Quy mô vụ việc vượt xa một lô hàng lỗi
Bình chữa cháy giả là thiết bị mang nhãn hiệu hoặc thông tin chất lượng không phản ánh đúng khả năng dập lửa, khiến người dùng có thể không được bảo vệ khi xảy ra hỏa hoạn. Vụ Dragon cho thấy đây không phải sai sót đơn lẻ: theo cáo trạng, Vietlink sản xuất và tiêu thụ hơn 1 triệu bình bột giả, bán được hơn 344 tỉ đồng; tính cả giai đoạn của An Phú, tổng số bình bột giả vượt 1,27 triệu chiếc. Con số ấy biến một vụ án kinh tế thành lời cảnh báo trực tiếp về an toàn phòng cháy. Bình chữa cháy chỉ có ý nghĩa khi hoạt động đúng lúc cần thiết; sản phẩm không đạt chuẩn có thể tạo cảm giác an tâm giả tạo, trong khi người dùng và lực lượng tại chỗ mất đi phương tiện ứng phó quan trọng. Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội truy tố 9 bị can liên quan vụ án, cùng các hành vi nhận hối lộ và giả mạo trong công tác.
Nguồn hàng: hơn 500 tỉ đồng từ một đối tác Trung Quốc
Điểm đáng chú ý không chỉ là sản lượng, mà là đường đi của nguyên liệu. Từ năm 2019 đến hết năm 2024, Vietlink nhập hơn 402 tỉ đồng hàng hóa từ Công ty Long Thành ở Sơn Đông, Trung Quốc; trong đó có bột chữa cháy hàm lượng chất chữa cháy thấp, vỏ bình, bình CO₂, máy móc và linh kiện. Sau khi hoạt động sản xuất được chuyển sang An Phú, nguồn cung vẫn tiếp tục: doanh nghiệp này nhập thêm hàng trị giá hơn 101 tỉ đồng trong năm 2025. Tổng giá trị hàng Long Thành cung cấp cho hai công ty tại Việt Nam vượt 504 tỉ đồng. Đây là mắt xích cần được nhìn nhận nghiêm túc: hàng nhập khẩu không dừng ở bình thành phẩm mà gồm nguyên liệu và thiết bị phục vụ sản xuất trong nước. Theo cáo trạng, Long Thành cử Đồng Lượng sang Việt Nam điều phối, giám sát hoạt động và tham gia sản xuất, quản lý nhóm công nhân Trung Quốc tại Vietlink.
Bột kém chất lượng được đưa vào dây chuyền sản xuất
Mô hình kinh doanh được cho là đã chuyển từ nhập bình thành phẩm sang nhập vật tư để lắp ráp, sản xuất trong nước. Vietlink thỏa thuận mua bột chữa cháy kém chất lượng, cùng vỏ bình và linh kiện; kết quả giám định xác định nhiều mẫu bình bột Dragon không đạt yêu cầu do hàm lượng chất chữa cháy thấp. Ở một mẫu được kiểm tra, NH₄H₂PO₄ chỉ chiếm 3,62% khối lượng, còn (NH₄)₂SO₄ chiếm 0,88%; nhiều mẫu khác cũng không đạt tiêu chuẩn. Những tỷ lệ này khiến câu chuyện không thể bị xem như sai lệch giấy tờ: chúng liên quan trực tiếp đến khả năng dập lửa của sản phẩm. Cần phân biệt rõ, các mẫu bình khí CO₂ được giám định có hàm lượng khí trên 99,5%, đạt tiêu chuẩn được viện dẫn và không thuộc nhóm bình bột bị xác định là hàng giả. Ranh giới ấy quan trọng để việc thu hồi, kiểm tra và xử lý tập trung đúng loại sản phẩm.
Từ cáo trạng đến trách nhiệm bảo vệ người dùng
Vụ án đặt ra câu hỏi lớn hơn trách nhiệm của từng doanh nghiệp: bằng cách nào sản phẩm bị xác định không đạt chất lượng vẫn có thể đi qua khâu kiểm định và đến tay người mua? Trọng tâm lúc này phải là làm rõ trách nhiệm của các bên trong chuỗi nhập khẩu, sản xuất, kiểm định và phân phối, thay vì chỉ dừng ở số lượng bình bị phát hiện. Hồ sơ đã được chuyển sang Tòa án nhân dân TP Hà Nội, dự kiến xét xử ngày 11-11. Cơ quan chức năng Trung Quốc chưa có kết quả trả lời tại thời điểm ban hành cáo trạng; hành vi của Nguyễn Thị Kim Ngân được tách ra để tiếp tục điều tra do người này bỏ trốn. Người đang sở hữu bình Dragon nên kiểm tra nhãn, lô sản phẩm và thông báo của cơ quan chức năng, đồng thời không chủ quan với thiết bị thay thế. Kết luận cần rút ra rất rõ: an toàn phòng cháy không thể dựa vào nhãn hiệu hay vẻ ngoài, mà phải dựa trên chất lượng được kiểm chứng và cơ chế giám sát có trách nhiệm.
Lazada
