Nợ lương biến bất ổn thành khủng hoảng sinh kế
California nợ lương là tình trạng nhân viên bị chậm nhận tiền công và hoa hồng trong nhiều tháng, khiến thu nhập thường nhật cùng kế hoạch nghề nghiệp bị treo lơ lửng. Với HLV California Fitness, đây không còn là vài ngày chậm thanh toán: một số người cho biết đã chờ khoảng ba đến bốn tháng, trong lúc nhiều cơ sở tạm ngưng và chưa xác định ngày hoạt động lại. Anh Bùi Văn Khoẻ, huấn luyện viên cá nhân tại Thảo Điền Pearl, đăng tâm thư cầu cứu sau khi lương và hoa hồng bị tồn đọng kéo dài; anh nói mình cùng đồng nghiệp vẫn cố hoàn thành các buổi tập vì trách nhiệm với hội viên và sự tôn trọng nghề nghiệp. Đó là lựa chọn đáng trân trọng, nhưng không thể thay thế nghĩa vụ trả lương. Khi người lao động phải duy trì nụ cười trên sàn tập trong lúc không biết tiền công bao giờ về, sự tận tâm đang bị đặt lên vai họ như một khoản vay không lãi.
Một tin nhắn lúc đêm khuya, nhiều câu hỏi chưa lời giải
Áp lực hiện rõ trong câu chuyện của anh Nguyễn Thành Trung, chuyên gia đào tạo cấp cao đã làm việc tại California từ năm 2015. Lúc 21 giờ ngày 25/10, anh nhận tin nhắn báo cơ sở Thảo Điền tạm ngưng hoạt động đến hết ngày 31/10; nhân viên được thông báo chỉ sớm hơn hội viên khoảng một giờ. Anh và đồng nghiệp phải đến chi nhánh dọn đồ ngay trong đêm, gần như không có thời gian chuẩn bị cho công việc và sinh hoạt tiếp theo. Theo anh Trung, thu nhập trước khi gián đoạn vào khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, gồm lương và hoa hồng; hiện anh bị nợ bốn tháng lương và chưa được đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội. Lời báo tạm ngưng vì thế không chỉ đóng cửa phòng tập: nó đẩy người lao động vào tình thế chưa biết làm ở đâu, khi nào trở lại, hay những khoản đã làm ra sẽ được trả lúc nào.
Tiền tiết kiệm cạn dần, phương án nhân sự vẫn mập mờ
Đây là rủi ro mà một lựa chọn nhân sự chung chung không thể giải quyết. Anh Dương Hoàng Vũ cho biết tình trạng chậm trả bắt đầu từ tháng 4; anh còn bị nợ hơn 70 triệu đồng tiền lương của các tháng 7, 8 và 9, sau khi từng có thu nhập 25–30 triệu đồng mỗi tháng. Đầu tháng 10, anh nghỉ không hưởng lương và tìm việc phổ thông để trang trải cuộc sống. Anh Trung cho biết công ty hỏi nhân viên muốn tiếp tục làm, nghỉ không lương chờ ngày trở lại hay chấm dứt hợp đồng, nhưng thời điểm thanh toán khoản cũ và cách tính lương, hoa hồng nếu tiếp tục làm vẫn chưa rõ. Với người lao động, đây không phải ba lựa chọn ngang nhau: thiếu thông tin về tiền nợ và thời gian nghỉ khiến mỗi quyết định đều có thể kéo theo thiệt hại. Lương huấn luyện viên đã làm ra không nên bị đánh đổi bằng lời hứa chưa có hạn chót.
Quy mô gián đoạn đòi hỏi câu trả lời cụ thể
Bất định không giới hạn ở một chi nhánh. Theo ghi nhận đến ngày 30/10, chỉ hai cơ sở còn hoạt động là Cali Aeon Mall Bình Tân và Cali Bình Dương Square; cả chín cơ sở tại Hà Nội đã đóng cửa, trong khi các chi nhánh ở Đà Nẵng và Biên Hòa cũng tạm ngưng. Tình trạng này diễn ra trong bối cảnh danh sách công bố ngày 9/10 ghi nhận doanh nghiệp chậm đóng hơn 9 tỉ đồng bảo hiểm xã hội, y tế và thất nghiệp, liên quan 416 người lao động trong bảy tháng tính đến hết tháng 9. Một số nhân viên tính gửi yêu cầu giải quyết và, nếu không có phương án phù hợp, chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền; anh Trung cũng dự định cân nhắc nghỉ việc nếu đến sau ngày 31/10 quyền lợi vẫn bỏ ngỏ. Kết luận cần rõ ràng: người lao động cần lịch thanh toán, tình trạng bảo hiểm và phương án bố trí cụ thể, không phải thêm những mốc tạm ngưng thiếu lời giải.
