Mục tiêu 15 triệu lượt khách: tham vọng hay bước ngoặt cho du lịch Lào Cai?
Mục tiêu khách du lịch 2030 của Lào Cai là kế hoạch đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, với tham vọng đón 15 triệu lượt khách, doanh thu du lịch tỷ đồng ở mức 70.000, đóng góp 17-20% GRDP và định vị tỉnh như một trung tâm du lịch bốn mùa gắn với bản sắc văn hóa Tây Bắc, dựa trên phát triển xanh, bền vững và thông minh. UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch số 405/KH-UBND để triển khai Chỉ thị số 33-CT/TU ngày 1/7/2026, coi du lịch là động lực tăng trưởng kinh tế chủ lực của địa phương. Đây không chỉ là bản kế hoạch kỹ thuật, mà là tuyên ngôn lựa chọn con đường phát triển: thay vì phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thô, Lào Cai đặt cược vào giá trị cảnh quan, khí hậu và văn hóa để tạo ra chuỗi giá trị dịch vụ có hàm lượng chất xám cao.
Theo kế hoạch, đến năm 2030, du lịch Lào Cai phấn đấu đón 15 triệu lượt khách, trong đó 11,5 triệu khách nội địa và 3,5 triệu khách quốc tế. Tổng thu từ khách du lịch dự kiến đạt khoảng 70.000 tỷ đồng, đóng góp trực tiếp 17-20% GRDP của tỉnh. Đây là những con số cho thấy tỉnh muốn dịch chuyển cơ cấu kinh tế, đưa du lịch đứng ngang – thậm chí vượt – các ngành truyền thống. Câu hỏi đặt ra không phải là "có thể hay không", mà là "Lào Cai sẽ tổ chức lại không gian phát triển, hạ tầng và nguồn lực ra sao" để mục tiêu này không dừng ở khẩu hiệu.
Trung tâm du lịch bốn mùa: lợi thế khí hậu có đủ để tạo sức cạnh tranh?
Định hướng phát triển du lịch bốn mùa của Lào Cai xuất phát từ một lợi thế quá rõ: khí hậu đa dạng, từ vùng ôn đới như Sa Pa tới những không gian văn hóa cao nguyên, vùng biên giới. Tỉnh muốn xây dựng một hệ thống sản phẩm đặc sắc, chất lượng cao, xanh, bền vững, thông minh, gắn với bản sắc các dân tộc và cảnh quan – khí hậu để khẳng định thương hiệu “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Đây là cách tiếp cận đúng: thay vì cạnh tranh bằng quy mô, Lào Cai chọn cạnh tranh bằng trải nghiệm khác biệt theo mùa, từ hoa đào hoa mơ mùa xuân, ruộng bậc thang mùa thu đến săn mây, săn tuyết mùa đông.
Tuy vậy, để trở thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước, lợi thế khí hậu chỉ là điểm khởi đầu. Cần một cơ chế quản trị điểm đến linh hoạt để mùa nào cũng có sản phẩm hấp dẫn và dịch vụ tương xứng. Tỉnh đã xác định ưu tiên phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, thể thao mạo hiểm, du lịch văn hóa và du lịch qua biên giới. Nếu các loại hình này được thiết kế theo chu kỳ mùa và gắn với câu chuyện bản địa, Lào Cai có thể tạo một lịch sự kiện và trải nghiệm quanh năm, cạnh tranh trực diện với những điểm đến đã định vị rõ thương hiệu mùa như Đà Lạt hay các bãi biển miền Trung.
Hạ tầng và nguồn lực: điểm nghẽn hay đòn bẩy cho mục tiêu 70.000 tỷ đồng?
Tham vọng doanh thu du lịch tỷ đồng ở mức 70.000 buộc Lào Cai phải nhìn thẳng vào bài toán hạ tầng và chất lượng dịch vụ. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển hệ thống cơ sở lưu trú lên 31.500 buồng, đáp ứng 60.000-65.000 lượt khách mỗi ngày đêm, với 25-30% số buồng đạt chuẩn 3-5 sao. Nếu đạt được, đây sẽ là bước nâng cấp quan trọng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro "bê tông hóa" nếu thiếu quy hoạch không gian cảnh quan và tiêu chuẩn xanh nghiêm ngặt. Việc du lịch dự kiến tạo việc làm cho 80.000 lao động, trong đó 36.000 lao động trực tiếp, với tỷ lệ lao động nữ 30% và lao động dân tộc thiểu số 35%, cho thấy du lịch được thiết kế như trụ cột sinh kế.
Ở chiều tích cực, mục tiêu này buộc tỉnh phải đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và kỹ thuật tại các khu, điểm du lịch, thu hút nhà đầu tư chiến lược, đẩy mạnh chuyển đổi số, xúc tiến quảng bá và liên kết du lịch với nông nghiệp, sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống. Nhưng nếu việc mở rộng cơ sở lưu trú diễn ra nhanh hơn năng lực quản trị điểm đến, chất lượng trải nghiệm có thể không theo kịp, khiến thương hiệu bị bào mòn. Bài toán Lào Cai cần giải là biến chỉ tiêu phòng ốc, việc làm thành chỉ tiêu hài lòng và mức chi tiêu thực tế của du khách, bởi doanh thu 70.000 tỷ chỉ có ý nghĩa khi gắn với giá trị gia tăng cho người dân và môi trường thay vì tăng trưởng ngắn hạn.
Sa Pa, Bắc Hà, Y Tý và không gian du lịch mở rộng: chiến lược phân tán dòng khách
Một điểm sáng trong chiến lược phát triển du lịch Lào Cai là cách tỉnh nhìn du lịch như hệ sinh thái đa điểm đến chứ không chỉ là Sa Pa. Kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng Khu du lịch quốc gia Sa Pa thành hình mẫu về du lịch văn minh, chuyên nghiệp, chất lượng cao, từng bước mang tầm quốc tế. Đồng thời, Lào Cai ưu tiên từng bước phát triển hồ Thác Bà, Bắc Hà, Y Tý và Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải thành các khu du lịch quốc gia, mở rộng không gian và sản phẩm du lịch. Cách phân tán dòng khách này nếu làm tốt sẽ giảm áp lực quá tải cho Sa Pa, đồng thời đưa lợi ích kinh tế du lịch tới nhiều huyện, xã hơn.
Song hành với việc mở rộng điểm đến là yêu cầu bảo tồn di sản văn hóa, cảnh quan, môi trường sinh thái và bản sắc văn hóa các dân tộc, xây dựng môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện. Đây là điểm Lào Cai cần kiên quyết: nếu để các không gian mới lặp lại mô hình Sa Pa đông đúc, xây dựng dày đặc, du lịch bốn mùa sẽ mất đi yếu tố "xanh" và "bền vững" đang được tuyên bố. Du lịch cộng đồng ở Bắc Hà, Y Tý, ruộng bậc thang Mù Cang Chải chỉ có thể là sản phẩm chủ lực nếu cộng đồng là chủ thể, không bị biến thành "phông nền" cho những khu nghỉ dưỡng tách rời đời sống địa phương.
Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn: liên kết với chiến lược tăng trưởng toàn tỉnh
Kế hoạch số 405/KH-UBND được ban hành để cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp phát triển du lịch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phát huy vai trò của các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp, người dân trong xây dựng du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Nói cách khác, du lịch không còn là "mảng phụ" mà trở thành trọng tâm trong chiến lược tăng trưởng kinh tế tổng thể của tỉnh. Nếu du lịch đóng góp 17-20% GRDP như mục tiêu, cấu trúc kinh tế Lào Cai sẽ dịch chuyển mạnh mẽ sang dịch vụ. Điều này có lợi cho việc nâng thu nhập trên mỗi đơn vị tài nguyên, nhưng cũng đòi hỏi chính quyền phải nâng cấp công tác quản lý, không để du lịch phát triển tự phát.
Đến năm 2030, Lào Cai hướng tới phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời từng bước định vị mình là trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước và khẳng định thương hiệu “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Chiến lược này có nghĩa là mọi quyết sách về hạ tầng, đô thị, nông nghiệp, văn hóa phải được xem xét dưới góc độ tác động tới du lịch. Nếu tỉnh giữ được kỷ luật quy hoạch, lấy người dân và bản sắc làm trung tâm, mục tiêu 15 triệu lượt khách và doanh thu 70.000 tỷ đồng sẽ không chỉ là con số, mà là chỉ dấu cho một mô hình phát triển dịch vụ – văn hóa – sinh thái đủ sức cạnh tranh trong bản đồ du lịch khu vực.
