Hầm chui Cổ Linh Hà Nội: bước đi chiến lược ở cửa ngõ phía Đông
Hầm chui Cổ Linh Hà Nội là dự án giao thông trọng điểm tại nút giao Cổ Linh, phường Long Biên, được thiết kế dài khoảng 600m, rộng hơn 27m với 6 làn xe, nhằm hình thành hệ thống giao thông 3 tầng cùng cầu vượt và đường hiện hữu để giảm ùn tắc và tăng kết nối khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố. Hà Nội không giấu tham vọng dùng một công trình ngầm quy mô để giải quyết xung đột dòng xe đang ngày càng bộc lộ tại nút giao này. Dự án hầm chui tại nút giao Cổ Linh có tổng mức đầu tư gần 750 tỷ đồng và được khởi công từ đầu tháng 10/2025. Vị trí đầu hầm kết nối với dự án cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2, còn điểm cuối nối với đường Đàm Quang Trung hiện hữu, tạo nên trục lưu thông mới xuyên qua điểm giao cắt vốn thường xuyên quá tải. Lựa chọn xây hầm ngay giữa khu vực giao thông phức tạp cho thấy thành phố chấp nhận thi công khó để đổi lấy một cấu trúc hạ tầng đô thị Hà Nội mang tính lâu dài.
Áp lực giao thông và lý do phải làm hầm ngay bây giờ
Cốt lõi của quyết định đẩy nhanh hầm chui Cổ Linh nằm ở thực tế: tuyến Vành đai 2 trên cao từ Ngã Tư Sở đến cầu Vĩnh Tuy đã đưa vào khai thác từ tháng 1/2023, trong khi cầu Vĩnh Tuy giai đoạn 2 hoàn thành từ tháng 9/2023, khiến lưu lượng phương tiện dồn về nút giao Cổ Linh rất lớn. Khi các trục lớn liên tục được mở nhưng nút kết nối dưới mặt đất không nâng cấp tương xứng, ùn tắc là điều khó tránh. Thành phố đang dùng hầm chui như mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh hạ tầng đô thị Hà Nội, thay vì tiếp tục vá víu bằng các biện pháp tổ chức giao thông tạm thời. Theo thiết kế, khi công trình hoàn thành, nút giao Cổ Linh – Vĩnh Tuy sẽ trở thành hệ thống giao thông 3 tầng gồm cầu vượt, đường hiện hữu và hầm chui, được kỳ vọng "giải quyết tình trạng ùn tắc, giảm xung đột giữa các dòng phương tiện tại nút giao, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa đường Cổ Linh, đường dẫn cầu Vĩnh Tuy và đường Đàm Quang Trung".
Thi công trong lòng đô thị dày đặc: cái giá của sự thông suốt
Để đổi lấy một nút giao thông suôn sẻ, người dân khu vực hiện phải chia sẻ không gian sống với công trường hầm chui Cổ Linh Hà Nội. Khu vực trung tâm nút giao được quây rào tôn để phục vụ thi công đào hầm, lắp đặt hệ thống kỹ thuật ngầm và triển khai các hạng mục chính. Bên trong, nhiều máy móc cỡ lớn cùng kỹ sư, công nhân được huy động, các mũi thi công hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm trong điều kiện giao thông phức tạp. Một phần diện tích đường Đàm Quang Trung bị rào chắn để thi công đường dẫn xuống hầm, chỉ phần mặt đường còn lại được duy trì cho phương tiện lưu thông. Dù vậy, công tác tổ chức giao thông vẫn được giữ ở mức "tương đối ổn định" ngay giữa nút giao có mật độ phương tiện lớn. Đây là thách thức điển hình của hạ tầng đô thị Hà Nội: thi công phải song hành với duy trì đời sống thường ngày, và bất kỳ sơ suất nào đều dễ lập tức nhìn thấy qua tắc đường, khói bụi, tiếng ồn.
Giải phóng mặt bằng và chuỗi dự án song song
Hầm chui không phải là dự án đơn lẻ; nó nằm trong chuỗi điều chỉnh diện mạo hạ tầng đô thị Hà Nội diễn ra song song ở nhiều cấp độ. Ngoài phần hầm chính, các hạng mục tổ chức giao thông quanh khu vực Cổ Linh đang được điều chỉnh: xén hè, điều chỉnh dải phân cách giữa, mở rộng làn đường ở hai phía quanh nút giao nhằm tăng khả năng lưu thông cửa ngõ phía Đông. Cùng lúc, ở một khu vực khác, dãy nhà xen kẹt giữa tuyến Vành đai 1 và đường La Thành đang được phường Ô Chợ Dừa thực hiện thủ tục giải phóng mặt bằng để xây dựng bãi đỗ xe, vườn hoa. Điều này cho thấy các dự án hạ tầng diễn ra ở những giai đoạn khác nhau của quy trình xây dựng: nơi đang đào hầm, nơi đang khoan cọc, nơi mới bắt đầu dỡ bỏ nhà cửa. Đối với người dân, điều họ cảm nhận rõ nhất là sự xáo trộn không ngừng khi từng mét vuông mặt bằng được chuyển hóa thành đường, bãi đỗ xe, không gian công cộng.
Cuộc chạy đua với tiến độ và kỳ vọng sau Tết
Sau khoảng 9 tháng khởi công, các hạng mục đầu tiên của hầm chui Cổ Linh đang dần thành hình, cho thấy nhà thầu đã bước qua giai đoạn khởi động và vào nhịp thi công chính. Từ ngày 18/3, Hà Nội tổ chức rào chắn và điều chỉnh giao thông tại nút giao Cổ Linh – Đàm Quang Trung để phục vụ thi công, đồng nghĩa với việc người dân chính thức bước vào một thời kỳ chịu đựng công trường dài ngày. Chính quyền đặt ra thông điệp rõ ràng về tiến độ: Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu "các đơn vị thi công ngay sau khi được bàn giao mặt bằng, không để các dự án giao thông trọng điểm chậm trễ mà không có lý do chính đáng". Ý nghĩa của hầm chui Cổ Linh Hà Nội vì thế vượt ra ngoài vài trăm mét đường ngầm; nó là bài kiểm tra với cả hệ thống về khả năng vừa mở rộng hạ tầng, vừa giữ lời hứa với người dân rằng sự bất tiện hôm nay sẽ được trả bằng một mạng lưới giao thông thông suốt hơn sau mỗi cái Tết.
