APEC là cột mốc, không phải đích đến của đảo Ngọc
Phú Quốc APEC 2027 là giai đoạn đảo Ngọc đẩy mạnh hạ tầng du lịch, giao thông và đô thị với 21 dự án trọng điểm, nhằm biến áp lực thời hạn hội nghị thành cơ hội tái định vị đảo như một trung tâm kết nối khu vực và điểm đến tầm quốc tế, chứ không chỉ là nơi tổ chức một sự kiện ngoại giao trong vài ngày.
Trên khắp đảo, các công trường lớn nối tiếp nhau, máy móc và nhân lực được huy động tối đa, thi công nhiều mũi, làm việc xuyên đêm để bám tiến độ. Động lực không chỉ là áp lực APEC, mà là quan điểm “không lãng phí một ngày” được lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh khi kiểm tra các công trình. Điều đáng nói: tổng vốn hơn 137.000 tỷ đồng dành cho 21 dự án không phải cho vài ngày hội nghị, mà cho một chiến lược phát triển đảo Ngọc dài hạn. Nếu xem APEC là đích, đó sẽ là lãng phí; nếu coi APEC là thử lửa cho một mô hình phát triển mới, Phú Quốc đang đi đúng hướng.
Sân bay Phú Quốc: đường băng mới cho vai trò cửa ngõ khu vực
Trọng tâm của cú tăng tốc hạ tầng lần này là Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc, nơi đang trải qua cuộc đại trùng tu và mở rộng quy mô lớn nhất trong lịch sử. Với tổng mức đầu tư gần 22.000 tỷ đồng, sân bay được nâng lên chuẩn ICAO 4E để đón các nguyên thủ, hàng nghìn đại biểu APEC và xa hơn là các dòng khách quốc tế thường xuyên.
Đường băng số 1 kéo dài lên 3.500m, đường băng số 2 dài 3.300m, đủ để tiếp nhận Boeing 747, 787, Airbus A350. Hệ thống sân đỗ hơn 120 vị trí, 71 vị trí gắn cầu ống lồng, nhà ga mới T2 cùng nhà ga VIP lấy cảm hứng từ chim phượng hoàng và đại bàng biển tạo nên một tổ hợp hạ tầng xứng tầm cửa ngõ khu vực. Trên thực tế, sân bay Phú Quốc được định vị rõ ràng: “dự án không chỉ giải quyết bài toán giao thông trước mắt mà còn định hình vị thế mới cho đảo Ngọc trên bản đồ hàng không quốc tế”. Nói cách khác, đây là bước chuẩn bị để Phú Quốc trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, chứ không chỉ là sân bay du lịch mùa vụ.
Đua hạ tầng giữa mùa mưa: cam kết chính trị và bài kiểm tra năng lực
Điều gây ấn tượng không kém các con số là nhịp độ thi công: nhiều dự án hạ tầng du lịch, điện, nước, đô thị đang đua với thời gian giữa mùa mưa gió. Máy móc và nhân lực được huy động tối đa, nhiều hạng mục tổ chức thi công ba ca liên tục để bám sát các mốc hoàn thành. Tại công trường mở rộng sân bay Phú Quốc, kỹ sư, công nhân làm việc xuyên đêm là hình ảnh thường nhật, không còn là ngoại lệ.
Đây là cách Chính phủ biến khẩu hiệu thành hành động: chỉ đạo sát sao, yêu cầu “Không lãng phí một ngày” trong triển khai các dự án phục vụ APEC. Đến giữa tháng 8/2026, cả 21 dự án đã hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà thầu, trong đó ít nhất 5 dự án đạt và vượt tiến độ, bao gồm mở rộng sân bay Phú Quốc và hạ tầng kỹ thuật trung tâm giám sát điều hành thông minh. Những con số này cho thấy hai điều: hệ thống quản lý dự án đang chịu sức ép lớn nhưng cũng là bài kiểm tra năng lực tổ chức, đồng thời gửi thông điệp mạnh mẽ đến nhà đầu tư về mức độ cam kết của Việt Nam với phát triển đảo Ngọc.
Hạ tầng du lịch mới và bài toán giữ bản sắc đảo Ngọc
Một trong những rủi ro lớn nhất của cuộc đua hạ tầng là biến Phú Quốc thành “một bãi biển đẹp nữa” trong bản đồ du lịch châu Á. Điều nghịch lý là đảo Ngọc sẽ đánh mất lợi thế nếu chỉ chạy theo xây thêm đường, thêm khách sạn mà không bảo vệ thứ làm nên sự khác biệt: hệ sinh thái biển–đảo–rừng và lớp văn hóa bản địa từ làng nghề nước mắm, hồ tiêu, ngọc trai đến rượu sim.
Các con số hiện tại cho thấy sức hút rõ rệt: trong 11 tháng năm 2025, Phú Quốc ước đón hơn 7,5 triệu lượt khách, trong đó gần 1,6 triệu là khách quốc tế, tổng thu khoảng 38.883 tỷ đồng; riêng khách quốc tế tăng 81% so với cùng kỳ. Hạ tầng mới – từ sân bay, đường giao thông, cấp nước, điện, trung tâm hội nghị đến các khu đô thị – đang tạo nền tảng để đảo Ngọc phát triển đồng thời nhiều dòng sản phẩm: nghỉ dưỡng cao cấp, sinh thái, văn hóa, ẩm thực, vui chơi giải trí và du lịch hội nghị MICE. Câu hỏi không phải “có nên tăng hạ tầng hay không”, mà là “hạ tầng sẽ được đặt trong quan hệ thế nào với tài nguyên tự nhiên và bản sắc để phát triển bền vững”.
Phú Quốc sau APEC: trung tâm kết nối mới hay cuộc đua dở dang?
Điểm then chốt của chiến lược phát triển đảo Ngọc nằm ở chỗ các công trình không dừng lại khi APEC khép lại. Sân bay mở rộng, các tuyến đường mới, hệ thống điện – nước nâng cấp, trạm biến áp 220kV Phú Quốc đã đóng điện, đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc vận hành… tất cả đang tăng thêm năng lực cho một Phú Quốc phát triển nhanh về du lịch, dịch vụ và đô thị. Song song với đó là các tuyến kết nối mới như tàu điện nhẹ (LRT) từ sân bay đến trung tâm hội nghị và khu nghỉ dưỡng, hứa hẹn tạo một mạng lưới giao thông liền mạch cho cư dân và du khách.
Về dài hạn, mục tiêu không giấu giếm: biến Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc thành trung tâm trung chuyển quốc tế, cửa ngõ quan trọng đưa du khách và đại biểu quốc tế đến đảo Ngọc trong APEC và những năm sau đó. Kế hoạch đào tạo khoảng 20.000 lao động du lịch đến năm 2030, trong đó 5.000 lao động định hướng kỹ năng xanh, cho thấy hạ tầng cứng phải đi cùng “hạ tầng mềm”. Thành công hay thất bại sẽ được đo không chỉ bằng một tuần lễ APEC trơn tru, mà bằng việc Phú Quốc có vận hành hiệu quả hạ tầng mới, bảo tồn được tài nguyên và biến lợi thế thiên nhiên, văn hóa thành giá trị kinh tế bền vững hay không.
