Trường nội trú vùng biên: không chỉ là một ngôi trường mới
Trường nội trú vùng biên là mô hình trường phổ thông dân tộc nội trú nằm ở các khu vực giáp biên giới, được đầu tư cơ sở vật chất trường học đồng bộ để học sinh dân tộc thiểu số từ vùng sâu, vùng xa có nơi ăn ở, học tập ổn định, qua đó cải thiện rõ rệt chất lượng giáo dục và thu hẹp khoảng cách giữa miền núi với miền xuôi. Trường phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương, với diện mạo mới khang trang ngay trên vùng đất biên cương đá vôi khắc nghiệt, đang là minh chứng sống động cho bước chuyển này. Việc hoàn thành tới 99% khối lượng hạng mục công trình và đưa học sinh vào ở trước ngày khai giảng cho thấy quyết tâm biến trường nội trú vùng biên thành trung tâm giáo dục dân tộc thiểu số chứ không chỉ là một dự án xây dựng.
Cơ sở vật chất mới: từ niềm tự hào đến thay đổi thực chất
Điểm đáng nói của trường phổ thông dân tộc nội trú Mường Khương không phải chỉ là vẻ ngoài “sáng – xanh – sạch – đẹp”, mà là cách cơ sở vật chất trường học hiện đại đang giải quyết triệt để những bất cập lâu nay của giáo dục vùng cao. Hệ thống phòng học tiêu chuẩn, các phòng bộ môn chức năng, nhà đa năng, nhà hiệu bộ cùng khu bán trú, nhà ăn được thiết kế đồng bộ tạo thành một hệ sinh thái học tập hoàn chỉnh. Với 28 lớp học phục vụ cho 980 học sinh các dân tộc địa phương, cộng thêm hơn 1.000 học sinh Mông, Dao, Pa Dí, Tu Dí, Tày, Giáy đã tựu trường đúng kế hoạch, trường nội trú vùng biên này đang thay thế những lớp học tạm bợ bằng môi trường học tập thực sự đủ điều kiện để nâng chất lượng giáo dục dân tộc thiểu số lên một mặt bằng mới. "Có ngôi trường mới khang trang, hiện đại là điều kiện thuận lợi cho việc dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao", Hiệu trưởng Mông Thị Duyên khẳng định.
Bữa ăn, giấc ngủ và đời sống nội trú: nền tảng để học sinh yên tâm học
Nếu trước đây, chuyện đến lớp của học sinh Lào Cai ở vùng cao thường gắn với quãng đường đi bộ dài, bữa ăn thiếu thốn và chỗ ngủ tạm bợ, thì nay đời sống nội trú ở Mường Khương đang đảo chiều. Bếp ăn, bàn ghế, dụng cụ phục vụ được kiểm tra, sắp xếp gọn gàng; những suất cơm nóng đầu tiên được chuẩn bị chu đáo cho học sinh chuyển về trường. Bữa cơm đầu tiên tại trường nội trú mới diễn ra trong không khí vui vẻ, háo hức, dù các em còn bỡ ngỡ với môi trường sinh hoạt mới. Khu phòng ở được vệ sinh, sắp xếp trước khi học sinh ổn định sinh hoạt, kèm theo sự hướng dẫn kỹ nội quy, thời gian sinh hoạt từ giáo viên. Khi các em "từ nay đã có nơi học tập và nội trú ổn định, an toàn, chất lượng", việc tập trung vào bài vở thay vì lo cái ăn, chỗ ở trở thành một khả năng thực tế chứ không phải khẩu hiệu.
Sự chung tay của địa phương và lực lượng biên phòng: giáo dục là việc của cả cộng đồng
Hình ảnh hơn 120 cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng, công an, đoàn viên thanh niên cùng giáo viên tất bật dọn dẹp, lắp đặt máy móc, chỉnh trang khu nội trú ở Mường Khương không chỉ là câu chuyện đẹp về tinh thần đoàn kết quân dân mà còn là lời nhắc: giáo dục dân tộc thiểu số phải là nhiệm vụ chung. Lãnh đạo xã liên tục kiểm tra từng lớp học, khu nội trú; cấp xã xác định rõ mục tiêu bảo đảm cho học sinh có môi trường học tập, sinh hoạt thuận lợi, an toàn ngay từ những ngày đầu năm học. Việc nhà thầu trao tặng 1.000 ba lô đựng sách cho học sinh trước thềm khai giảng là một chi tiết nhỏ nhưng giàu ý nghĩa, bổ sung cho nỗ lực tạo điều kiện học tập đầy đủ, tôn trọng, không phân biệt cho con em các dân tộc vùng biên. Trường nội trú vùng biên vì thế không chỉ là công trình, mà là điểm hẹn của trách nhiệm xã hội với thế hệ mới ở miền núi.
Thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền: từ Mường Khương nhìn rộng ra
Việc trường phổ thông dân tộc nội trú Mường Khương được chọn làm điểm cầu trung tâm cho lễ khánh thành và khai giảng năm học mới trên toàn quốc không phải ngẫu nhiên. Đây là thông điệp rõ ràng rằng mô hình trường nội trú vùng biên, nếu được đầu tư đúng mức, có thể trở thành đòn bẩy thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa miền núi và miền xuôi. Ngôi trường mới đã giải quyết những khó khăn về điều kiện dạy và học, đồng thời trở thành niềm tự hào của đồng bào các dân tộc tại chỗ. Khi học sinh các dân tộc thiểu số được tiếp cận giáo dục chất lượng hơn trong môi trường an toàn, có ăn ở ổn định, khả năng duy trì sĩ số, nâng thành tích học tập và mở rộng cánh cửa lên bậc học cao hơn sẽ tăng lên đáng kể. Trường Mường Khương "đã sẵn sàng bước vào năm học mới với niềm tin thắng lợi mới, hứa hẹn mở ra một chương mới rực rỡ cho giáo dục vùng cao, biên giới", và đó cũng nên là kỳ vọng dành cho cả mạng lưới trường nội trú vùng biên.
