Từ camera giám sát đến Cảnh sát thông minh: Hà Nội chọn con đường khó nhưng cần
Cảnh sát thông minh tại Hà Nội là mô hình an ninh đô thị dựa trên mạng lưới camera AI, dữ liệu dân cư và định danh điện tử, kết nối với trung tâm điều khiển để tự động phát hiện vi phạm giao thông, bất thường trật tự và hỗ trợ chỉ huy lực lượng tại hiện trường theo thời gian thực, hướng tới vừa tăng hiệu quả xử lý của công an vừa nâng mức tiện ích cho người dân trong đời sống đô thị hàng ngày. Điểm đáng nói là Hà Nội không chỉ lắp camera AI Hà Nội trên các tuyến đường và nút giao trọng điểm mà coi đây là nhiệm vụ đột phá trong chương trình chuyển đổi số của lực lượng công an. Chiều 30/9, Công an TP chủ trì tọa đàm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, gắn với Đề án 06 về dữ liệu dân cư và định danh điện tử. Việc đặt camera, AI và dữ liệu dân cư trong cùng một câu chuyện cho thấy mục tiêu không dừng ở chuyện phạt nguội, mà là xây dựng một kiến trúc an ninh đô thị mới.
5.000 camera AI, UAV và trung tâm điều khiển: công nghệ nào đang vận hành Hà Nội?
Đến tháng 7/2026, gần 5.000 camera AI được đưa vào hoạt động tại các tuyến đường, nút giao trọng điểm, bổ sung lên hệ thống 2.460 camera AI đã vận hành từ 1/7 tại 238 nút giao. Đây là hạ tầng giám sát giao thông quan trọng, phục vụ giám sát, xử lý vi phạm và phát triển giao thông thông minh, đồng thời là lớp cảm biến cho các ứng dụng công nghệ an ninh đô thị khác. Công an Hà Nội song song triển khai dự án hơn 21.000 camera AI để bảo đảm an ninh, trật tự và giải quyết các điểm nghẽn của thành phố. Về mặt kỹ thuật, mô hình giám sát giao thông mới không còn là những camera "câm" ghi hình rồi để đó. Hệ thống kết hợp UAV, camera và thuật toán AI để tự động phát hiện vi phạm, ùn tắc, sự cố trật tự đô thị, sau đó chuyển dữ liệu về trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội để phân loại và kích hoạt phản ứng tại chỗ của lực lượng cảnh sát. Chính ở tầng kết nối này, Cảnh sát thông minh khác hẳn mô hình phạt nguội cơ học trước đây: dữ liệu không chỉ dùng để xử phạt mà còn để điều hành đô thị theo thời gian thực.
Hanoi Smart Police: giám sát thông minh phải gắn với phản ứng nhanh
Từ ngày 2/9, Hà Nội thử nghiệm giải pháp Hanoi Smart Police, được mô tả là hướng tới cung cấp tiện ích cho người dân và hỗ trợ công tác chỉ huy, điều hành. Về bản chất, đây là lớp ứng dụng ngồi trên hạ tầng camera AI Hà Nội, UAV và trung tâm điều khiển, cho phép lực lượng công an nhận cảnh báo sớm, nhìn toàn cảnh tình hình an ninh trật tự, và ra quyết định triển khai lực lượng nhanh hơn, chính xác hơn. Các con số ban đầu cho thấy hệ thống giám sát thông minh gắn với phản ứng cảnh sát đã bắt đầu phát huy tác dụng: qua triển khai, lực lượng chức năng trực tiếp xử lý 131 trường hợp vi phạm, chuyển 1.873 trường hợp để phân loại, đánh giá, hoàn thiện hồ sơ, hỗ trợ xử lý 2 vụ tai nạn giao thông và 38 trường hợp ùn tắc, sự cố. Đây là những kết quả còn khiêm tốn so với quy mô thành phố nhưng đủ để chứng minh một điều: khi dữ liệu được phân tích bằng AI và nối thẳng tới lực lượng ngoài đường, camera không còn là công cụ "giám sát từ xa" mà trở thành một phần của quy trình phản ứng nhanh.
Dữ liệu dân cư, định danh điện tử và bài toán an ninh đô thị toàn diện
Tọa đàm ngày 30/9 cho thấy rõ nền tảng tư duy đứng sau bước đi camera AI: lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm nền tảng, chuyển đổi số toàn diện làm phương thức hành động, khai thác dữ liệu dân cư và định danh điện tử cùng các tiện ích của Đề án 06 làm khâu đột phá. Nghĩa là camera chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh công nghệ an ninh đô thị rộng hơn, nơi mọi dữ liệu – từ đất đai đến hồ sơ dân cư – được làm sạch, chuẩn hóa để phục vụ dự báo, phòng ngừa, phát hiện tội phạm. Kinh nghiệm chia sẻ tại tọa đàm cho thấy quy mô dữ liệu đang được xử lý: một địa phương làm sạch và làm giàu hơn 3,8 triệu hồ sơ đất đai, xác minh hơn 4,9 triệu hồ sơ dân cư, cấp hơn 7,17 triệu tài khoản định danh điện tử mức 2, trong đó hơn 6,84 triệu tài khoản đã được kích hoạt. Một địa phương khác chuẩn hóa hơn 1,38 triệu thửa đất, xây dựng 54 nguồn dữ liệu chiến lược và triển khai mô hình AI trong phòng ngừa, phát hiện tội phạm trên không gian mạng. Bức tranh này đặt ra câu hỏi quan trọng: khi dữ liệu cá nhân trở thành nhiên liệu chính cho hệ sinh thái an ninh, cơ chế bảo vệ và minh bạch đối với người dân đã đủ tương xứng hay chưa.
Lợi ích cho người dân và những điều Hà Nội cần làm rõ
Lãnh đạo Công an Hà Nội nhấn mạnh rằng giá trị của chuyển đổi số không nằm ở số lượng hệ thống, công nghệ được đưa vào sử dụng mà phải được đo bằng hiệu quả công tác công an và sự thuận tiện, hài lòng của người dân. Đó là thước đo hợp lý, bởi người dân chỉ quan tâm đến việc ra đường ít ùn tắc hơn, tai nạn được xử lý nhanh hơn, giám sát giao thông minh bạch hơn và quyền riêng tư không bị xâm phạm vô cớ. Từ góc nhìn người viết, Hà Nội đang đi đúng hướng khi kết hợp giám sát thông minh với phản ứng nhanh của cảnh sát, thay vì biến camera thành công cụ phạt nguội đơn thuần. Tuy vậy, để mô hình Cảnh sát thông minh được xã hội chấp nhận, thành phố cần công khai hơn cách dùng dữ liệu, quy trình bảo vệ dữ liệu cá nhân – vốn được xác định là yêu cầu xuyên suốt tại tọa đàm – và cho người dân kênh phản hồi về sai sót hệ thống. Kết luận hợp lý cho giai đoạn thử nghiệm là: công nghệ an ninh đô thị càng mạnh thì trách nhiệm giải trình với công chúng càng phải rõ, nếu không hệ thống thông minh sẽ khó xây dựng được niềm tin thông minh đi kèm.
