Thoả thuận NIC–Canva: Bước ngoặt cho sáng tạo số trường học?
Hợp tác NIC–Canva trong giáo dục là chương trình đưa tài khoản Canva Giáo dục miễn phí, đào tạo kỹ năng số và ứng dụng AI thiết kế đến giáo viên, học sinh phổ thông trên toàn quốc, nhằm xây dựng lực lượng công dân số có tư duy thiết kế, sáng tạo nội dung và giao tiếp trực quan tốt hơn trong môi trường học tập số hoá.
Điểm đáng chú ý không phải ở việc thêm một công cụ công nghệ vào lớp học, mà ở tham vọng biến sáng tạo số trường học thành kỹ năng nền tảng như đọc hiểu hay toán học. Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và công ty công nghệ Canva đã ký kết bản ghi nhớ hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy sử dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và tư duy thiết kế trong hệ thống giáo dục phổ thông. Đây là kiểu hợp tác công – tư hiếm khi diễn ra ở quy mô toàn quốc, với mục tiêu rõ ràng là nuôi dưỡng nguồn nhân lực số dài hạn, chứ không dừng ở vài lớp tập huấn mang tính phong trào.
Canva giáo dục Việt Nam: từ tài khoản miễn phí tới kỹ năng số giáo dục
Trong thoả thuận này, yếu tố mang tính “thay luật chơi” là việc đưa tài khoản Canva Giáo dục miễn phí, có giá trị sử dụng vô thời hạn, đến toàn bộ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường phổ thông trên cả nước. Khi công cụ được mở khoá không giới hạn, câu hỏi không còn là “ai được dùng”, mà là “ai biết dùng để dạy và học tốt hơn”.
NIC cam kết lan toả chương trình đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng số cho 30.000 giáo viên, giúp họ sử dụng thành thạo AI để đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập. Nói cách khác, hợp tác NIC Canva không chỉ trao thêm một phần mềm, mà nhắm tới nâng chuẩn kỹ năng số giáo dục: thiết kế bài giảng tương tác, sử dụng AI gợi ý ý tưởng, tạo nội dung trực quan và cá nhân hoá trải nghiệm học. Nếu được triển khai nghiêm túc, đây sẽ là tầng hạ tầng mềm quan trọng cho chiến lược chuyển đổi số trong giáo dục mà nhiều địa phương vẫn đang loay hoay.
AI thiết kế cho học sinh: cơ hội lớn, thách thức không nhỏ
Một hợp tác sáng tạo số trường học chỉ thực sự có ý nghĩa khi chạm được tới học sinh. Chương trình Canva Digital Citizens và cuộc thi Canva Creative Challenge 2026 hướng tới khối K-12, với kỳ vọng đào tạo 30.000 học sinh trong năm học 2026–2027 thông qua mạng lưới đối tác. Điều này biến AI thiết kế học sinh từ khái niệm xa lạ thành trải nghiệm thực tế: các em được học cách dùng AI để tạo bài thuyết trình, áp phích, video, thay vì chỉ tiêu thụ nội dung.
Tuy nhiên, đây cũng là thử thách. Nếu giáo viên chỉ giao bài cho học sinh “để AI làm hộ”, kỹ năng tư duy và viết lách sẽ bị mài mòn. Như đại diện NIC nhấn mạnh, chuyển đổi số trong giáo dục không phải là đưa thêm công nghệ vào lớp học, mà là tạo ra cách dạy và học tốt hơn, sáng tạo hơn, cá nhân hoá hơn. AI phải trở thành trợ lý thiết kế, còn thầy cô vẫn là người định hướng tư duy, kiểm chứng nội dung và dẫn dắt học sinh giải quyết vấn đề thực.
Bốn trụ cột chương trình và tác động dài hạn tới nguồn nhân lực số
Hợp tác NIC Canva không phải chiến dịch một lần rồi thôi, mà được thiết kế quanh bốn trụ cột gắn với chiến lược nguồn nhân lực số. Trước hết, chương trình đào tạo 30.000 giáo viên tập trung vào thiết kế bài giảng tương tác và ứng dụng AI trong dạy học, với kỳ vọng hình thành 30.000 “hạt nhân đổi mới” ngay trong trường phổ thông.
Tiếp theo là chuỗi 6 webinar quốc gia vào tháng 9 và 10, dự kiến thu hút khoảng 2.000 nhà quản lý giáo dục và hiệu trưởng, tập trung vào chuyển đổi số, AI và tư duy thiết kế. Ở cấp học sinh, cuộc thi sáng tạo toàn quốc sẽ khởi động từ tháng 9, có vòng khu vực ở ba miền và chung kết quốc gia vào tháng 1/2027. Cuối cùng, NIC và Canva sẽ tìm cách tích hợp tư duy thiết kế, sáng tạo số và giao tiếp trực quan vào các chương trình STEM hiện có. Nếu thực hiện đúng, đây có thể là “đường cao tốc” đưa kỹ năng sáng tạo số vào dòng chảy chính của hệ thống giáo dục, thay vì những hoạt động ngoại khoá rời rạc.
Hợp tác công – tư và điều kiện để thành công bền vững
Điều đáng nói ở hợp tác NIC Canva là cách NIC đóng vai trò hạt nhân kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp công nghệ, các tập đoàn đa quốc gia, cơ sở giáo dục và cộng đồng đổi mới sáng tạo để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là ví dụ điển hình cho mô hình hợp tác công – tư nhằm hiện thực hóa mục tiêu kỹ năng số quốc gia: nhà nước định hướng, doanh nghiệp mang công nghệ và nguồn lực, trường học là nơi triển khai.
Tuy vậy, thành công không tự đến. Ba điều kiện tối thiểu là: hạ tầng thiết bị và internet đủ dùng; cơ chế ghi nhận khối lượng, chất lượng đào tạo giáo viên; và quan trọng nhất, văn hoá nhà trường chấp nhận thử nghiệm phương pháp mới. Nếu coi Canva giáo dục Việt Nam chỉ là “phần mềm trang trí bài giảng”, chương trình sẽ nhanh chóng trôi vào hình thức. Ngược lại, nếu lãnh đạo nhà trường giao quyền cho giáo viên, hỗ trợ học sinh sáng tạo nội dung, hợp tác NIC–Canva có thể trở thành bước đệm quan trọng để Việt Nam không bỏ lỡ thế hệ công dân số mới.
