Pháp luật học đường cần vượt khỏi bài giảng lý thuyết
Tuyên truyền pháp luật học đường là hoạt động giúp học sinh hiểu quy định liên quan đến đời sống, nhận biết nguy cơ vi phạm và rèn kỹ năng ứng phó, tự bảo vệ trong trường học cũng như trên môi trường mạng. Đây không nên là buổi sinh hoạt mang tính thủ tục: giá trị của chương trình nằm ở khả năng biến kiến thức thành lựa chọn an toàn khi các em gặp mâu thuẫn, bị bắt nạt hay bị đe dọa.
Tại Vĩnh Long, Cục Cảnh sát hình sự phối hợp với ngành giáo dục và công an địa phương tổ chức chương trình tại ba trường: THPT Nguyễn Hiếu Tự, THCS Bến Tre và THCS Tiểu Cần, với khoảng 3.232 học sinh tham gia. Nội dung trải từ bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, mua bán người đến lừa đảo trực tuyến, an toàn và thoát nạn. Cách tiếp cận qua tình huống gần gũi giúp học sinh không chỉ nghe quy định mà còn tập nhận diện hành vi, giải quyết mâu thuẫn và tìm người hỗ trợ.
Quy mô đông cho thấy nhu cầu tiếp cận rộng, nhưng hiệu quả cần được đo bằng điều học sinh nhớ và biết làm sau buổi tuyên truyền. Việc trao học bổng và quà tặng có thể khích lệ sự tham gia, song không thay thế được giáo dục thường xuyên trong lớp học và hỗ trợ kịp thời khi nguy cơ xuất hiện.
Gia Lai cho thấy sức hút của cách làm tương tác
Tại Gia Lai, chương trình ở THCS Đề Thám thu hút hơn 2.000 học sinh, còn một buổi tại THCS Trần Bá có hơn 1.900 học sinh tham gia. Hai con số cho thấy tuyên truyền pháp luật có thể tập hợp đông học sinh khi nhà trường, ngành giáo dục và lực lượng chức năng cùng tham gia tổ chức.
Các chuyên đề tập trung vào phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em, phòng ngừa vi phạm trong học sinh, an toàn trên không gian mạng và kỹ năng tự bảo vệ. Học sinh được hướng dẫn nhận diện bắt nạt, xúc phạm, cô lập bạn bè cũng như nguy cơ bị dụ dỗ, đe dọa, lừa đảo hoặc quấy rối qua mạng xã hội và trò chơi trực tuyến. Tại một chương trình, các em còn trải nghiệm gian hàng trực quan; đó là cách củng cố kiến thức gần với thực tế hơn một buổi chỉ nghe phổ biến.
Đại diện ngành giáo dục Gia Lai nhấn mạnh phòng ngừa bạo lực và vi phạm là nhiệm vụ thường xuyên, đòi hỏi phối hợp giữa giáo viên, tư vấn tâm lý học đường, gia đình, công an và chính quyền địa phương. Đây là điểm then chốt: một buổi tuyên truyền có thể mở đầu cuộc trao đổi, nhưng phát hiện sớm và hỗ trợ đúng lúc mới giúp phòng chống vi phạm hiệu quả.
Từ trường phổ thông đến cơ sở giáo dục ở Hà Tĩnh
Hoạt động tại Hà Tĩnh mở rộng nội dung tuyên truyền sang nhiều vấn đề sát với an toàn và trách nhiệm công dân: trật tự giao thông, phòng cháy chữa cháy, quản lý vũ khí và vật liệu nổ, tệ nạn xã hội, bạo lực học đường, mua bán người và xuất nhập cảnh trái phép. Buổi tuyên truyền có 36 giáo viên và 551 học sinh tham gia.
Điểm đáng chú ý là cách kết hợp quy định pháp luật với tình huống thực tế, giao lưu hỏi đáp và chiến dịch “Không một mình – Cùng nhau an toàn trực tuyến”. Học sinh được khuyến khích nhận diện nguy cơ, chủ động bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự giúp đỡ, thay vì mặc định rằng mọi xung đột chỉ là chuyện nhỏ giữa bạn bè. Hoạt động còn phối hợp giữa công an, viện kiểm sát, nhà trường và đơn vị liên quan.
Nhìn chung, các chương trình cho thấy tuyên truyền pháp luật có sức lan tỏa khi lực lượng chuyên môn cùng ngành giáo dục và địa phương chia sẻ trách nhiệm, còn nội dung được thiết kế theo tình huống học sinh có thể gặp. Chương trình năm 2026 dự kiến tiếp tục triển khai tại Gia Lai, Lâm Đồng, Nghệ An, Bắc Ninh và Hà Nội sau An Giang và Vĩnh Long. Bước tiếp theo nên là duy trì hướng dẫn, tư vấn và kênh báo tin trong trường, để kiến thức được dùng khi cần.
