Cầu Phước Khánh: mắt xích cuối tạo trục cao tốc Đông – Tây Nam Bộ
Cầu Phước Khánh khai thác là sự kiện đánh dấu việc cao tốc Bến Lức Long Thành nối thông toàn tuyến, tạo trục giao thông cao tốc dài gần 58km kết nối liên tục giữa miền Tây, TP.HCM và Đồng Nai, từ đó rút ngắn hành trình vận tải, giảm ùn tắc và mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế khu vực Nam Bộ. Ngày 25-9, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cùng nhà thầu đã bắt đầu thử tải cầu Phước Khánh, một trong những công đoạn cuối trước khi đưa cầu vào khai thác. Theo kế hoạch, ngày 30-9, cầu Phước Khánh sẽ chính thức phục vụ giao thông, đánh dấu thời điểm cao tốc Bến Lức Long Thành nối thông toàn tuyến. Tuyến cao tốc này dài 57,8km, quy mô 4 làn xe cơ giới, 2 làn dừng khẩn cấp, vận tốc thiết kế 100km/h theo tiêu chuẩn đường cao tốc loại A.
Rút ngắn thời gian, thay đổi thói quen dịch chuyển giữa Đông và Tây Nam Bộ
Điểm đáng giá nhất của việc cầu Phước Khánh khai thác không phải chỉ là một cây cầu mới, mà là sự thay đổi thời gian và cách người dân dịch chuyển. Hiện nay, xe từ miền Tây muốn đến Đồng Nai, sân bay Long Thành, cụm cảng Cái Mép – Thị Vải hoặc đi miền Trung, miền Bắc hầu hết phải xuyên qua TP.HCM, khiến hành trình dài, hay tắc, chi phí cao. Khi cao tốc Bến Lức Long Thành hoạt động toàn tuyến, quãng đường từ nút giao Mỹ Yên đến Long Thành chỉ mất khoảng 40–45 phút, rút ngắn hơn một giờ so với hành trình cũ. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Thời gian đi lại chỉ mất khoảng 40-45 phút, rút ngắn hơn một giờ so với hành trình cũ". Điều này không chỉ là sự tiện lợi cho người lái xe, mà là bước giảm chi phí vận tải trực tiếp, làm tăng sức cạnh tranh của hàng hóa xuất phát từ cả hai vùng Đông và Tây Nam Bộ.
Kết nối chiến lược với sân bay Long Thành và các cảng biển phía Đông
Về bản chất, cao tốc Bến Lức Long Thành là tuyến hậu cần chiến lược: nó đưa luồng hàng từ vùng đồng bằng sông Cửu Long và khu vực phía Tây tiếp cận nhanh hơn với sân bay Long Thành và hệ thống cảng biển phía Đông. Thực tế, trước đây hàng hóa từ miền Tây muốn đến sân bay Long Thành hoặc cụm cảng Cái Mép – Thị Vải phải qua TP.HCM, dễ gặp ùn tắc, kéo dài thời gian và chi phí. Khi tuyến cao tốc nối thông toàn tuyến nhờ cầu Phước Khánh khai thác, thời gian vận chuyển từ vùng hậu phương đến sân bay, cảng biển được rút ngắn, tiết kiệm đáng kể chi phí. Ở góc độ logistics, đây là bước chuyển từ mô hình “mọi tuyến dồn về nội đô TP.HCM” sang mô hình phân luồng từ vòng ngoài, giảm sức ép cho đô thị và tăng hiệu quả khai thác các đầu mối hạ tầng phía Đông.
Từ hạ tầng đến tăng trưởng: cơ hội và thách thức cho kinh tế khu vực Nam Bộ
Sau 12 năm triển khai, việc đưa cao tốc Bến Lức Long Thành vào khai thác toàn tuyến được đánh giá là dấu mốc quan trọng với mạng lưới giao thông phía Nam. Nhưng ý nghĩa sâu xa hơn là cơ hội tái cấu trúc không gian kinh tế khu vực Nam Bộ: các khu công nghiệp, kho bãi, cảng cạn có thể dịch chuyển ra khỏi lõi đô thị, bám theo trục cao tốc để tận dụng luồng vận tải mới. Thời gian vận chuyển hàng hóa từ vùng hậu phương đến sân bay, cảng biển rút ngắn, chi phí giảm, tạo dư địa cho doanh nghiệp đầu tư mở rộng, đặc biệt trong các ngành xuất khẩu nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng. Tuy vậy, nếu quy hoạch không đi trước một bước, nguy cơ là đất dọc tuyến bị chia nhỏ cho bất động sản manh mún, không ưu tiên không gian cho logistics. Hạ tầng giao thông mạnh chỉ phát huy hết giá trị khi được gắn với quy hoạch sử dụng đất và chiến lược phát triển vùng nhất quán.
Kết luận: Cầu Phước Khánh khai thác là bước mở khóa, không phải điểm kết thúc
Cầu Phước Khánh vượt sông Lòng Tàu, nối TP.HCM với Đồng Nai, là hạng mục cuối cùng cần hoàn thành để cao tốc Bến Lức Long Thành nối thông toàn tuyến. Công tác thử tải cầu dự kiến hoàn tất ngày 29-9, trước khi đưa vào khai thác ngày 30-9. Câu nói đáng chú ý là: "Theo kế hoạch, ngày 30/9, cầu Phước Khánh sẽ được đưa vào khai thác, đánh dấu thời điểm cao tốc Bến Lức - Long Thành được nối thông toàn tuyến". Tuyến cao tốc với 4 làn xe cơ giới, 2 làn dừng khẩn cấp và vận tốc thiết kế 100km/h không chỉ rút ngắn thời gian đi lại, mà còn là mũi nhọn tái cân bằng phát triển giữa Đông và Tây Nam Bộ. Để biến lợi thế hạ tầng thành tăng trưởng kinh tế bền vững, các địa phương cần sớm hoàn thiện quy hoạch công nghiệp, logistics bám theo trục này, đi kèm quản lý đất đai và môi trường, thay vì xem việc nối thông toàn tuyến là điểm kết thúc của nỗ lực.
