Việt Nam đang bước lên bản đồ xe hybrid của Nhật Bản
Việc Toyota điều chỉnh dự án đầu tư để hiện đại hóa nhà máy và sản xuất xe hybrid tại Việt Nam là bước đi khẳng định vai trò mới của Việt Nam trong chuỗi giá trị ô tô Nhật Bản, khi địa phương không chỉ là nơi lắp ráp mà trở thành trung tâm phát triển và ứng dụng công nghệ sản xuất ô tô điện hóa ở Đông Nam Á. Ở góc độ chiến lược, đây là tín hiệu cho thấy Toyota không coi Việt Nam như thị trường tiêu thụ đơn thuần, mà như một cứ điểm sản xuất quan trọng, gắn với tầm nhìn dài hạn về xe xanh. Ngày 28/8, Toyota Việt Nam nhận Quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký cho dự án lắp ráp, sản xuất ô tô, phụ tùng, dịch vụ bảo hành, sửa chữa và nhập khẩu ô tô nguyên chiếc tại thị trường nội địa. Điều này đặt nền móng thể chế cho đợt nâng cấp lớn nhất của nhà máy ô tô Nhật Bản tại Phú Thọ từ trước đến nay.
Nhà máy ô tô Nhật Bản tại Phú Thọ: từ lắp ráp truyền thống đến xe hybrid
Điểm then chốt của khoản Toyota đầu tư Việt Nam lần này nằm ở mục tiêu nâng cấp nhà máy hiện hữu thành dây chuyền đủ năng lực sản xuất các mẫu xe hybrid nội địa. Dự án bổ sung rõ mục tiêu lắp ráp, sản xuất xe ô tô và phụ tùng, bao gồm các dòng xe điện hóa, với quy mô đăng ký khoảng 52.000 xe mỗi năm, kèm hoạt động sản xuất thân xe và xe có động cơ khác. Quan trọng hơn, các hạng mục xưởng Sơn và xưởng Dập sẽ được triển khai theo hướng hiện đại hóa công nghệ, tăng tự động hóa, nâng cao năng lực sản xuất và hiệu quả sử dụng năng lượng. Đây là chuyển dịch chất lượng: từ một nhà máy ô tô Nhật Bản chủ yếu lắp ráp sang một trung tâm công nghệ sản xuất ô tô có năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xe điện hóa. Hai xưởng dự kiến vào hoạt động trong năm 2029, tạo nền tảng cho các mẫu xe CKD mới, trong đó có xe hybrid Việt Nam.
Xe hybrid Việt Nam: thị trường lên nhanh, chiến lược của Toyota rõ ràng
Toyota không nâng cấp nhà máy trong khoảng trống thị trường. Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, trong 7 tháng đầu năm, doanh số xe hybrid của các thành viên đạt 12.501 chiếc, tăng 76% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy người dùng đã bắt đầu dịch chuyển sang các mẫu xe tiết kiệm nhiên liệu, song vẫn còn khoảng cách lớn giữa nhu cầu và năng lực sản xuất trong nước. Việc chuẩn bị sản xuất các mẫu xe hybrid CKD ở Việt Nam thể hiện rõ lựa chọn chiến lược: Toyota muốn đi trước khi thị trường xe hybrid Việt Nam bước vào giai đoạn bùng nổ. Không chỉ là câu chuyện kinh doanh, đây còn là bước đẩy mạnh nội địa hóa, củng cố ngành công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm và chuyển giao công nghệ, đúng như tuyên bố dự án sẽ góp phần biến Phú Thọ thành trung tâm công nghiệp ô tô miền Bắc.
Làn sóng đầu tư Nhật Bản: Toyota không đi một mình
Nếu đặt quyết định của Toyota vào bức tranh rộng hơn, có thể thấy Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho công nghệ sản xuất ô tô và nhiều ngành công nghiệp tiên tiến của Nhật Bản. Nhiều tập đoàn lớn như Sumitomo, Honda, Panasonic liên tục mở rộng hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Lũy kế đến tháng 7, Nhật Bản đã có hơn 5.800 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư trên 81 tỷ USD, và riêng 7 tháng đầu năm, vốn đăng ký mới đạt hơn 1,25 tỷ USD. "Năm 2025, hơn 67% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam báo cáo kinh doanh có lãi", cho thấy thị trường này ngày càng có vị trí quan trọng trong chiến lược sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, việc Toyota nâng cấp công nghệ sản xuất ô tô tại Phú Thọ không phải quyết định đơn lẻ, mà là mắt xích trong làn sóng tái cấu trúc chuỗi sản xuất khu vực.
Việt Nam trên hành trình trở thành trung tâm công nghệ ô tô Nhật Bản tại khu vực
Điều đáng nói là dự án của Toyota được thiết kế rõ để giúp Việt Nam bước lên một nấc thang mới: từ "công xưởng lắp ráp" thành "trung tâm công nghệ". Các hạng mục đầu tư hướng vào công nghệ hiện đại và tăng tự động hóa, nâng chất lượng sản phẩm và hiệu quả năng lượng. Toyota nhấn mạnh dự án sẽ duy trì mạng lưới nhà cung cấp, đẩy mạnh nội địa hóa, củng cố ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tăng thu ngân sách, đồng thời hỗ trợ Phú Thọ phát triển thành trung tâm công nghiệp ô tô miền Bắc. Kết hợp với xu hướng chung khi Việt Nam ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong chiến lược sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản, có thể nói: nếu Việt Nam biết tận dụng giai đoạn này, vị thế "trung tâm công nghệ ô tô Nhật Bản tại Đông Nam Á" không còn là khẩu hiệu mà là mục tiêu khả thi.
