Vì sao Hà Nội phải tăng tốc 7 cầu vượt sông Hồng ngay lúc này?
Chiến lược đẩy nhanh thi công 7 cầu vượt sông Hồng là kế hoạch đầu tư hạ tầng giao thông Hà Nội nhằm tăng năng lực kết nối hai bờ sông, giảm áp lực lên các trục hiện hữu, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị và hỗ trợ kết nối vùng phía tây với trung tâm, qua đó giải tỏa ùn tắc và tạo dư địa cho tăng trưởng kinh tế – xã hội trong dài hạn. Hà Nội đã không chọn cách vá víu giao thông bằng những giải pháp nhỏ lẻ, mà ưu tiên những công trình có sức lan tỏa lớn. Nghị quyết bổ sung 15.000 tỉ đồng vào kế hoạch đầu tư công từ nguồn tăng thu ngân sách thành phố tạo nền tài chính cho các cây cầu quan trọng này. Đây là tín hiệu cho thấy thành phố coi giao thông trục, đặc biệt qua sông Hồng, là hạ tầng khung, chứ không chỉ là vài dự án đơn lẻ.
Giải phóng mặt bằng: điểm nghẽn được Hà Nội xử lý như “mặt trận chính”
Nếu không phá vỡ điểm nghẽn mặt bằng, mọi khẩu hiệu tăng tốc thi công cầu vượt sông Hồng chỉ là lời hứa. Hà Nội đã chọn cách đối diện trực diện: coi giải phóng mặt bằng và tháo gỡ thủ tục đầu tư là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Cầu Tứ Liên đã bàn giao 80,2% mặt bằng cho nhà thầu, cầu Trần Hưng Đạo đạt 77,5% – những con số cho thấy cách tiếp cận quyết liệt đã bắt đầu cho kết quả thực tế. Thành phố tập trung xử lý vướng mắc còn lại, bởi khả năng hấp thụ vốn của các dự án hạ tầng giao thông Hà Nội phụ thuộc trực tiếp vào tốc độ mặt bằng. Bài học từ dự án mở rộng đường Nguyễn Tuân, nơi hơn 160 hộ dân chấp thuận bàn giao trên 14.300m² đất sau quá trình đối thoại, tuyên truyền bền bỉ, cho thấy khi chính quyền minh bạch, lắng nghe, người dân hoàn toàn có thể đồng hành với các dự án lớn.
Từ cầu vượt sông Hồng tới Nguyễn Tuân: một chiến lược giao thông nhất quán
Đẩy nhanh 7 cầu vượt sông Hồng không phải quyết định đơn lẻ, mà nằm trong một tư duy hạ tầng nhất quán: giảm tải các trục xuyên tâm, hoàn thiện mạng lưới và tăng kết nối vùng phía tây, tây nam với lõi đô thị. Việc thúc tiến độ những cây cầu mới được kỳ vọng giảm tải cho các cầu hiện hữu, tăng kết nối giữa khu vực trung tâm với phía Bắc và phía Đông thành phố, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị hai bên sông. Song song, tuyến Nguyễn Tuân dài khoảng 720m được mở rộng lên mặt cắt 21m – 15m lòng đường, hai vỉa hè 3m – đã đạt khoảng 99% khối lượng thi công. Tuyến này được kỳ vọng giảm áp lực cho Nguyễn Trãi, Lê Văn Lương, Vũ Trọng Phụng, Khuất Duy Tiến, đồng thời hoàn thiện hạ tầng theo quy hoạch và cải thiện kết nối khu vực phía tây nam với trung tâm. Cách làm này cho thấy Hà Nội không xử lý ùn tắc bằng các dự án rời rạc, mà bằng một mạng lưới liên hoàn.
Tác động thực tế: người dân phía tây Hà Nội được hưởng lợi như thế nào?
Thành công của những dự án hạ tầng giao thông Hà Nội luôn đo bằng trải nghiệm hàng ngày của người dân, chứ không phải ở các báo cáo hoàn thành. Trên Nguyễn Tuân, khi mặt đường đã rộng hơn, người dân ghi nhận đi lại thuận tiện hơn trước và kỳ vọng ùn tắc tiếp tục cải thiện khi dự án hoàn thiện toàn bộ. Với các cầu vượt sông Hồng, lợi ích sẽ còn sâu rộng hơn: giảm thời gian di chuyển giữa hai bờ, phân tán lưu lượng khỏi các cầu cũ, tạo điều kiện cho các khu đô thị mới, khu dân cư và trung tâm thương mại phát triển mà không "nghẽn cổ chai" giao thông. Về vùng phía tây, hệ thống cầu mới kết hợp các tuyến đường như Nguyễn Tuân sẽ dần phá thế "bị động" về kết nối: người dân không phải dồn lên vài tuyến quá tải, doanh nghiệp có thêm lựa chọn không gian để đầu tư, và giá trị đất đai, dịch vụ bám trục hạ tầng sẽ tăng theo hướng tạo thêm nguồn lực cho thành phố tái đầu tư.
Tăng tốc có đủ để biến cầu vượt sông Hồng thành động lực phát triển?
Việc Hà Nội ưu tiên nguồn lực công cho các cầu vượt sông Hồng là hướng đi đúng, nhưng chỉ tăng tốc thi công chưa đủ để biến chúng thành động lực phát triển bền vững. Thành phố đã yêu cầu chủ đầu tư cụ thể hóa tiến độ giải ngân, xử lý phát sinh kịp thời và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả dự án – đây là nền tảng quan trọng để tránh tình trạng “cầu đẹp, đường dẫn dang dở”. Song, sau khi hoàn thành xây dựng, bài toán tổ chức giao thông, kết nối với mạng lưới đường khu vực phía tây, tây nam, cũng như quản lý đô thị hai bên cầu sẽ quyết định mức độ giải tỏa ùn tắc lâu dài. Kinh nghiệm từ Nguyễn Tuân – nơi cả hệ thống chính trị ở cơ sở tham gia giám sát, tuyên truyền, gắn kết người dân với dự án – cho thấy nếu duy trì được cơ chế phối hợp này ở các công trình lớn qua sông Hồng, Hà Nội có cơ hội biến hạ tầng khung thành xương sống cho một không gian đô thị cân bằng hơn, thay vì tiếp tục tập trung quá mức vào lõi nội đô.
