VIFC-DN và tham vọng huy động vốn tỷ đô: cú nhảy được chuẩn bị kỹ hay quá mạo hiểm?
Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) là sáng kiến xây dựng một đầu mối huy động vốn quốc tế, gắn với hệ sinh thái hạ tầng, logistics, công nghệ và khu thương mại tự do ở Tây Bắc Đà Nẵng, nhằm thu hút các công ty quản lý tài sản, quỹ đầu tư và dịch vụ tài chính hiện đại vào địa bàn, qua đó tạo ra một cực tăng trưởng mới cho thành phố và khu vực miền Trung. UBND thành phố đã xây dựng Đề án huy động vốn đầu tư nước ngoài và đặt mục tiêu trong giai đoạn đầu cấp phép cho một số công ty quản lý tài sản quốc tế, thành lập các quỹ đầu tư để cung cấp vốn cho hạ tầng trọng điểm, năng lượng, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, tài chính xanh và chuỗi cung ứng gắn với Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Câu hỏi đặt ra là: nền tảng hiện có đã đủ mạnh cho một bước nhảy lớn như vậy chưa?
Chu kỳ hạ tầng – bất động sản Tây Bắc: nền móng vật chất cho Trung tâm tài chính Đà Nẵng
Trước khi nói đến cạnh tranh tài chính khu vực, cần nhìn vào nền móng vật chất mà Đà Nẵng đang xây dựng. Tây Bắc thành phố đang chứng kiến một “cuộc cách mạng về phát triển hạ tầng” với các dự án quy mô hàng tỷ đô, từ dòng vốn đầu tư công lẫn tư nhân, thay đổi bản đồ kết nối và mở ra tương lai mới cho thị trường bất động sản nơi đây. Nghị quyết tại kỳ họp chuyên đề sáng 6/8/2026 của HĐND thành phố đã thông qua dự án hoàn thiện hạ tầng chung còn lại của cảng Liên Chiểu với tổng vốn hơn 6.209 tỷ đồng, sử dụng nguồn ngân sách Trung ương và thành phố, triển khai tại phường Hải Vân trong giai đoạn 2026–2030. Song song, các dự án nâng cấp đường tránh Nam Hải Vân, quy hoạch Smart Logistics Hub quanh ga Kim Liên, Hòa Vang và các khu công nghiệp, khu công nghệ cao đang nắn lại dòng hàng hóa, tạo khả năng kết nối nhanh hơn, rẻ hơn, ổn định hơn.
Chính chuỗi đầu tư hạ tầng Đà Nẵng này đang dần biến Tây Bắc thành trung tâm logistics, đô thị mới của thành phố trong giai đoạn 2026–2030, đồng thời nâng khả năng hấp thụ vốn ngoại cho các ngành công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và logistics quốc tế. Cùng lúc đó, thị trường đón nhận việc tái khởi động đại dự án Golden Hills City, nơi chủ đầu tư ngay sau khi được tháo gỡ pháp lý đã huy động máy móc, thiết bị, nhân lực để chỉnh trang đô thị và đẩy nhanh tiến độ hạ tầng kỹ thuật. Việc bổ sung hàng nghìn căn hộ cùng dịch vụ đô thị tại đây tạo thêm nguồn cung nhà ở, thương mại, đáp ứng nhu cầu an cư và làm việc của lực lượng lao động sẽ phục vụ chính cho hệ sinh thái tài chính – logistics tương lai. Nếu nhìn đúng, đây không chỉ là cơn sốt bất động sản, mà là giai đoạn chuẩn bị mặt bằng kinh tế – xã hội cho Trung tâm tài chính Đà Nẵng.
Mục tiêu huy động vốn cho VIFC-DN: tham vọng lớn, nhưng khả thi tới đâu?
Đề án cho VIFC-DN Việt Nam đặt mục tiêu rõ ràng: trong giai đoạn 2026–2030, thành phố muốn cấp phép cho 2–3 công ty quản lý tài sản quốc tế, thành lập tối thiểu 5 quỹ đầu tư, huy động và giải ngân một lượng vốn đáng kể trong hai năm đầu và tăng lên mức cao hơn mỗi năm ở giai đoạn tiếp theo, đồng thời thu xếp vốn cho tối thiểu 8–12 dự án. Mặc dù con số cụ thể bằng ngoại tệ không được nhắc lại ở đây, điều quan trọng là tham vọng xây dựng một máy bơm vốn với nhịp tăng nhanh, tập trung vào các lĩnh vực cần vốn lớn như hạ tầng trọng điểm, cảng – logistics, hạ tầng số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính và tài chính xanh. Đây là danh sách ưu tiên phù hợp với xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng và chuyển đổi số toàn cầu, cho thấy tầm nhìn không chỉ dừng ở bất động sản hay dịch vụ truyền thống.
Điểm đáng chú ý là cách huy động: thành phố nghiên cứu mô hình Công ty quản lý tài sản, Quỹ đầu tư hạ tầng hoặc Công ty Đầu tư tài chính Đà Nẵng làm đầu mối phát hành trái phiếu quốc tế, tiếp nhận tài trợ hoặc cho vay lại. Nguồn vốn sẽ được sử dụng cho hạ tầng VIFC-DN, đường cao tốc nội thị, mở rộng đường Nguyễn Sinh Sắc, hạ tầng kết nối đô thị – cảng biển và trung tâm dữ liệu vùng. Đồng thời, khu vực tư nhân được khuyến khích thành lập công ty quản lý vốn để huy động vốn quốc tế cho những dự án quy mô lớn như hạ tầng VIFC-DN, nhà máy điện LNG Hòa Ninh, hạ tầng Khu thương mại tự do, các khu phức hợp đô thị – thương mại, lễ hội pháo hoa. Tư duy kết hợp công – tư này là điểm mạnh, nhưng cũng đặt ra thách thức: liệu bộ máy quản trị hiện tại đã đủ năng lực để điều phối một ma trận dự án phức tạp, yêu cầu chuẩn mực tài chính quốc tế hay chưa?
Tác động lên doanh nghiệp và cư dân: hệ sinh thái tài chính có chạm được đời sống thường ngày?
Một trung tâm tài chính chỉ có ý nghĩa khi tác động lan tỏa đến doanh nghiệp và cư dân, chứ không dừng ở những bản kế hoạch đẹp. Về đời sống thường ngày, các dự án hạ tầng Tây Bắc giúp đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy kinh tế – xã hội và gia tăng đáng kể giá trị quỹ đất. Việc tái khởi động Golden Hills City cùng các dự án như Vinhomes Hải Vân Bay, Khu du lịch sinh thái Nam Ô hay Dragon Smart City không chỉ tạo diện mạo đô thị mới mà còn tăng nguồn cung nhà ở, dịch vụ cho người dân, đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng lớn của khu vực. Khi đường xá, cảng, khu logistics và khu thương mại tự do vận hành trơn tru hơn, chi phí và thời gian di chuyển, vận tải hàng hóa – dịch vụ có thể giảm, qua đó cải thiện trực tiếp đời sống và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.
Trên tầng tài chính, Đề án huy động vốn không bỏ quên doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các quỹ đầu tư, công ty công nghệ tài chính và tổ chức cho vay không nhận tiền gửi được định hướng cung cấp bao thanh toán, thanh toán xuyên biên giới, cấp tín dụng trên nền tảng công nghệ để tài trợ vốn lưu động cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và logistics tại Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Nếu triển khai thực chất, đây sẽ là bước chuyển từ mô hình doanh nghiệp tự xoay vốn sang mô hình tiếp cận vốn quốc tế thông qua công cụ hiện đại. Thành phố còn nghiên cứu phương án mã hóa dòng tiền, thu nhập hình thành trong tương lai để huy động vốn cho hệ thống đường sắt đô thị Đà Nẵng – Chu Lai. Những ý tưởng này cho thấy tư duy đổi mới tài chính, nhưng để chạm đến đời sống, cần cơ chế đơn giản, minh bạch và chi phí sử dụng dịch vụ đủ thấp để doanh nghiệp nhỏ không bị gạt ra bên lề.
Kết luận: Đà Nẵng cần thêm điều gì để biến Trung tâm tài chính thành lợi thế cạnh tranh thực sự?
Nhìn tổng thể, Trung tâm tài chính Đà Nẵng không xuất hiện trong chân không. Nó được dựng trên chu kỳ đầu tư hạ tầng – bất động sản quy mô lớn ở Tây Bắc, với cảng Liên Chiểu, đường tránh Nam Hải Vân, Smart Logistics Hub, các khu công nghệ cao và đại đô thị Golden Hills City đang tái định hình không gian phát triển thành phố. Song song, VIFC-DN Việt Nam được kỳ vọng trở thành điểm tụ của công ty quản lý tài sản, quỹ đầu tư và mô hình huy động vốn quốc tế hướng vào hạ tầng, năng lượng, công nghệ, tài chính xanh. Về mặt ý tưởng, đây là một chiến lược hợp thời và có cơ sở. Tuy nhiên, tham vọng nào cũng có giới hạn: hạ tầng vật chất là điều kiện cần, còn điều kiện đủ sẽ là chất lượng thể chế, năng lực quản trị rủi ro, khả năng thiết kế sản phẩm tài chính cạnh tranh và một môi trường sống – làm việc đủ hấp dẫn nhân lực tài chính hàng đầu.
Có thể nói, Tây Bắc Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển bùng nổ, hứa hẹn trở thành điểm đến đầu tư chiến lược, mở ra không gian tăng trưởng mới cho thị trường bất động sản thành phố trong những năm tới. Nhưng để Trung tâm tài chính Đà Nẵng thực sự trở thành lợi thế, thay vì chỉ là khẩu hiệu, thành phố cần đi tiếp ba bước: hoàn thiện khung pháp lý theo chuẩn quốc tế cho các hoạt động tài chính phức tạp; xây dựng nguồn nhân lực tài chính – công nghệ đủ mạnh thay vì chỉ trông chờ vào nhà đầu tư bên ngoài; và bảo đảm cơ chế chia sẻ lợi ích rõ ràng giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp địa phương, người lao động và ngân sách. Nếu làm được, dòng vốn tỷ đô không chỉ chảy qua mà sẽ ở lại, tạo nền cho một hệ sinh thái dịch vụ tài chính gắn chặt với nhu cầu phát triển dài hạn của Đà Nẵng.
