Chuyển đổi số công an Hà Nội: không phải “trang trí công nghệ” mà là đổi cách làm
Chuyển đổi số công an là quá trình dùng khoa học, dữ liệu và công nghệ số để thay đổi toàn diện cách lực lượng công an tổ chức, điều hành và phục vụ người dân, từ giám sát thông minh đô thị, tiếp nhận tin báo đến xử lý thủ tục hành chính và chỉ huy trên môi trường số. Công an Hà Nội đang chọn đi theo hướng này một cách quyết liệt: coi công nghệ là phương thức hành động chứ không phải lớp vỏ hiện đại bên ngoài. Điểm đáng nói ở Hà Nội là tư duy xuất phát từ bài toán thực tiễn và trách nhiệm của người đứng đầu, thay vì chạy theo phong trào “đầu tư cho đủ dự án”. Tại tọa đàm về phát triển khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia gắn với Đề án 06/CP ngày 30-9, các tham luận từ Hà Nội cho thấy quan điểm rất rõ: chuyển đổi số công an phải giúp dữ liệu dân cư phục vụ quản trị xã hội, camera AI xử lý cả bài toán giao thông lẫn trật tự đô thị, và mọi giải pháp đều phải đi thẳng vào đời sống người dân. Theo tôi, đây là điểm khác biệt quan trọng: Công an Thủ đô không xem chuyển đổi số như một “nhiệm vụ công nghệ” mà như một cuộc tái cấu trúc nghề cảnh sát trong kỷ nguyên dữ liệu. Và chính sự dấn thân của lãnh đạo – từ trực tiếp làm việc với chuyên gia nước ngoài đến am tường như một chuyên gia dữ liệu – đang tạo ra sức bật hiếm thấy trong khối lực lượng vũ trang.
Camera AI Hà Nội: mạng lưới giám sát thông minh đô thị đang hình thành
Nếu cần một biểu tượng cho chuyển đổi số công an Hà Nội, đó chính là mạng lưới camera AI trên đường phố. Từ giai đoạn đầu với 1.837 camera tại 25 tuyến phố và 195 nút giao trọng điểm, thành phố tiếp tục bổ sung 2.460 camera AI tại 238 nút giao, nâng tổng số camera ứng dụng AI lên gần 5.000. Đó mới chỉ là bước đệm: hiện Hà Nội đang triển khai dự án hơn 21.000 camera AI phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự và giải quyết các điểm nghẽn của thành phố, với mạng lưới khổng lồ 21.671 camera AI đã hoạt động và dự kiến cán mốc 26.000 “mắt thần” đầu năm 2027. Hệ thống camera AI Hà Nội không dừng ở việc nhận diện vi phạm giao thông; nó còn đo đếm lưu lượng phương tiện, hỗ trợ điều khiển tín hiệu thích ứng, dự báo ùn tắc, giám sát an ninh, trật tự và phát hiện hành vi vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường. Việc kết hợp camera với UAV và AI mở thêm lớp giám sát từ trên cao, đã trực tiếp xử lý hàng trăm trường hợp vi phạm và hỗ trợ điều tiết nhiều điểm ùn tắc, tai nạn. Giám sát thông minh đô thị vì thế không còn là khẩu hiệu. Theo tôi, việc giảm dần phụ thuộc vào tuần tra thủ công, chuyển sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, là một bước thay đổi văn hóa nghề cảnh sát: từ “thấy gì xử nấy” sang “dự báo và phòng ngừa”. Người dân cảm nhận rõ nhất ở những con đường bớt hỗn loạn, tín hiệu đèn giao thông phù hợp hơn, và vi phạm bị phát hiện nhanh hơn thay vì dựa vào may rủi gặp chốt.
Ứng dụng Hanoi Smart Police: khi cảnh sát nằm trong túi áo người dân
Không một mô hình giám sát thông minh đô thị nào có thể thành công nếu thiếu tương tác hai chiều với người dân. Ở Hà Nội, vai trò này đang được kỳ vọng đặt lên ứng dụng Hanoi Smart Police – nền tảng do chính Giám đốc Công an thành phố đặt nền móng ý tưởng và thúc đẩy xây dựng. Nền tảng này được định hướng gom mọi tiện ích an ninh trật tự, từ phòng cháy chữa cháy đến cảnh báo phạt nguội, vào chung một cổng duy nhất trên màn hình điện thoại. Theo định hướng, ứng dụng Hanoi Smart Police sẽ hình thành đồng thời hai nhóm tiện ích: một nhóm trực tiếp phục vụ người dân và một nhóm phục vụ công tác chỉ huy, điều hành của lực lượng công an. Từ phản ánh tình hình an ninh, trật tự, gửi tín hiệu SOS đến các tiện ích kết nối với lực lượng công an, mục tiêu là xây dựng một kênh tương tác số thống nhất giữa người dân với Công an Thủ đô. Tôi cho rằng nếu làm đúng, Hanoi Smart Police có thể thay đổi triệt để cách người dân suy nghĩ về “gọi công an”. Từ chỗ phải tìm số điện thoại, nhớ địa chỉ, giờ đây chỉ cần mở ứng dụng, gửi thông tin kèm vị trí, hình ảnh. Đó không phải là thêm một phần mềm, mà là dịch chuyển vai trò của người dân từ đối tượng phục vụ sang đối tác tham gia giữ gìn trật tự. Sự chủ động này, lâu dài, sẽ giúp lực lượng cảnh sát tập trung vào xử lý chuyên sâu thay vì bị cuốn vào những khâu tiếp nhận thông tin rời rạc.
Tổng đài AI, dữ liệu và bài học dám bỏ đi những giải pháp “đẹp nhưng vô ích”
Điểm thú vị trong câu chuyện chuyển đổi số công an Hà Nội là họ không ngại thừa nhận và loại bỏ những mô hình công nghệ không hiệu quả. Hệ thống ki-ốt thông minh từng được đặt tại các điểm công cộng để người dân tra cứu thủ tục – nhìn bề ngoài rất hiện đại – đã được dừng khai thác sau thời gian thử nghiệm vì không phù hợp xu hướng mọi người đều có smartphone và dùng dịch vụ công trực tuyến. Theo tôi, bản lĩnh gạt bỏ cái vỏ hào nhoáng này quan trọng không kém việc xây thêm hệ thống mới: nó cho thấy chuyển đổi số ở Hà Nội không chạy theo hình thức. Nguồn lực sau đó được dồn cho các nền tảng di động và 13 giải pháp số cốt lõi, cùng hạ tầng mạng với 10.000 km LAN và tốc độ đường truyền tăng gấp đôi để “nuôi sống” toàn bộ khối tài sản số. Trên nền tảng đó, các tổng đài AI 19000113 và V-call 113 ra đời, phục vụ chính quyền 2 cấp, vừa gỡ rối thủ tục hành chính, tự động sàng lọc cuộc gọi rác, chuyển giọng nói thành văn bản cho cán bộ trực ban, và sắp tới sẽ dịch thuật đa ngôn ngữ cho người nước ngoài gọi đến báo tin. Theo tôi, đây là bước chuyển quan trọng: dùng trí tuệ nhân tạo để giảm thao tác thủ công, giải phóng thời gian cho cán bộ tập trung xử lý nội dung tin báo. Kết hợp với việc đào tạo hơn 600 cán bộ phổ cập công nghệ và 33 chuyên gia hạt nhân được đào tạo chuyên sâu, rõ ràng Công an Hà Nội hiểu rằng chuyển đổi số không chỉ là lắp thiết bị, mà là thay đổi con người, quy trình và thói quen làm việc.
Từ “cha đẻ” Hanoi Smart Police đến tầm nhìn dài hạn cho lực lượng cảnh sát số
Đằng sau các con số về camera AI Hà Nội, ứng dụng thông minh hay tổng đài AI là câu chuyện về con người dám đi đầu. Kiến trúc sư trưởng của mạng lưới công nghệ Công an Thủ đô là Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng – người được mô tả là sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó nhất về chuyển đổi số, trực tiếp làm việc với chuyên gia nước ngoài và đến nay đã am tường như một chuyên gia dữ liệu của ngành. Ông cũng là “cha đẻ” đặt nền móng cho ý tưởng xây dựng ứng dụng Hanoi Smart Police, đồng thời chủ trương chiêu mộ nhân tài từ khối doanh nghiệp, như việc mời Trung tá Lê Công Trung từ một tập đoàn viễn thông lớn chuyển sang khoác sắc phục công an. Từ năm 2025 đến nay, Công an Hà Nội đã ban hành và triển khai 142 văn bản liên quan đến chuyển đổi số, theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền. Họ đồng thời tự nghiên cứu thiết bị báo cháy không dây giá rẻ để lấp khoảng trống an toàn tại các khu dân cư đông đúc – một ví dụ cho cách công nghệ phải gắn với đời sống chứ không chỉ phòng thí nghiệm. Theo tôi, điều này cho thấy chuyển đổi số công an Hà Nội đang đi đúng hướng: đi khỏi phạm vi nhiệm vụ công nghệ đơn thuần, trở thành nền tảng để xây dựng lực lượng cảnh sát số gắn chặt với người dân. Hạ tầng dữ liệu và hệ thống camera AI đã có, ứng dụng Hanoi Smart Police đang mở kênh tương tác, tổng đài AI đang chuẩn hóa luồng thông tin. Bước đi tiếp theo – cũng là thách thức lớn nhất – sẽ là giữ được tính nhân văn trong một hệ thống ngày càng tự động: dùng dữ liệu để phục vụ, không phải để xa cách; dùng trí tuệ nhân tạo để làm cảnh sát gần với người dân hơn, không phải để ẩn mình sau màn hình.
