Hoàn tất giải phóng mặt bằng: bước ngoặt nhưng không phải đích đến
7 cây cầu bắc qua sông Hồng tại Hà Nội gồm Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà, Mễ Sở đã được bàn giao 100% mặt bằng theo chỉ giới dự án, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong tiến trình phát triển hạ tầng giao thông sông Hồng và đặt nền tảng quan trọng cho việc thi công các cầu sông Hồng Hà Nội. Ngày 12/8, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm để rà soát tiến độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy triển khai 7 cây cầu cùng các dự án giao thông huyết mạch. Việc cán đích giải phóng mặt bằng cầu là tin tốt, nhưng không nên lầm tưởng rằng phần khó khăn đã qua. Bài toán “hậu” bàn giao – di dời hạ tầng kỹ thuật, phá dỡ công trình dân dụng, xử lý cây cối, hoa màu – mới là chặng đua âm thầm quyết định tiến độ thực sự. Nếu coi mốc 7/2027 là vạch đích cho các công trình, thì hiện nay Hà Nội mới chỉ vượt qua được khởi đầu, còn cả một cuộc marathon thi công phía trước.
Cầu Hồng Hà và Vành đai 4: tham vọng trục kết nối mới phía Bắc Thủ đô
Cầu Hồng Hà không chỉ là một cầu vượt sông Hồng, mà là mắt xích chiến lược trên tuyến Vành đai 4 Hà Nội, nối xã Ô Diên với Mê Linh và hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng phía Bắc. Khởi công ngày 31/10/2025 trong Dự án thành phần 3 đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, công trường đang hoạt động với mật độ cao: nhiều trụ chính đã hình thành giữa lòng sông, cùng hệ thống trụ cạn, đường dẫn và bãi đúc dầm được triển khai đồng bộ trên bờ. Điểm đáng chú ý là cách Hà Nội “gắn cầu với đường” ngay từ đầu: mục tiêu được đặt ra là khi cầu Ngọc Hồi trên trục khác của mạng lưới hoàn thành vào tháng 7/2027, tuyến đường kết nối phải kịp thời nối cầu với quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. Thái độ quyết liệt này nếu được áp dụng nhất quán cho toàn bộ các dự án trên vành đai 4 sẽ quyết định việc cầu Hồng Hà có thực sự phát huy tác dụng giảm tải cho các cầu sông Hồng hiện hữu và mở ra không gian phát triển mới như kỳ vọng.
Dự án cầu Trần Hưng Đạo: tiến độ thần tốc và rủi ro của sự kỳ vọng
Trong nhóm 7 dự án, dự án cầu Trần Hưng Đạo đang trở thành biểu tượng về tiến độ khi tổ chức cùng lúc 17 mũi thi công trên toàn tuyến kể từ ngày khởi công 19/12/2025. Cầu này có tổng mức đầu tư khoảng 16.000 tỷ đồng, kết nối khu phố cổ và khu vực trung tâm với Long Biên, được xem là một trong những dự án cầu sông Hồng Hà Nội quan trọng nhất. Theo báo cáo, đến giữa tháng 8/2026, sản lượng thi công đã đạt gần 40%, vượt tiến độ kế hoạch. Đây là một câu nói có thể trích dẫn: "Đến giữa tháng 8/2026, sản lượng thi công đã đạt gần 40%, vượt tiến độ kế hoạch đề ra". Ở cầu chính, 100% cọc khoan nhồi và 7/7 bệ trụ đã hoàn thành; 5 trụ cầu giữa sông – hạng mục phức tạp nhất – đạt khoảng 85-88% tiến độ. Công trường đã chuẩn bị hơn 26.000 tấn thép kết cấu cho phần vòm, dự kiến những nhịp vòm thép đầu tiên sẽ được lắp dựng cuối tháng 8, đầu tháng 9, làm hiện rõ hình tượng vòm vô cực giữa sông Hồng. Tuy nhiên, chính nhịp thần tốc này cũng tạo ra áp lực: kỳ vọng về một “biểu tượng giao thông mới” buộc dự án phải duy trì tiến độ cao trong điều kiện thủy văn phức tạp và nhiều mũi thi công song song, vốn luôn tiềm ẩn rủi ro kỹ thuật nếu kỷ luật và giám sát không được giữ vững.
| Hạng mục | Tình trạng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Cọc khoan nhồi | Hoàn thành 100% | Tạo nền móng ổn định cho cầu chính giữa sông |
| Bệ trụ cầu chính | Hoàn thành 7/7 | Kết thúc giai đoạn thi công dưới lòng sông |
| Trụ cầu giữa sông | 85-88% tiến độ | Bước chuyển sang giai đoạn lắp dựng kết cấu vòm thép |
Từ giải phóng mặt bằng đến kết nối mạng lưới: những nút thắt còn ở phía trước
Hoàn thành giải phóng mặt bằng cho cả 7 cầu chỉ trong một giai đoạn ngắn là nỗ lực đáng ghi nhận, song người dân Thủ đô sẽ chỉ cảm nhận được giá trị khi các cây cầu đồng thời được kết nối hiệu quả với hệ thống vành đai và trục hướng tâm. Thành phố đặt mục tiêu các công trình phải hoàn thành vào khoảng tháng 7/2027 để phục vụ nhu cầu đi lại, nhưng tiến độ cầu luôn gắn chặt với tiến độ đường. Trên tuyến Vành đai 3,5, mục tiêu kết nối cầu Ngọc Hồi với quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ vào tháng 7/2027 chỉ có thể đạt được nếu các xã, phường giữ đúng cam kết bàn giao mặt bằng trước tháng 9. Trong khi đó, nút giao Vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long vẫn còn vướng mắc, dù đơn vị quản lý cam kết phấn đấu hoàn thành trong năm 2027. Nút thắt thật sự nằm ở khả năng phối hợp liên ngành trong di chuyển hạ tầng kỹ thuật và xử lý phát sinh, chứ không chỉ ở khối lượng bê tông đổ ra sông. Nếu những khâu này không được giải quyết đồng bộ, các cầu mới có nguy cơ trở thành "điểm nghẽn mới" thay vì là lời giải cho bài toán ách tắc lâu nay trên trục sông Hồng.
Kết luận: hạ tầng giao thông sông Hồng cần một tinh thần “vượt lũ” bền bỉ
Việc Hà Nội cùng lúc triển khai 7 cầu vượt sông Hồng cho thấy tham vọng tái cấu trúc toàn diện hạ tầng giao thông sông Hồng và không gian phát triển ven sông. Các cây cầu như Hồng Hà trên Vành đai 4 Hà Nội và dự án cầu Trần Hưng Đạo đang thi công thần tốc là những điểm sáng, chứng minh rằng khi mặt bằng, vốn và tổ chức thi công được chuẩn bị tốt, tiến độ có thể tạo bất ngờ tích cực. Tuy vậy, để các cầu sông Hồng Hà Nội thực sự trở thành động lực phát triển, thành phố cần duy trì tinh thần “vượt lũ” không chỉ trong vài tháng cao điểm mà suốt cả vòng đời dự án: từ giải phóng mặt bằng cầu, di dời hạ tầng kỹ thuật, quản lý rủi ro thi công dưới nước, cho đến bài toán kết nối với vành đai 4, vành đai 3,5 và các trục hướng tâm. Nếu làm được, 7 cây cầu sẽ không chỉ giảm tải cho Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy, Thanh Trì, mà còn mở ra một trục phát triển mới dọc sông Hồng – nơi người dân hưởng lợi đầu tiên từ thời gian di chuyển rút ngắn và cơ hội kinh tế tăng lên.
