Ba dự án điện trọng điểm: Nền tảng mới cho hạ tầng điện Phú Quốc
Hoàn thành ba dự án điện trọng điểm với tổng vốn đầu tư gần 2.165 tỷ đồng đã đánh dấu một bước nhảy chất lượng trong hạ tầng điện Phú Quốc, khi đảo du lịch này chuyển từ phụ thuộc vào lưới điện hiện hữu sang sở hữu mạng cung cấp điện an toàn, ổn định và có dự phòng, đủ sức đáp ứng cả nhu cầu tăng trưởng du lịch lẫn yêu cầu nghiêm ngặt của các sự kiện tầm khu vực như APEC 2027 Việt Nam. Điểm đáng nói không phải là con số tiền đầu tư, mà là cách Phú Quốc nhìn điện như một trụ cột chiến lược chứ không phải hạng mục kỹ thuật đi sau. Ba dự án gồm đường dây 110kV Phú Quốc–Bắc Phú Quốc, đường dây 110kV Phú Quốc–Nam Phú Quốc và trạm biến áp 220kV Phú Quốc, đều đã đóng điện thành công. Chúng không chỉ là các công trình kỹ thuật mà là tuyên bố rõ ràng: Phú Quốc muốn APEC 2027 đến trong một hệ thống năng lượng không để bất kỳ sự cố nào phá hỏng cơ hội quảng bá hình ảnh. Theo EVNSPC, việc hoàn thành ba công trình giúp nâng cao khả năng cung cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy cho Phú Quốc trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện trên đảo tiếp tục tăng nhanh, đồng thời đáp ứng yêu cầu về hạ tầng năng lượng phục vụ APEC 2027.
Cấu trúc kỹ thuật: Từ đường dây 110kV đến trạm 220kV tạo mạch vòng tin cậy
Nếu soi kỹ cấu trúc của ba dự án điện trọng điểm, có thể thấy Phú Quốc đang được xây dựng như một hệ thống đảo nhưng vận hành theo chuẩn lưới điện đô thị hiện đại. Đường dây 110kV Phú Quốc–Bắc Phú Quốc có tổng mức đầu tư gần 353 tỷ đồng, chiều dài 2x20,7km với 75 vị trí trụ. Đường dây 110kV Phú Quốc–Nam Phú Quốc có tổng mức đầu tư 934 tỷ đồng, chiều dài 2x20km với 79 vị trí trụ, trong đó có 2,7km cáp ngầm. Trạm biến áp 220kV Phú Quốc sở hữu hai máy biến áp công suất 250MVA cùng 2x19km đường dây 220kV đấu nối, trong đó 2,7km sử dụng cáp ngầm. Khi đi vào vận hành đồng bộ, ba dự án sẽ nâng tổng năng lực cấp điện trên toàn đặc khu Phú Quốc lên 315MVA và có khả năng mở rộng lên 500MVA. Hệ thống mới đồng thời tạo liên kết mạch vòng, đáp ứng tiêu chuẩn N-1, qua đó tăng độ tin cậy của lưới điện và khả năng duy trì cung cấp điện khi xảy ra sự cố đối với một phần tử của hệ thống. Nói thẳng, APEC không chấp nhận cảnh mất điện ở trung tâm hội nghị; thiết kế mạch vòng N-1 chính là câu trả lời chủ động của Phú Quốc cho bài toán rủi ro khi đón lãnh đạo và doanh nhân khu vực.
Cách Phú Quốc chuẩn bị cho APEC: Điện không chỉ là “đủ dùng” mà phải dư chuẩn
APEC 2027 Việt Nam không phải sự kiện chỉ diễn ra trong vài ngày hội nghị; đó là thời điểm cả thế giới soi vào năng lực tổ chức và vận hành của nước chủ nhà. Ở Phú Quốc, câu chuyện không dừng ở việc có điện mà là cung cấp điện an toàn cho toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ: khách sạn, trung tâm hội nghị, hạ tầng số, giao thông và an ninh. Việc hoàn thành các công trình được kỳ vọng tạo nền tảng hạ tầng năng lượng quan trọng cho quá trình phát triển kinh tế-xã hội của Phú Quốc, nhất là trong giai đoạn địa phương đẩy nhanh chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027. Điện lực miền Nam đã không coi đây là dự án thường lệ. EVNSPC yêu cầu Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang cùng các nhà thầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, trong khi lãnh đạo Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và EVNSPC thường xuyên kiểm tra hiện trường, chỉ đạo tháo gỡ các khó khăn. Cách tổ chức thi công liên tục, tranh thủ thời tiết thuận lợi và điều chỉnh phối hợp để tránh chồng chéo cho thấy tư duy “điện là hạ tầng an ninh” đã bắt đầu được áp dụng cho một đảo du lịch.
Tác động đến người dân và doanh nghiệp: Đảo du lịch thành đảo hội nghị
Với người dân Phú Quốc, lợi ích dễ thấy nhất là điện ổn định hơn, ít tình huống phải lo tích trữ nhiên liệu cho máy phát hay tính đường dự phòng mỗi mùa cao điểm. Theo EVNSPC, việc hoàn thành ba công trình giúp nâng cao khả năng cung cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy cho Phú Quốc trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện trên đảo tiếp tục tăng nhanh. Doanh nghiệp du lịch, khách sạn, dịch vụ cao cấp vì thế có thể mạnh dạn mở rộng mô hình kinh doanh, đầu tư thêm hệ thống lạnh, chiếu sáng, công nghệ số mà không còn nỗi lo lưới điện “đuối” theo tốc độ phát triển. Một chi tiết kỹ thuật tưởng nhỏ lại cho thấy quyết tâm: trong quá trình kéo dây, các nhà thầu sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để rải dây mồi, giúp hạn chế việc di chuyển qua khu vực rừng rậm và đất của người dân, đồng thời rút ngắn thời gian thi công. Đây là ví dụ sinh động cho xu hướng hạ tầng năng lượng phải tôn trọng môi trường sống địa phương, nhất là ở vùng đặc biệt như Phú Quốc, nơi du lịch và thiên nhiên là lợi thế cạnh tranh cốt lõi.
Từ câu chuyện Phú Quốc đến bài học chung về hạ tầng năng lượng cho APEC
Ba dự án điện vừa đóng điện thành công ở Phú Quốc không phải là đích đến, mà là bước mở màn cho cách nhìn mới về hạ tầng năng lượng khi chuẩn bị APEC 2027 Việt Nam. Việc xây dựng hệ thống liên kết mạch vòng, đáp ứng tiêu chuẩn N-1 và có khả năng mở rộng từ 315MVA lên 500MVA gửi đi thông điệp rõ: không thể tổ chức các sự kiện kinh tế cấp cao với một lưới điện chỉ đủ dùng theo ngày thường. Hạ tầng năng lượng trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo thành công của APEC, ngang hàng với an ninh, giao thông và cơ sở lưu trú. Bài học ở đây khá đơn giản nhưng thường bị xem nhẹ: muốn nâng tầm hình ảnh trong mắt đối tác quốc tế, phải bắt đầu từ những thứ tưởng như hiển nhiên – dòng điện, nguồn nước, mạng dữ liệu. Phú Quốc đã chọn đi trước bằng các dự án điện trọng điểm; câu hỏi còn lại là các địa phương khác, nơi có khả năng đăng cai các hoạt động APEC, có dám đặt hạ tầng năng lượng vào trung tâm chiến lược phát triển như cách hòn đảo này đang làm hay không.
