Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?
Sở thích|Phổ biến khoa học chuyên gia

Không thể lấy vốn đầu tư làm thước đo làm chủ công nghệ

R&D bán dẫn là năng lực nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm chip để tạo ra tri thức, công nghệ và tài sản trí tuệ có thể ứng dụng, thương mại hóa. Vì vậy, thu hút nhà máy hay tham gia sản xuất theo đơn đặt hàng chưa đồng nghĩa với việc làm chủ công nghệ lõi. Ngành bán dẫn đang trở thành nền tảng cho năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ quốc gia, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước gia tăng. Hội thảo khoa học về mô hình xây dựng năng lực R&D và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cho công nghiệp bán dẫn Việt Nam diễn ra tại Hà Nội sáng 17/11, do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Viện Công nghệ và Giáo dục Trí tuệ mới tạo sinh tổ chức. Thông điệp đáng chú ý không phải là cần thêm dự án bằng mọi giá, mà là phải biến đầu tư thành năng lực trong nước. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ nhận những công đoạn giá trị thấp, quy mô vốn tăng nhưng vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn vẫn khó đổi.

Việt Nam đã có kỹ sư thiết kế vi mạch, cơ sở đào tạo, nghiên cứu và một số doanh nghiệp tham gia phát triển chip, nhưng năng lực phát triển sản phẩm, quy mô doanh nghiệp nội địa và mức độ hiện diện ở các khâu giá trị cao còn hạn chế. Khoảng cách này đòi hỏi một cách đánh giá tỉnh táo: không chỉ đếm dự án hay doanh nghiệp, mà phải xác định lĩnh vực có lợi thế, năng lực công nghệ đang có và khả năng tạo sản phẩm sở hữu trí tuệ trong nước. Thu hút đầu tư nước ngoài vẫn cần thiết, nhưng chỉ có ý nghĩa chiến lược khi gắn với nghiên cứu, đào tạo và nâng năng lực doanh nghiệp nội địa.

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?

Chọn phân khúc có đầu ra, rồi xây năng lực quanh nó

Một lựa chọn hợp lý là tập trung vào chip chuyên dụng thay vì chạy đua ngay với chip đa dụng, vốn đòi hỏi thị trường lớn, sản lượng cao và nguồn lực đầu tư mạnh. Định hướng C = C + 1 được nêu tại hội thảo đặt trọng tâm vào việc phát triển chip chuyên dụng, đồng thời đưa Việt Nam thành điểm đến cho nhà đầu tư, chuyên gia và chuyển giao công nghệ. Nhưng chọn phân khúc không thể chỉ dựa trên điều có thể thiết kế trong phòng thí nghiệm. Nghiên cứu phải bắt đầu từ ứng dụng cụ thể, nhu cầu thị trường rõ và một doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận; như PGS.TS Nguyễn Ái Việt nhấn mạnh, không thể phát triển chip khi chưa rõ ứng dụng và người mua.

Ba tiêu chí nên dẫn dắt lựa chọn là khả năng thương mại hóa, cơ hội hình thành năng lực R&D và sở hữu trí tuệ trong nước, cùng khả năng tham gia từ giai đoạn đầu của một công nghệ mới. Cách tiếp cận này giúp tránh đầu tư dàn trải và tạo đường nối giữa nghiên cứu với công nghiệp điện tử, thị trường thiết bị sử dụng chip. Mục tiêu đến năm 2030 gồm 100 doanh nghiệp thiết kế, một nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ và 10 cơ sở đóng gói, kiểm thử. Những con số ấy chỉ có ý nghĩa nếu được đo cùng chất lượng công nghệ, sản phẩm và tài sản trí tuệ do doanh nghiệp Việt tạo ra, chứ không chỉ bằng số cơ sở được dựng lên.

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?

Nhân lực và hạ tầng phải đi cùng R&D

R&D không thể phát triển nếu thiếu người đủ sức dẫn dắt thiết kế chip phức tạp, cũng không thể dựa vào vài phòng thí nghiệm rời rạc. Các điểm nghẽn được nêu tại hội thảo gồm chi phí hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm vượt khả năng của nhiều viện, trường, doanh nghiệp khởi nghiệp, cùng tình trạng thiếu tổng công trình sư và kỹ sư trưởng giàu kinh nghiệm. Bởi vậy, chính sách cần đầu tư đồng bộ vào nhân lực bán dẫn, hạ tầng nghiên cứu dùng chung và năng lực thiết kế, phát triển sản phẩm; ưu tiên con người và dự án thực tế thay vì mua sắm thiết bị thiếu liên kết.

Mô hình phòng thí nghiệm bán dẫn dùng chung theo cấu trúc trung tâm – vệ tinh và phòng thí nghiệm sống có thể giảm trùng lặp, mở rộng cơ hội tiếp cận hạ tầng cho trường, viện và doanh nghiệp. Cùng với đó, mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 cần gắn với nhu cầu dự án và kinh nghiệm thực hành, không chỉ là chỉ tiêu tuyển sinh. Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ dự kiến đưa vào vận hành Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Nếu trung tâm này kết nối được nhóm nghiên cứu với doanh nghiệp tiếp nhận sản phẩm, hạ tầng công sẽ trở thành bệ phóng cho năng lực nội sinh, thay vì một cơ sở đứng riêng ngoài thị trường.

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?

Thương mại hóa mới đưa nghiên cứu vào chuỗi giá trị

Nghiên cứu chỉ tạo lợi thế khi kết quả đi được tới sản phẩm và khách hàng. R&D tạo công nghệ, sản phẩm; thị trường quyết định khả năng thương mại hóa. Vì thế, cần có doanh nghiệp tham gia từ lúc xác định bài toán, cùng viện trường phát triển thiết kế và kiểm chứng khả năng ứng dụng. Nếu thiếu cơ chế nối nghiên cứu, đào tạo và phát triển công nghệ trong nước với các dự án đầu tư, Việt Nam sẽ khó nâng vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thương mại hóa không phải bước cuối để tính sau; đó phải là một phần của thiết kế chương trình R&D ngay từ đầu.

Mô hình liên kết “5 nhà” được đề xuất để kết nối Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và ngân hàng, huy động nguồn lực quanh các sản phẩm chiến lược. Đây là hướng đi thiết thực nếu mỗi bên có trách nhiệm rõ: Nhà nước hỗ trợ hạ tầng và tháo gỡ rủi ro nghiên cứu; viện trường phát triển tri thức và nhân lực; doanh nghiệp xác nhận nhu cầu, tiếp nhận sản phẩm; còn nhà đầu tư và ngân hàng giúp phương án có đường tới sản xuất. Kết luận nên dứt khoát: Việt Nam không thể mua lấy quyền làm chủ công nghệ bằng số dự án thu hút được. Muốn tiến sâu hơn, phải xây R&D nội sinh gắn với nhân lực, hạ tầng và người mua, rồi đo thành công bằng sản phẩm và tài sản trí tuệ Việt Nam đưa được vào thị trường.

Muốn làm chủ công nghệ bán dẫn, Việt Nam cần xây R&D từ đâu?

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!