Mốc hẹn đã rõ, giờ là lúc chứng minh tiến độ
Công trình VVIP là các hạng mục hạ tầng, giao thông và dịch vụ được chuẩn bị để đón lãnh đạo cấp cao, đại biểu và khách mời tại sự kiện quan trọng, đồng thời tạo năng lực phục vụ lâu dài cho địa phương đăng cai. Ngày 25/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cùng lãnh đạo các cơ quan trung ương, tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc kiểm tra chuỗi dự án phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Chuyến kiểm tra không chỉ là nghi thức giám sát: toàn bộ hệ sinh thái dự án đã có các mốc về đích, với cam kết hoàn thành toàn diện trước ngày 30/6/2027. Đây là hạn chót có ý nghĩa thực tế, bởi công trình phải còn thời gian cho chạy thử, nghiệm thu và diễn tập. Mốc lịch đã chốt; điều cần theo dõi từ nay là chất lượng bàn giao, không chỉ tốc độ thi công.
Các dự án được triển khai trong khoảng 15 tháng, giữa thời tiết khắc nghiệt và khó khăn vận chuyển vật tư ra đảo. Chủ đầu tư cho biết công trường duy trì làm việc ngày đêm, kể cả dịp lễ, Tết. Nhịp độ ấy giải thích vì sao các hạng mục tiến nhanh, nhưng cũng khiến giám sát chất lượng và phối hợp giữa nhiều công trình trở thành phép thử lớn. Cam kết của tỉnh là tín hiệu quan trọng, song không thể thay cho kiểm tra thực chất từng mốc.
Sân bay, đường bộ và đường sắt nhẹ cùng tăng tốc
Ở sân bay quốc tế Phú Quốc, đường cất hạ cánh số 2 dài 3.300 m đã hoàn thành và sẵn sàng khai thác thương mại. Nhà ga T2, mang hình tượng “Phượng hoàng lửa”, đã hoàn thiện mái thép chính, phần kết cấu bê tông đạt 95%; nhà ga VIP đón nguyên thủ đang hoàn thiện nội thất. Đây là những mốc đáng kể, nhưng một nhà ga chỉ thực sự sẵn sàng khi các hệ thống vận hành và dịch vụ cũng được kiểm tra đồng bộ. Vì vậy, việc phân biệt phần xây dựng đã xong với khả năng khai thác hoàn chỉnh là điều cần thiết khi đánh giá tiến độ công trình.
Trên mạng lưới kết nối, tuyến tàu điện nhẹ LRT dài 17,59 km đã lắp gần 10 km ray và dự kiến chạy thử vào tháng 6/2027. Đường ĐT.975 được mở rộng lên 10 làn xe, cùng Đại lộ APEC, đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/4/2027. Những hạn này sớm hơn mốc chung 30/6, tạo khoảng đệm cần thiết trước sự kiện. Tuy vậy, điều chỉnh mở rộng ĐT.975 từ 8 lên 10 làn, kèm đường gom, cho thấy phạm vi dự án có thể tạo thêm sức ép. Lợi ích của các tuyến này sẽ không chỉ nằm ở việc đưa đoàn đại biểu đi lại thuận tiện, mà còn ở năng lực giao thông của Phú Quốc về sau.
Trung tâm hội nghị gần xong phần khung, nhưng chưa thể chủ quan
Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC đã hoàn thành 98% phần kết cấu. Công trình đang được hoàn thiện cùng Nhà biểu diễn đa năng sức chứa 4.030 chỗ, với mục tiêu bàn giao trong tháng 3/2027. Tỷ lệ kết cấu cao là dấu hiệu tiến triển rõ, nhưng phần hoàn thiện, lắp đặt hệ thống và kiểm tra vận hành mới quyết định địa điểm có sẵn sàng đón một sự kiện cấp cao hay không. Do đó, tháng 3 là mốc cần theo sát chứ không phải lý do để xem công việc đã kết thúc.
Lãnh đạo tỉnh An Giang nêu các trở ngại gồm giải phóng mặt bằng phức tạp, mùa mưa kéo dài ảnh hưởng vận chuyển và thời hạn hợp đồng ban đầu ngắn. Tỉnh cam kết hoàn thành toàn bộ công trình trước 30/6/2027; Chủ tịch Quốc hội yêu cầu không lùi mốc này để dành thời gian chạy thử, nghiệm thu và diễn tập, đồng thời phấn đấu hoàn thành sớm một số hạng mục. Cách đặt ưu tiên ấy hợp lý: một tổ hợp chỉ được xem là sẵn sàng khi các tuyến giao thông, sân bay và địa điểm tổ chức hoạt động ăn khớp, thay vì từng công trình lần lượt đạt dấu mốc trên giấy.
Di sản của sự kiện phải được đo bằng lợi ích sau hội nghị
APEC 2027 là lý do thúc đẩy các dự án, nhưng thành công của khoản đầu tư hạ tầng không nên chỉ được tính bằng việc kịp phục vụ vài ngày hội nghị. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh mục tiêu đưa Phú Quốc thành trung tâm hội nghị và du lịch quốc tế; ông cũng đề nghị tham khảo cách quản trị sân bay Changi, quy hoạch đô thị, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Singapore, có điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn. Với người dân và du khách, giá trị sẽ thể hiện qua dịch vụ hàng không tốt hơn, giao thông thuận tiện hơn và năng lực đô thị được cải thiện.
Các cam kết ngày tháng đem lại khung giám sát rõ ràng, nhưng không tự bảo đảm chất lượng. Thời tiết, mặt bằng và quy mô điều chỉnh vẫn là những rủi ro đã được nêu; áp lực chạy nhanh càng làm cho kiểm tra, nghiệm thu và diễn tập trở nên quan trọng. Vì vậy, đánh giá công trình VVIP cần nhìn đồng thời vào ba việc: hoàn thành đúng hạn, vận hành an toàn và để lại hạ tầng hữu ích sau sự kiện. Phú Quốc đã chốt đích cho hệ sinh thái sự kiện; thước đo cuối cùng sẽ là khả năng biến lời hẹn tiến độ thành năng lực phục vụ bền vững.
