Cuộc điện đàm đặt nền cho một bước ngoặt trong hợp tác Đức – Việt Nam
Hợp tác Đức Việt Nam về hạ tầng giao thông là định hướng chiến lược mới, được hai thủ tướng khẳng định qua cuộc điện đàm nhằm đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu với các dự án quy mô lớn trong giao thông vận tải, logistics và kết nối, tạo không gian đầu tư dài hạn cho doanh nghiệp Đức và châu Âu, đồng thời phục vụ mục tiêu hiện đại hóa hệ thống hạ tầng của Việt Nam.
Chiều 28/8, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trong đó hai bên đánh giá tích cực những bước phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam – Đức thời gian qua. Điểm đáng chú ý không phải là những lời xã giao ngoại giao, mà là sự thống nhất về việc cần “cụ thể hóa quyết tâm hành động” bằng các dự án hợp tác thực chất. Việt Nam khẳng định coi trọng quan hệ với Đức và muốn khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác; Đức nhìn thấy ở Việt Nam một đối tác kinh tế bổ trợ cao, xứng đáng để tăng hiện diện doanh nghiệp Đức. Việc hai thủ tướng nhất trí sớm gặp trực tiếp trong khuôn khổ song phương và đa phương cho thấy đây không phải là cuộc trao đổi một lần rồi thôi, mà là khởi động cho một lộ trình hợp tác mới có tính hệ thống.
Vì sao Đức chọn hạ tầng giao thông chiến lược làm hướng đi trọng tâm?
Sự nhấn mạnh của Thủ tướng Friedrich Merz vào các dự án hạ tầng giao thông chiến lược cho thấy Đức đang nhìn Việt Nam không chỉ như một thị trường xuất khẩu, mà là một mắt xích trong chuỗi cung ứng và kết nối khu vực. Khi một nền kinh tế cạnh tranh như Đức chủ động muốn tham gia các dự án giao thông quy mô lớn, đó là tín hiệu cho thấy hạ tầng Việt Nam đang bước vào giai đoạn cần thêm chất xám và công nghệ châu Âu, chứ không chỉ là vốn.
Trong điện đàm, Thủ tướng Đức bày tỏ mong muốn tăng cường hiện diện của doanh nghiệp Đức tại Việt Nam thông qua các dự án hợp tác hiệu quả, quy mô lớn, đồng thời nêu rõ ưu tiên tham gia các dự án hạ tầng giao thông chiến lược của Việt Nam. Cách lựa chọn từ “chiến lược” là thông điệp chính trị: Đức không muốn đứng ngoài quá trình tái cấu trúc hạ tầng giao thông của một nền kinh tế đang nổi lên tại châu Á. Việc hai bên nhất trí tăng cường hợp tác trong giao thông vận tải, logistics, kết nối hàng không và chuyển đổi xanh cho thấy Đức nhìn hạ tầng không tách rời với mục tiêu giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Với Việt Nam, đây là cơ hội biến hạ tầng giao thông từ điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh nếu chọn được mô hình hợp tác và lộ trình phù hợp.
Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Đức trong cuộc chơi hạ tầng mới
Việc Việt Nam công khai khuyến khích doanh nghiệp Đức mở rộng đầu tư vào cơ khí, công nghiệp ô tô, y tế và chuyển đổi năng lượng cho thấy Chính phủ đang chủ động đặt doanh nghiệp Đức vào vai “đồng kiến tạo” chứ không đơn thuần là nhà cung cấp. Trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, điều đó đồng nghĩa: ai tham gia bây giờ sẽ có tiếng nói lâu dài trong cách Việt Nam tổ chức logistics, quy hoạch vận tải và chuẩn hóa công nghệ.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Các dự án hạ tầng giao thông chiến lược thường kéo dài nhiều năm, đòi hỏi doanh nghiệp Đức phải thích ứng với môi trường pháp lý, văn hóa kinh doanh và cơ chế triển khai đặc thù của Việt Nam. Thêm vào đó, cạnh tranh sẽ không chỉ đến từ các đối tác châu Âu khác mà còn từ những nhà thầu quen thuộc với thị trường châu Á. Điểm cộng là việc Đức hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA) đã tạo thêm một lớp bảo đảm thể chế cho nhà đầu tư hai chiều. Câu hỏi đặt ra cho doanh nghiệp Đức là: có dám dấn thân vào giai đoạn định hình tiêu chuẩn hạ tầng giao thông tại Việt Nam, hay tiếp tục đứng ngoài nhìn các đối thủ khác giành vị trí?
Ý nghĩa chiến lược của hợp tác hạ tầng giao thông đối với quan hệ song phương
Hợp tác hạ tầng giao thông nếu được thúc đẩy đúng cách sẽ trở thành trụ cột mới của Đối tác chiến lược Việt Nam – Đức, bổ sung cho thương mại, đầu tư và năng lượng. Khi hai bên cùng muốn khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác và tạo thêm động lực đưa quan hệ đi vào chiều sâu, thì những tuyến vận tải, các mắt xích logistics và dự án kết nối hàng không chính là phần “hữu hình” của tầm nhìn đó.
Thủ tướng Đức nhất trí đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột quan trọng của quan hệ song phương, gắn với các dự án nghiên cứu chung và đào tạo chuyên gia, kỹ sư trong lĩnh vực công nghệ chiến lược. Nếu nhìn rộng hơn, đây là nền tảng để hạ tầng giao thông Việt Nam không chỉ được xây dựng bằng công nghệ nhập khẩu, mà còn hình thành đội ngũ kỹ sư nội địa hiểu chuẩn Đức, vận hành hệ thống hiện đại và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Việc hai thủ tướng trân trọng mời nhau thăm lẫn nhau và nhất trí sớm gặp trực tiếp cho thấy chính trị đang mở đường cho kinh tế – công nghệ đi sau. Vấn đề còn lại thuộc về năng lực thực thi của cả hai phía.
Kết luận: Hạ tầng giao thông – phép thử cho quyết tâm nâng cấp quan hệ Đức – Việt Nam
Thông điệp quan trọng nhất từ cuộc điện đàm không nằm ở những cụm từ ngoại giao quen thuộc, mà ở việc Đức công khai mong muốn tăng cường hiện diện doanh nghiệp tại Việt Nam qua các dự án hạ tầng giao thông chiến lược. Việt Nam, ở chiều ngược lại, không giấu tham vọng tạo bước đột phá mới trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, tương xứng với tiềm năng và tầm vóc quan hệ. “Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao” không còn là khẩu hiệu, nếu hạ tầng giao thông trở thành nơi hai bên chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm quản lý và tiêu chuẩn vận hành. Nếu các dự án được triển khai nhất quán với tinh thần Đối tác chiến lược, hạ tầng giao thông sẽ là phép thử thực tế cho quyết tâm nâng cấp quan hệ Đức – Việt Nam từ đối thoại chính trị sang đồng kiến tạo phát triển dài hạn.
