Quy hoạch lớn, kỳ vọng vượt khỏi một điểm đến địa phương
Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình là không gian du lịch hồ chứa nhân tạo lớn nhất Việt Nam, được định hướng kết hợp nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa và khai thác cảnh quan sinh thái trên quy mô liên vùng. Ngày 10/11, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông chủ trì hội nghị nghe báo cáo đồ án điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2035, tầm nhìn 2050, cùng kết quả rà soát 23 dự án tư nhân quanh lòng hồ. Phạm vi nghiên cứu khoảng 52.200 ha, trải trên ba phường và bảy xã. Quy mô ấy mở ra cơ hội định hình một điểm đến lớn, nhưng cũng khiến chất lượng quy hoạch quan trọng không kém con số diện tích. Điều chỉnh lần này nhằm thích ứng địa giới hành chính sau sắp xếp, cập nhật định hướng phát triển của tỉnh và khai thác tốt hơn cảnh quan, hệ sinh thái cùng bản sắc địa phương.
6,5 triệu lượt khách là mục tiêu, không phải bảo đảm
Theo dự báo, hồ Hòa Bình có thể đón khoảng 2 triệu lượt khách vào năm 2035 và 6,5 triệu lượt vào năm 2050. Mốc năm 2030 là mục tiêu được công nhận khu du lịch quốc gia; đến năm 2050, tầm nhìn là một điểm đến du lịch hồ, nghỉ dưỡng và văn hóa chất lượng cao, có sức hút với du khách trong nước lẫn Đông Nam Á. Đây là tham vọng đáng kể, nhưng lượng khách tự nó không đo được thành công. Nếu tăng trưởng chỉ được tính bằng lượt đến, sức ép lên môi trường hồ và đời sống cộng đồng có thể lớn hơn lợi ích. Vì vậy, quy hoạch du lịch hồ cần gắn mục tiêu thị trường với năng lực bảo tồn, dịch vụ đủ chất lượng và sinh kế địa phương. Khi các điều kiện ấy đi cùng nhau, con số 6,5 triệu mới có ý nghĩa phát triển bền vững.
Năm trung tâm, nhiều trải nghiệm — và nhiều việc phải làm
Phương án tổ chức không gian theo cấu trúc “Hai trục - Ba hành lang - Năm trung tâm động lực”, lấy cao tốc CT03 Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu và Quốc lộ 6 làm hai trục kết nối chính. Số phân khu phát triển được đề xuất giảm từ sáu xuống năm. Các trung tâm du lịch hướng tới những thế mạnh khác nhau, từ nghỉ dưỡng Hòa Bình - Đà Bắc, nghỉ dưỡng cao cấp Mường Hoa đến du lịch văn hóa, tâm linh ở Thung Nai và sinh thái tại Tân Mai - Quy Đức; Tiền Phong - Cao Sơn được định hướng làm cửa ngõ phía Tây với sinh thái và vui chơi giải trí. Cách phân vai này có thể giúp du khách lựa chọn nhiều trải nghiệm thay vì một sản phẩm đơn điệu: nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, văn hóa, tâm linh và hoạt động trên mặt nước. Với người dân, quy hoạch hứa hẹn thêm sinh kế, nhưng lợi ích ấy phụ thuộc vào việc cộng đồng được tham gia và hưởng lợi thực chất.
Tầm nhìn khu vực chỉ thuyết phục nếu giữ được giới hạn sinh thái
Định hướng đến năm 2050 đưa hồ Hòa Bình thành điểm đến chất lượng cao trong nước và Đông Nam Á, đồng thời phát triển theo mô hình xanh, thông minh và bền vững. Tầm nhìn này sẽ chỉ đáng tin nếu bảo vệ cảnh quan không bị xem là phần trang trí cho các dự án. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu quy hoạch bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập, quốc phòng và an ninh, đồng thời tính toán quỹ đất dịch vụ để thu hút nhà đầu tư chiến lược. Các loại hình được ưu tiên gồm sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, sân golf và chăm sóc sức khỏe cao cấp. Hồ sơ đã được hoàn thiện sau lấy ý kiến, thẩm định; Sở Xây dựng đề nghị UBND tỉnh xem xét, xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước khi tiếp tục các bước theo quy định. Đây mới là định hướng quy hoạch, chưa phải kết quả bảo đảm. Thành công sẽ được quyết định bởi cách cân bằng đầu tư, trải nghiệm du khách và trách nhiệm với hồ.
