MICE là gì và vì sao TPHCM buộc phải thắng cuộc đua này?
Du lịch MICE là loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, khen thưởng và các hoạt động công vụ, trong đó điểm đến không chỉ cung cấp phòng họp và khách sạn mà còn phải mang lại trải nghiệm bản địa, kết nối thương mại, đầu tư, văn hóa và công nghệ cho khách tham dự ở mức chuyên sâu và khác biệt so với du lịch thông thường.
Ngày 27-8, Diễn đàn du lịch cấp cao “Du lịch MICE trong kỷ nguyên mới: Bền vững - Kết nối - Cơ hội” trong khuôn khổ hội chợ ITE HCMC diễn ra tại Trung tâm SECC, đặt TPHCM vào tâm điểm chiến lược MICE mới của Việt Nam. Thông điệp từ cấp Chính phủ rất rõ: MICE phải trở thành sản phẩm chiến lược, hướng đến dòng khách chi tiêu cao, và TPHCM được giao vai trò đầu tàu, hướng tới vị trí trung tâm MICE có sức cạnh tranh cao trong khu vực.
Thị trường du lịch MICE Việt Nam đã tiệm cận quy mô 6 tỉ USD, trong đó khách MICE chi tiêu cao gấp 3–6 lần khách thường và lưu trú dài ngày, tạo doanh thu cho cả chuỗi dịch vụ từ hàng không, khách sạn, vận tải đến ẩm thực, mua sắm, truyền thông, công nghệ. Nếu TPHCM không chiếm được miếng bánh này, thành phố sẽ bỏ lỡ một động lực tăng trưởng giá trị cao hiếm có của ngành du lịch và dịch vụ đô thị.
Hạ tầng du lịch TPHCM: đủ để chơi lớn, chưa đủ để khác biệt
Trên giấy tờ, hạ tầng du lịch TPHCM đã không còn là điểm nghẽn lớn cho du lịch MICE Việt Nam. Thành phố hiện đứng thứ 17 trong nhóm 25 điểm đến tại châu Á, sở hữu nhiều khách sạn 5 sao, dịch vụ lữ hành và cơ sở hạ tầng đủ chuẩn để tổ chức các sự kiện doanh nghiệp quy mô lớn. Một sự kiện MICE chất lượng cao giờ đây có thể dễ dàng tìm được chuỗi dịch vụ phía sau: sân bay quốc tế, hệ thống giao thông đô thị, trung tâm hội nghị – triển lãm, dịch vụ thương mại, giải trí và các hoạt động trải nghiệm.
Vấn đề là: hạ tầng chỉ giúp TPHCM “đủ điều kiện tham dự”, không giúp thành phố chiến thắng cuộc đua trở thành trung tâm MICE khu vực. Theo chuyên gia kinh tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương của một tập đoàn thanh toán quốc tế, các điểm đến MICE hàng đầu không chỉ mạnh về quy mô cơ sở vật chất mà còn ở khả năng kết nối và sự thuận tiện cho du khách, từ hàng không, thủ tục sân bay đến thị thực. Nói cách khác, TPHCM không thua vì thiếu trung tâm hội nghị, mà thua nếu khách cảm thấy đến – ở – đi đều rối rắm và thiếu mạch trải nghiệm.
Đông Nam Á và tiểu vùng Mekong vốn có nhiều lợi thế phát triển MICE, nhưng từng điểm đến nếu hành động riêng lẻ rất khó tạo sức cạnh tranh. TPHCM muốn nâng hạng phải nhìn ra ngoài phạm vi một thành phố: kết nối hàng không, điểm đến, sản phẩm và hành trình MICE đa quốc gia mới là sân chơi thật sự của một trung tâm MICE khu vực.
Điểm yếu lớn nhất: trải nghiệm khách MICE còn mờ nhạt và thiếu cái riêng
Cuộc chơi MICE hiện nay không còn xoay quanh việc bán phòng hay bán hội trường; các doanh nghiệp trong nước đã thẳng thắn thừa nhận phải chuyển sang bán điểm đến MICE, tức là bán trọn gói câu chuyện, trải nghiệm, tri thức và ấn tượng mà khách mang về. Những hội nghị đáng nhớ nhất luôn đi kèm trải nghiệm địa phương: lớp học nấu ăn bản địa, chuyến tham quan một không gian thiên nhiên hay di sản độc đáo, những hoạt động mà khách không thể tìm thấy tại bất kỳ thành phố nào khác.
Nếu hạ tầng tạo nền móng, trải nghiệm địa phương mới là yếu tố tạo khác biệt giữa các điểm đến MICE. Hiện TPHCM chưa kể được một câu chuyện đủ mạnh quanh trải nghiệm khách MICE: thành phố có ẩm thực phong phú, đời sống đêm sôi động, văn hóa đô thị đậm chất sông nước, nhưng bao nhiêu phần trăm được thiết kế thành sản phẩm MICE rõ ràng? Nhiều chương trình vẫn dừng ở city tour, gala dinner trong khách sạn – những thứ mà Singapore, Bangkok hay Kuala Lumpur đều làm được, thậm chí đã làm tốt hơn.
Trong khi đó, định hướng quốc gia lại đặt MICE gắn chặt với văn hóa, di sản, ẩm thực, kinh tế đêm, du lịch biển, chăm sóc sức khỏe, cùng chuyển đổi số và tiêu chuẩn MICE xanh. Nếu TPHCM không nhanh chóng “đóng gói” được cái riêng của mình thành sản phẩm MICE hoàn chỉnh, lợi thế đô thị quốc tế và cửa ngõ giao thương sẽ bị hao mòn trong mắt khách tổ chức và khách tham dự quốc tế.
Xây hệ sinh thái du lịch MICE: từ TPHCM ra vùng và kết nối Moscow
Điểm tích cực là Việt Nam được đánh giá đang làm khá tốt việc kết nối các yếu tố trong hệ sinh thái du lịch khi ngày càng có nhiều sự kiện lớn tổ chức thành công, tạo hiệu ứng truyền miệng tốt cho du lịch MICE Việt Nam. Du lịch được nhìn nhận như một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, có khả năng kéo theo thương mại, dịch vụ, giao thông vận tải, công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo và kinh tế số. Với vai trò cửa ngõ, TPHCM cần chủ động hơn trong việc kết nối chuỗi này chứ không chỉ “đón đoàn” và giao phần còn lại cho doanh nghiệp tự xoay.
Một sự kiện MICE lớn muốn thành công phải kéo theo hàng không, lưu trú, hội nghị – triển lãm, lữ hành, logistics, công nghệ, văn hóa và ẩm thực; nếu làm tốt, dòng tiền không dừng lại ở nơi tổ chức hội nghị mà lan sang nhiều lĩnh vực khác. Đây là cơ hội để TPHCM liên kết với Phú Quốc, các điểm biển và di sản, tạo chuỗi hành trình MICE mở rộng, thay vì “cầm trịch” sự kiện rồi để khách tự tản mác đi chơi từng nơi một.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang mở rộng kết nối MICE quốc tế, trong đó Moscow là một ví dụ đáng chú ý: hệ thống e-visa xử lý trong 4 ngày và mạng lưới khoảng 32 chuyến bay thẳng mỗi tuần giữa Moscow và Việt Nam giúp dòng khách công vụ tăng, riêng năm 2025 khách từ Việt Nam đến Moscow tăng 17% so với 2024, khách công vụ chiếm 10%. Bài học của Moscow là lồng ghép di sản văn hóa vào chương trình làm việc, biến các cuộc họp thành hành trình trải nghiệm – cách tiếp cận mà TPHCM hoàn toàn có thể áp dụng với di sản đô thị và văn hóa sông nước của mình.
Để thành trung tâm MICE khu vực, TPHCM cần thay đổi ở đâu?
Chính phủ đã giao nhiệm vụ rõ ràng: TPHCM phải phát huy lợi thế đô thị quốc tế, trung tâm giao thương và cửa ngõ du lịch để trở thành trung tâm MICE khu vực, đồng thời nâng tầm ITE HCMC thành nền tảng kết nối chính sách, thị trường, doanh nghiệp và các điểm đến quốc tế. Mục tiêu quốc gia là xây dựng chiến lược MICE, phát triển các trung tâm gắn với hạ tầng kết nối, đồng thời đơn giản hóa visa sự kiện, triển khai tiêu chuẩn MICE xanh và ứng dụng AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo, nền tảng số trong tổ chức và quản trị điểm đến.
Ở tầm TPHCM, điều cần thay đổi không phải là thêm vài trung tâm hội nghị mới, mà là ba trụ cột: kết nối, trải nghiệm, hệ sinh thái. Thành phố phải cùng ngành hàng không và khu vực xây dựng hành trình MICE đa quốc gia để không bị kẹt ở vị thế “một điểm dừng”, phải định hình rõ sản phẩm du lịch MICE Việt Nam mang sắc màu Sài Gòn – từ ẩm thực đường phố đến kinh tế đêm – và phải chủ động kéo các ngành khác cùng tham gia hệ sinh thái du lịch. Nếu không, TPHCM sẽ vẫn đông khách hội nghị, nhưng khó trở thành trung tâm MICE khu vực đúng nghĩa.
Hội chợ ITE HCMC đã mở cửa phục vụ người dân và du khách, giúp họ trải nghiệm tour tuyến mới, chương trình kích cầu, văn hóa, ẩm thực và nghệ thuật. Đó là lời nhắc rằng tương lai của du lịch MICE Việt Nam không chỉ được quyết định trong phòng họp, mà trên đường phố, trong từng trải nghiệm cụ thể của khách – nơi TPHCM phải dám định vị mình rõ ràng, khác biệt và đáng nhớ.
