Từ “nút thắt” giải phóng mặt bằng đến áp lực tiến độ
Quốc lộ 14 Đà Nẵng là cụm các dự án hạ tầng giao thông then chốt gồm các tuyến 14B, 14E, 14H, đóng vai trò kết nối vùng, giảm chi phí vận tải và hình thành trục phát triển mới phía tây – nam thành phố. Việc các dự án này chậm tiến độ nhiều năm không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn làm người dân mất niềm tin vào năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền và nhà thầu. Đà Nẵng buộc phải chuyển trạng thái: từ chấp nhận “đổ lỗi” cho giải phóng mặt bằng sang chủ động tháo gỡ điểm nghẽn, chốt mốc hoàn thành, coi tiến độ là cam kết chính trị với người dân.
Kiểm tra các dự án trọng điểm phía nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng yêu cầu tập trung xử lý vướng mắc cuối cùng tại dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E, không để công trình tiếp tục trễ hẹn. Cùng lúc, Sở Xây dựng tổ chức họp khẩn với Ban quản lý dự án, nhà thầu, chính quyền địa phương để làm rõ nguyên nhân và giải pháp đẩy nhanh tiến độ Quốc lộ 14B. Đây không còn là các cuộc họp thủ tục mà là “lệnh hành động” buộc toàn hệ thống thay đổi cách làm, từ chậm chạp sang chủ động, từ đổ lỗi sang chịu trách nhiệm.
Quốc lộ 14B, 14E: khi lý do “vướng mặt bằng” hết chỗ dựa
Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E dài hơn 71km, tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, là tuyến huyết mạch đi qua 7 xã, vốn chậm tiến độ kéo dài. Người dân khu vực nút cầu vượt đường sắt ở Thăng Bình coi đây là “nỗi ám ảnh” vì đường thi công dang dở, mùa mưa thì lầy lội, mùa nắng bụi mù và đầy rủi ro an toàn giao thông. Trách nhiệm ở đây không thể chỉ dừng ở những câu chữ “khó khăn khách quan” nữa.
Theo Ban điều hành dự án, công trình đã đạt khoảng 93% khối lượng, phần còn lại chủ yếu là cầu vượt đường sắt, cầu Tân Bình và đường tránh Quốc lộ 14E. Họ cam kết: “Cầu vượt đường sắt hoàn thành ngày 30/9, toàn bộ công trình xong ngày 30/10” – một mốc thời gian cụ thể, đồng nghĩa nếu trễ hẹn, sẽ không còn chỗ cho sự bao biện. Ở Quốc lộ 14B, chính quyền địa phương đã xử lý 722/722 hồ sơ giải phóng mặt bằng, hoàn thành 100% GPMB, hai hộ cuối cùng đã bàn giao từ 14/9. Khi lý do “vướng mặt bằng” bị gỡ bỏ, mọi chậm trễ còn lại thuộc về năng lực điều hành, thi công – và thành phố đã thẳng thắn chỉ ra điều đó.
Nhà thầu phải chuyển sang “trạng thái thi công”, không còn núp bóng khó khăn
Cuộc họp khẩn của Sở Xây dựng xoáy thẳng vào trách nhiệm nhà thầu trên Quốc lộ 14B, đoạn gần 8km với tổng mức đầu tư hơn 788 tỷ đồng. Khi mặt đường bị đào sâu, rào chắn sơ sài, biển cảnh báo thiếu, người dân đối mặt với nguy hiểm mỗi ngày, việc tiếp tục viện dẫn vướng mặt bằng chỉ là cách né tránh trách nhiệm. Lãnh đạo xã Hòa Tiến khẳng định địa phương đã hoàn tất 100% giải phóng mặt bằng, bác bỏ lập luận của nhà thầu rằng người dân cản trở thi công.
Giám đốc Sở Xây dựng kết luận nguyên nhân cốt lõi khiến dự án kéo dài là năng lực điều hành, quản lý còn hạn chế của Ban quản lý dự án, năng lực thi công chưa đáp ứng yêu cầu và sự phối hợp thiếu chặt chẽ giữa các bên. Ông yêu cầu CIENCO 4 bổ sung thiết bị, tăng cường cán bộ kỹ thuật bám công trường để đẩy nhanh các đoạn đã có mặt bằng sạch. Nhà thầu Đông Sơn phải tập trung tối đa máy móc, nhân lực, hoàn thành 500m đầu tuyến trong 20 ngày ngay khi tiếp nhận mặt bằng và dứt điểm 1,3km cuối tuyến. Hạn chót rất rõ: dự án phải đưa vào sử dụng trước Tết Nguyên đán. Đây là thông điệp cứng rắn: ai không theo kịp tiến độ, sẽ tự loại mình khỏi cuộc chơi hạ tầng mới của thành phố.
Quốc lộ 14H và chiến lược kết nối vùng của Đà Nẵng
Không dừng ở việc “chữa cháy” 14B, 14E, Đà Nẵng đang mở rộng chiến lược hạ tầng bằng dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 14H – một mắt xích khác trong mạng lưới Quốc lộ 14 Đà Nẵng. UBND thành phố đã ban hành Quyết định 4096/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 14H, đoạn từ Km60+700 đến Km73+540, dài khoảng 13,15km cùng 1,16km tuyến nối, tổng mức đầu tư khoảng 650 tỷ đồng. Đây là dự án hạ tầng giao thông nhóm B, sử dụng ngân sách thành phố.
Tuyến 14H được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp IV đồng bằng, tốc độ 60km/h, bề rộng nền đường 9m, mặt đường 7m, hai lề 1m, tải trọng thiết kế 100kN/trục, cao trình vượt mực nước báo động 3. Ba cây cầu Khe Rinh (~96m), Khe Ré (~48m), Bến Đình (~198m) sẽ là công trình vĩnh cửu bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực với hoạt tải HL93. Mục tiêu không chỉ là nâng cấp một tuyến đường; đó là tăng khả năng lưu thông, vận chuyển hàng hóa, kết nối tuyến Đông Trường Sơn với mạng lưới phía đông, hoàn thiện mạng lưới giao thông phía tây thành phố. Thời gian thực hiện từ 2026 đến 2029, trong đó 2026–2027 chuẩn bị đầu tư, 2027–2029 thi công.
Kết luận: không còn chỗ cho chậm trễ trên các trục huyết mạch
Điểm đáng ghi nhận là Đà Nẵng đã thẳng thắn chỉ ra hai “lỗ hổng” lớn nhất trong các dự án hạ tầng giao thông: giải phóng mặt bằng và năng lực tổ chức thi công. Một mặt, thành phố yêu cầu các địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất xử lý dứt điểm bồi thường, tái định cư để không còn hộ dân nào bị bỏ lại phía sau. Mặt khác, bằng các cuộc họp khẩn, các mốc hoàn thành rõ ràng và yêu cầu tăng cường nhân lực, thiết bị, lãnh đạo thành phố buộc chủ đầu tư, nhà thầu phải chuyển sang “trạng thái thi công” thực sự.
Việc đồng thời ưu tiên Quốc lộ 14B, 14E, đường ven biển 129 và chuẩn bị đầu tư 14H cho thấy Đà Nẵng đang đánh cược tương lai tăng trưởng vào hệ thống kết nối vùng, giảm chi phí vận tải, mở cửa không gian phát triển mới. Câu hỏi còn lại không nằm ở chủ trương, mà ở việc các cam kết về tiến độ – như cầu vượt đường sắt phải xong 30/9, toàn tuyến 14E hoàn thành 30/10, hay Quốc lộ 14B đưa vào sử dụng trước Tết Nguyên đán – có được giữ trọn. Nếu làm được, Đà Nẵng không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn giao thông, mà còn củng cố niềm tin rằng các cam kết hạ tầng sẽ đi đôi với hành động.
