hồ chứa nước nhân tạo rộng lớn ở Phú Thọ, nơi cảnh quan mặt nước, núi rừng và công trình thủy điện có thể kết hợp thành nền tảng cho du lịch hồ chứa, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa. Định hướng mới không dừng ở việc thu hút khách tham quan: tỉnh đặt mục tiêu đưa khu vực này thành một điểm đến có vị thế quốc gia rồi vươn tới tầm khu vực. Ngày 10/11, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông chủ trì hội nghị nghe báo cáo phương án điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2035, định hướng đến năm 2050, đồng thời nghe rà soát 23 dự án đầu tư tư nhân quanh lòng hồ. Đây là bước đáng chú ý, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào việc quy hoạch biến lợi thế tự nhiên thành trải nghiệm có chất lượng mà vẫn giữ được cảnh quan và sinh kế địa phương.
Quy mô lớn, mục tiêu khách tham vọng
Phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch rộng khoảng 52.200 ha, bao gồm ba phường Hòa Bình, Thống Nhất, Tân Hòa và bảy xã: Đà Bắc, Cao Sơn, Tiền Phong, Quy Đức, Tân Mai, Mường Hoa và Thung Nai. Con số này cho thấy quy hoạch không chỉ tập trung vào một bến thuyền hay khu nghỉ dưỡng riêng lẻ mà phải tổ chức cả một không gian du lịch đa dạng. Mục tiêu là được công nhận là khu du lịch quốc gia vào năm 2030; đến năm 2050, hồ Hòa Bình hướng tới trở thành điểm đến du lịch hồ, nghỉ dưỡng và văn hóa chất lượng cao, có sức hấp dẫn với khách trong nước và Đông Nam Á. Dự báo lượng khách đạt khoảng 2 triệu lượt vào năm 2035 và 6,5 triệu lượt vào năm 2050. Những mốc này tạo áp lực phải chuẩn bị hạ tầng và dịch vụ tương xứng, thay vì chỉ chạy theo lượng khách.
Tổ chức không gian và sản phẩm có bản sắc
Phương án đề xuất cấu trúc “Hai trục - Ba hành lang - Năm trung tâm động lực”, lấy cao tốc CT03 Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu và Quốc lộ 6 làm hai trục kết nối chính. Số phân khu phát triển được đề xuất giảm từ sáu xuống năm, với các trung tâm tại Hòa Bình - Đà Bắc, Mường Hoa, Thung Nai, Tân Mai và Tiền Phong. Cách tổ chức này có lý nếu mỗi nơi phát triển theo thế mạnh riêng: sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, văn hóa, tâm linh hoặc vui chơi giải trí, thay vì lặp lại cùng một mô hình ven hồ. Cảnh quan lòng hồ và công trình thủy điện cũng có thể góp phần tạo sức hút, bên cạnh các sản phẩm đường thủy, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa bản địa. Muốn những lợi thế đó bền lâu, quy hoạch du lịch cần đặt bảo tồn hệ sinh thái và bản sắc cộng đồng ngang hàng với mục tiêu tăng trưởng.
Thước đo thành công không chỉ là lượt khách
Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm thích ứng với địa giới hành chính sau sắp xếp, cập nhật định hướng phát triển của tỉnh Phú Thọ và khai thác tốt hơn cảnh quan, hệ sinh thái lòng hồ cùng giá trị văn hóa bản địa. Với người dân quanh hồ, tác động thiết thực sẽ nằm ở cơ hội việc làm và sinh kế từ dịch vụ, chứ không chỉ ở lượng khách được dự báo. Phương án cũng định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn cảnh quan và nâng cao sinh kế cộng đồng. Hồ sơ điều chỉnh đã được hoàn thiện sau quá trình lấy ý kiến và thẩm định; Sở Xây dựng đề nghị UBND tỉnh xem xét, báo cáo xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước khi thực hiện các bước tiếp theo. Đồng thời, lãnh đạo tỉnh yêu cầu rà soát dự án ưu tiên, bổ sung sản phẩm du lịch mới và hạ tầng kết nối. Đây là những việc quyết định liệu mục tiêu khu du lịch quốc gia có đi cùng lợi ích lâu dài cho địa phương hay không.
