Từ khảo sát nhà máy đến bài toán phát triển hệ sinh thái
Hệ sinh thái công nghiệp UAV và robot là mạng lưới kết nối doanh nghiệp, năng lực nghiên cứu, sản xuất linh kiện và cơ chế hỗ trợ để đưa sản phẩm công nghệ cao từ nhà máy ra thị trường. Đây là hướng đi đáng chú ý của TP.HCM vì khảo sát doanh nghiệp chỉ có ý nghĩa khi dẫn tới cách tháo gỡ những điểm nghẽn cụ thể.
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cùng đoàn công tác khảo sát nhà xưởng Realtime Robotics Việt Nam và Công ty CP Gremsy tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, phường Tăng Nhơn Phú, nghe báo cáo về sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu, phát triển sản phẩm và kiến nghị của doanh nghiệp. Tiếp đó, đoàn làm việc với Ban Quản lý Khu Công nghệ cao để nghe về kết quả hoạt động và những vướng mắc liên quan đến cơ chế, chính sách hỗ trợ nhà đầu tư, doanh nghiệp.
Trình tự này cho thấy thành phố đang đặt vấn đề vượt ra ngoài từng nhà máy: năng lực sản xuất cần được nối với môi trường đầu tư và định hướng công nghiệp công nghệ cao. Với ngành còn đòi hỏi nghiên cứu, tích hợp nhiều linh kiện và tìm đầu ra, một chuyến thăm chỉ tạo giá trị khi các kiến nghị được chuyển thành hỗ trợ có thể tiếp cận.

Năng lực trong nước cần được nối với thị trường
Realtime Robotics Việt Nam cho biết đã xuất khẩu UAV do người Việt nghiên cứu, thiết kế và chế tạo sang Hoa Kỳ, phục vụ thị trường dân sự và quốc phòng. Doanh nghiệp báo cáo đã làm chủ 94,4% công nghệ lõi, trong đó 55,6% đạt trình độ vượt trội so với thế giới; UAV HERA có thể gấp gọn, giảm kích thước đến 14 lần. Những dữ kiện này cho thấy doanh nghiệp sản xuất UAV trong nước đã có năng lực đáng kể, nhưng năng lực kỹ thuật chưa tự động bảo đảm khả năng mở rộng thương mại.
CEO Lương Việt Quốc kiến nghị thành phố hỗ trợ đưa sản phẩm tới khách hàng trong nước và quốc tế. Bí thư Thành ủy thống nhất với các đề xuất và giao UBND thành phố cùng các sở, ngành xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Các hướng được lưu ý gồm cơ chế mua sắm công, hỗ trợ lãi suất vay theo chương trình kích cầu đầu tư, hỗ trợ dự án nghiên cứu và phát triển, cùng hỗ trợ xây dựng showroom. Đây là những công cụ có thể nối nghiên cứu với đơn hàng, giới thiệu sản phẩm và thương mại hóa; hiệu quả sẽ phụ thuộc vào cách triển khai cụ thể.

Gremsy cho thấy hệ sinh thái không chỉ có máy bay
Công nghiệp UAV không thể phát triển chỉ bằng việc lắp ráp thiết bị bay. Camera, bộ ổn định hình ảnh, mô-đun tích hợp và giải pháp cho robot cũng là những mắt xích quan trọng. Gremsy nghiên cứu, phát triển và sản xuất gimbal, cụm camera chuyên dụng cùng giải pháp công nghệ tích hợp trên UAV và robot.
Doanh nghiệp cho biết đã thương mại hóa hơn 68 sản phẩm, xuất khẩu sang hơn 65 quốc gia và khoảng 95% doanh thu đến từ thị trường quốc tế. Tại Khu Công nghệ cao, Gremsy triển khai dự án nhà máy nghiên cứu, chế tạo và sản xuất mô-đun camera thế hệ mới; dự án được kỳ vọng nâng năng lực nghiên cứu, phát triển, sản xuất sản phẩm công nghệ cao trong nước và thúc đẩy hệ sinh thái công nghiệp UAV, robot.
Đây là lý do việc kết nối doanh nghiệp sản xuất với Khu Công nghệ cao có ý nghĩa chiến lược: doanh nghiệp có thể phát triển từ sản phẩm riêng lẻ sang năng lực cung ứng các cấu phần và giải pháp cho nhiều ứng dụng. Tuy nhiên, kỳ vọng về một hệ sinh thái chỉ thành hiện thực nếu các dự án, nhà cung ứng, hoạt động nghiên cứu và nhu cầu thị trường được liên kết thay vì tồn tại rời rạc.

Thước đo tiếp theo là hỗ trợ đến được doanh nghiệp
Việc lãnh đạo thành phố giao các cơ quan xem xét kiến nghị và làm việc với Ban Quản lý Khu Công nghệ cao là bước tiếp nối cần thiết, nhưng chưa phải kết quả cuối cùng. Doanh nghiệp cần biết cơ chế mua sắm công được vận dụng thế nào, hỗ trợ R&D tiếp cận ra sao và thủ tục hỗ trợ vốn có phù hợp với dự án công nghệ hay không. Các nguồn tin hiện nêu định hướng và giao nhiệm vụ xem xét, chưa xác nhận kết quả triển khai cụ thể.
TP.HCM có cơ sở để đặt kỳ vọng vào công nghiệp UAV và hệ sinh thái robot: một doanh nghiệp báo cáo làm chủ phần lớn công nghệ lõi, trong khi doanh nghiệp khác có sản phẩm xuất khẩu rộng và đang đầu tư nhà máy mô-đun camera. Nhưng lợi thế ấy chỉ chuyển thành năng lực công nghiệp bền vững khi chính sách mở đường cho nghiên cứu, sản xuất và thị trường cùng phát triển. Vì vậy, thành công của đợt khảo sát nên được đánh giá bằng những vướng mắc được tháo gỡ và mức độ doanh nghiệp thực sự tiếp cận được hỗ trợ.







