Mục tiêu 45-50 triệu khách quốc tế: cú hích để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Du lịch Việt Nam 2030 là tầm nhìn đưa ngành du lịch trở thành ngành kinh tế tổng hợp có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu khách quốc tế, phục vụ 160 triệu khách nội địa và tạo hàng triệu việc làm, đồng thời bảo tồn văn hóa, phát huy tài nguyên thiên nhiên, xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh và quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Cái nhìn thẳng thắn cần nói ngay: đây là mục tiêu mang tính “bước nhảy” chứ không phải tăng trưởng đều đều. Khi đặt trần kỳ vọng là 45-50 triệu khách quốc tế 2030 – tức nhóm khách quốc tế 45 triệu trở lên – Nhà nước đang gửi một thông điệp rõ ràng: du lịch không còn là “ngành phụ”, mà phải trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, kéo theo tiêu dùng, việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tham vọng lớn là đúng, nhưng chỉ có ý chí sẽ không đủ; cần một cuộc tái thiết từ mô hình tăng trưởng đến hạ tầng, nhân lực và công nghệ.
Du lịch và GDP Việt Nam: từ ‘ngành dịch vụ’ thành trụ cột tăng trưởng
Nhìn từ chỉ tiêu du lịch và GDP Việt Nam, mục tiêu đóng góp trực tiếp 10-12% GDP vào năm 2030 không chỉ là con số đẹp trên giấy, mà là yêu cầu tái định vị du lịch trong cấu trúc nền kinh tế. Nghị quyết đã nhấn mạnh du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, thúc đẩy tiêu dùng, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và góp phần thực hiện tăng trưởng “hai con số”. Đây là một trong những câu chốt mang tính định hướng rõ ràng. Tác động đến người dân sẽ trực tiếp hơn nhiều so với những gì chúng ta quen nghĩ. Toàn ngành dự kiến tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp. Điều này nghĩa là từ chủ homestay, lái xe, hướng dẫn viên, nghệ nhân làng nghề đến kỹ sư dữ liệu du lịch thông minh sẽ đều nằm trong “vòng ảnh hưởng” của chiến lược mới. Nhưng để GDP tăng nhờ du lịch, chính sách phải dịch từ tư duy ưu tiên số lượng sang ưu tiên giá trị mỗi khách – tức biên lợi nhuận trên trải nghiệm, chứ không chỉ trên lượt đến.
Hạ tầng và hệ sinh thái du lịch thông minh: nền móng bắt buộc cho mục tiêu lớn
Muốn đón 45-50 triệu khách quốc tế, hạ tầng và hệ sinh thái du lịch phải thay đổi nhanh hơn tốc độ tăng trưởng khách. Nghị quyết đặt mục tiêu hình thành đồng bộ hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số du lịch quốc gia. Đồng thời, phải bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú, phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, đẩy mạnh quảng bá, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng điểm đến theo hướng xanh, thông minh, an toàn, bền vững. Câu chuyện “du lịch thông minh” sẽ quyết định khả năng cạnh tranh. Khi khách quốc tế có thể đặt dịch vụ, tra cứu thông tin, phản hồi chất lượng và tương tác với bản đồ trải nghiệm trên một hệ thống thống nhất, giá trị gia tăng được tạo ra không chỉ từ phòng nghỉ hay vé tham quan, mà từ toàn bộ hành trình. Nếu chúng ta dừng ở mức hạ tầng cơ bản, mục tiêu khách quốc tế 45 triệu có thể đạt về số lượng, nhưng không tạo ra bước nhảy về chất lượng và thu nhập của người dân địa phương.
Hà Nội và các cực tăng trưởng: cấu trúc lại bản đồ du lịch quốc gia
Một điểm đáng chú ý trong chiến lược du lịch Việt Nam 2030 là định hướng phát triển mạnh ba cực tăng trưởng du lịch: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Trong đó, Hà Nội được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng du lịch chính của đất nước, không chỉ với vai trò trung tâm chính trị – văn hóa, mà còn như “nút giao” kết nối các vùng du lịch phía Bắc và cả nước. Việc ưu tiên Hà Nội cho thấy tư duy mới: xây cực tăng trưởng để lan tỏa, thay vì phân tán nguồn lực. Nếu Hà Nội xây dựng được hệ thống trải nghiệm đô thị – văn hóa – sinh thái gắn với chuyển đổi số, thành phố sẽ là nơi thử nghiệm mô hình du lịch thông minh, từ đó nhân rộng ra 10 trung tâm du lịch trọng điểm và 20 khu du lịch quốc gia. Tuy nhiên, trọng trách này cũng đi kèm áp lực về quy hoạch, giao thông, môi trường và bản sắc. Nếu không giữ được chất lượng sống cho người dân, tăng trưởng du lịch sẽ nhanh chóng gặp phản ứng ngược.
Chuyển từ “chạy theo số lượng” sang “nuôi dưỡng trải nghiệm”: điều kiện để cán đích
Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh mô hình phát triển du lịch từ số lượng sang chất lượng, lấy văn hóa, bản sắc và trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Đây là điểm then chốt: nếu vẫn đo thành công bằng lượt khách và đêm lưu trú, chúng ta sẽ lặp lại vòng xoáy “đông nhưng không giàu” mà nhiều điểm đến trên thế giới đã từng mắc. Theo định hướng, đến năm 2045, du lịch Việt Nam phải phát triển hiện đại, bền vững, khẳng định vai trò động lực của nền kinh tế, đóng góp trực tiếp 14-15% GDP và thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới. Để không biến tham vọng thành khẩu hiệu, chính sách cần tập trung vào vài trục chính: nâng chất lượng trải nghiệm ở từng điểm đến, bảo vệ tài nguyên và bản sắc trong mọi dự án, và đặt người dân – chứ không chỉ khách du lịch – vào trung tâm bài toán. Khi cộng đồng được hưởng lợi, ngành kinh tế mũi nhọn mới có nền tảng bền vững.
