APEC đẩy Phú Quốc bước vào giai đoạn “tăng tốc” hạ tầng
APEC 2027 tại Phú Quốc là giai đoạn đảo ngọc đồng thời mở rộng hạ tầng giao thông, cấp nước và dịch vụ đô thị, nhằm phục vụ sự kiện quốc tế quy mô lớn và nâng tầm vị thế điểm đến du lịch, qua đó thiết lập nền tảng cho tăng trưởng dài hạn gắn với phát triển bền vững, thay vì chỉ mở rộng sức chứa du khách trong ngắn hạn. Việc được lựa chọn đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC đang đưa Phú Quốc vào một cuộc “tổng đại tu” cơ sở hạ tầng Phú Quốc, từ giao thông công cộng, nguồn nước đến không gian hội nghị. Điều đáng nói là nhà quy hoạch không xem APEC như dự án một lần rồi thôi; họ dùng sự kiện như cú hích để tái định vị đảo ngọc, vượt khỏi hình ảnh một điểm nghỉ dưỡng nhiệt đới đơn thuần. Đây là bước ngoặt: từ phát triển tự phát theo nhu cầu du khách, Phú Quốc chuyển sang chính sách hạ tầng có tầm nhìn, gắn với quy hoạch tổng thể.
LRT Phú Quốc: xương sống giao thông mới cho đảo ngọc
Trong bức tranh cơ sở hạ tầng Phú Quốc, tuyến tàu điện nhẹ (LRT) là biểu tượng của một cách tiếp cận khác: ưu tiên kết nối thông minh thay vì đổ thêm ô tô lên mặt đường. Tuyến LRT gần 18km, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu vực Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC, sử dụng đoàn tàu 3 toa với tốc độ thiết kế 70–100km/giờ và công suất vận chuyển tối đa khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ. “Khi hoàn thành, thời gian di chuyển từ sân bay Phú Quốc đến Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC còn khoảng 20 phút.” Đây không chỉ là con số ấn tượng, mà là lời hứa về một trải nghiệm du lịch thông suốt: khách bay xuống là có phương tiện nhanh, ổn định, giảm cả thời gian lẫn áp lực lên đường bộ. Việc thi công 3 ca liên tục với hàng trăm kỹ sư, công nhân cho thấy quyết tâm đưa tuyến LRT kịp chạy thử tháng 6 và khai thác thương mại tháng 8 cùng năm tổ chức APEC.
Hồ nước Cửa Cạn và bài toán an ninh nguồn nước
Trong khi nhiều người chú ý đến nhà ga sân bay hay tuyến LRT, dự án hồ nước Cửa Cạn lại âm thầm giải quyết một điểm nghẽn dài hạn: an ninh nguồn nước cho phía Bắc đảo trong bối cảnh đô thị hóa và du lịch tăng nhanh. Dự án nhằm khai thác hiệu quả nguồn nước lưu vực suối Cái để cung cấp nguồn nước ổn định, lâu dài, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển hệ thống hạ tầng cấp nước đồng bộ, hiện đại, bền vững theo định hướng quy hoạch chung của địa phương. Đây là lựa chọn đúng đắn: APEC sẽ xuất hiện trên các bản tin vài ngày, nhưng áp lực dân số và khách du lịch thì kéo dài hàng chục năm. Nếu không giải bài toán nước, mọi tham vọng trở thành điểm đến toàn cầu đều mong manh. Hình ảnh hàng loạt máy ủi, máy xúc thi công dưới trời nắng gắt cho thấy địa phương hiểu rõ tính cấp bách của nguồn nước, không thua kém độ ưu tiên dành cho hạ tầng giao thông.
Mở rộng sân bay: cửa ngõ kết nối và tham vọng định vị lại Phú Quốc
Mở rộng Cảng hàng không quốc tế là mảnh ghép then chốt trong chiến lược biến Phú Quốc thành cửa ngõ hàng không quốc tế quan trọng, chứ không chỉ là sân bay phục vụ nghỉ dưỡng ngắn ngày. Dự án dự kiến nâng công suất lên khoảng 20–24 triệu lượt khách mỗi năm đến 2030, hơn gấp nhiều lần mức hiện nay, cùng nhà ga VIP dành cho nguyên thủ và các hạng mục phục vụ APEC. Không chỉ phục vụ APEC 2027, dự án được kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế, du lịch lớn trong khu vực và thế giới, tạo thêm động lực để đảo ngọc vươn tầm trên bản đồ du lịch quốc tế. Nếu tuyến LRT là xương sống bên trong, thì sân bay mở rộng là cánh cửa hướng ra bên ngoài. Khi hai “hệ thống mạch máu” này vận hành đồng bộ, Phú Quốc mới đủ năng lực đón lượng khách tăng nhanh mà không rơi vào tình trạng quá tải như nhiều điểm đến khác.
Từ điểm nghỉ dưỡng nhiệt đới đến đô thị du lịch đa chức năng
Ở tầng sâu hơn, loạt dự án phục vụ APEC đang giúp Phú Quốc vượt ra khỏi hình ảnh chỉ là nơi tắm biển, nghỉ dưỡng. Trung tâm hội nghị mới trị giá hàng trăm triệu USD với phòng tiệc rộng 11.000m² sức chứa 10.000 người và trung tâm báo chí quốc tế phục vụ tối đa 4.000 phóng viên cho thấy tham vọng biến đảo ngọc thành điểm đến hội nghị và sự kiện quốc tế. Các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng APEC tạo cú hích định vị lại Phú Quốc, tương tự những gì đã từng diễn ra với một số thành phố biển khác. Điều thú vị là Phú Quốc đã có nền tảng du lịch vững: miễn thị thực từ năm 2014 khiến đảo trở thành một trong những điểm đến tăng trưởng nhanh nhất, đón hơn 6,8 triệu lượt khách trong 7 tháng, trong đó hơn 1,5 triệu khách quốc tế tăng trên 53% so với cùng kỳ. Nếu tận dụng APEC để “bẻ lái” sang mô hình đô thị du lịch đa chức năng, Phú Quốc có cơ hội tránh vòng xoáy phát triển nóng nhưng mong manh.
