Nâng cấp Quốc lộ 1 và 22: bước đi chiến lược, không chỉ là mở đường
Chiến lược nâng cấp Quốc lộ 1 Tây Ninh lên 10 làn xe và mở rộng Quốc lộ 22 lên 8 làn, với lộ giới thống nhất 60m trên tổng chiều dài hơn 59km, là bước điều chỉnh hạ tầng giao thông Tây Ninh nhằm tăng kết nối liên vùng TPHCM, Tây Ninh và các tỉnh miền Tây, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho các tuyến cao tốc và vành đai quốc gia trong giai đoạn tới. Đây không phải quyết định kỹ thuật đơn thuần, mà là lựa chọn mang màu sắc chính sách: Tây Ninh muốn tự định vị mình như mắt xích trung chuyển hàng hóa và dòng người giữa siêu đô thị TPHCM, khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và vùng đồng bằng sông Cửu Long. Khi giao thông là điểm nghẽn lớn nhất, việc đánh thẳng vào hai tuyến quốc lộ huyết mạch cho thấy tỉnh chọn chiến lược “mở rộng năng lực kết nối trước, tính câu chuyện đô thị sau” – một hướng tiếp cận khá rõ ràng và dứt khoát.
Quốc lộ 1 Tây Ninh: trục chính Bắc–Nam được tái thiết cho kỷ nguyên liên vùng
Quốc lộ 1 qua Tây Ninh dài khoảng 31km, từ ranh TPHCM đến ranh Đồng Tháp, hiện chỉ có 4 làn cơ giới và 2 làn xe thô sơ trên nền đường rộng 24-25m. Với lưu lượng xe ngày càng tăng và vai trò là trục Bắc–Nam gần như duy nhất của khu vực, cấu hình này đã lỗi thời. Đề xuất nâng lên 10 làn, gồm 6 làn cơ giới ở giữa và hai đường song hành mỗi bên 2 làn, cùng lộ giới 60m, là sự “đại phẫu” chứ không phải chỉnh sửa cục bộ. Theo Sở Xây dựng tỉnh, mục tiêu là tăng khả năng thông hành, giảm ùn tắc giờ cao điểm, lễ Tết, đồng thời kết nối hiệu quả với Vành đai 3, Vành đai 4 và các trục giao thông trọng điểm của vùng. Nói cách khác, Quốc lộ 1 đang được tái định nghĩa như một phần của mạng lưới liên vùng TPHCM chứ không chỉ là đường qua địa bàn Tây Ninh.
| Thông số | Hiện trạng | Đề xuất |
|---|---|---|
| Chiều dài đoạn qua Tây Ninh | 31km | Không đổi nhưng chia 3 đoạn nghiên cứu |
| Số làn xe | 4 làn cơ giới + 2 làn thô sơ | 10 làn (6 làn cơ giới + 2x2 làn song hành) |
| Lộ giới | 24-25m | 60m |
Quốc lộ 22 mở rộng: giải bài toán quá tải và đô thị Gò Dầu
Nếu Quốc lộ 1 là trục Bắc–Nam, thì Quốc lộ 22 lại là cánh cửa bước ra biên giới và khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài. Đoạn qua Tây Ninh dài khoảng 28,5km, từ phường An Tịnh (giáp ranh TPHCM) đến Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, hiện có 4 làn cơ giới với mặt đường 15m. Thực tế, tuyến này đang quá tải, nhiều đoạn hằn lún, bong tróc, tạo ổ gà, ổ voi, đặc biệt qua Trảng Bàng, Gia Lộc; tình trạng lấn chiếm vỉa hè buộc người đi bộ xuống lòng đường, làm an toàn giao thông xuống cấp rõ rệt. Đề xuất Quốc lộ 22 mở rộng lên 8 làn, gồm 4 làn cơ giới ở giữa và mỗi bên 2 làn đường song hành, với lộ giới 60m, là phản ứng trực diện trước sức ép giao thương và vận tải hàng hóa tăng nhanh giữa TPHCM và Tây Ninh. Đồng thời, phương án tuyến tránh đô thị Gò Dầu được nghiên cứu để hạn chế giải phóng mặt bằng trên tuyến hiện hữu và tạo dư địa phát triển đô thị về lâu dài.
Liên kết với cao tốc, vành đai: Tây Ninh muốn trở thành nút giao chứ không chỉ là điểm qua đường
Điểm đáng chú ý của kế hoạch này là nó gắn chặt với bức tranh hạ tầng giao thông Tây Ninh rộng hơn: cao tốc TPHCM – Mộc Bài, tuyến Gò Dầu – Xa Mát giai đoạn 1, đường Hồ Chí Minh, cùng các trục ĐT782, ĐT784 dẫn về khu du lịch núi Bà Đen. Quốc lộ 22 giao cắt với ĐT782, tạo thành hai trục huyết mạch: một hướng cửa khẩu Mộc Bài, một hướng du lịch, công nghiệp nội tỉnh. Với Quốc lộ 1, việc mở rộng gắn với các nút nối Vành đai 3, Vành đai 4 cho thấy tỉnh đang đọc đúng logic liên kết vùng quanh TPHCM. Có thể trích dẫn như một tuyên bố chính sách: “Đoạn Quốc lộ 22 dài 28,5km đang được nghiên cứu mở rộng lên 8 làn xe, hứa hẹn mang lại diện mạo mới và hiệu quả giao thông vượt trội cho khu vực”. Nếu các tuyến cao tốc và vành đai hoàn thiện, Tây Ninh sẽ dịch chuyển từ vị trí một tỉnh biên giới thành nút giao vận tải, logistics và du lịch của cả vùng Đông Nam Bộ – đồng bằng sông Cửu Long.
Từ nghiên cứu đến triển khai: thách thức vốn, giải phóng mặt bằng và tầm nhìn đến 2028
Hiện hai dự án mới ở bước nghiên cứu, đề xuất. Ngày 19/9, Sở Xây dựng Tây Ninh đã họp với các sở ngành để thống nhất phương án mở rộng cả Quốc lộ 1 và 22, đồng thời kiến nghị UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án công trình giao thông chuẩn bị đầu tư và Sở Tài chính tham mưu phân bổ vốn khi dự án đủ điều kiện. Động thái này cho thấy lộ trình vẫn còn nhiều việc: bài toán nguồn lực, ưu tiên vốn, cũng như xử lý xung đột lợi ích khi giải phóng mặt bằng, đặc biệt quanh khu đông dân cư như Gò Dầu. Tuy nhiên, việc tính sẵn phương án tuyến tránh, đồng bộ với cao tốc TPHCM – Mộc Bài và các tuyến tỉnh là điểm cộng về tầm nhìn. Nếu Tây Ninh giữ được kỷ luật triển khai, chấp nhận đổi mới mạnh về quy hoạch, hai tuyến quốc lộ này có thể trở thành “xương sống mới” giúp tỉnh bứt phá sau mốc 2028, thay vì tiếp tục đóng vai trạm trung chuyển nhỏ giữa TPHCM và miền Tây.
