Từ đối tác chiến lược toàn diện đến trục hợp tác hạ tầng – năng lượng
Hợp tác Việt Nam Pháp về hạ tầng chiến lược, đường sắt cao tốc, năng lượng sạch và hàng không vũ trụ là một bước nâng cấp quan hệ song phương, trong đó hai nước dùng công nghệ, đầu tư dài hạn và các cơ chế mới để biến lợi thế bổ trợ thành những dự án biểu tượng có tác động lâu dài đến phát triển kinh tế, kết nối khu vực và chuyển đổi năng lượng của Việt Nam. Ngày 10/9, tại Phủ Thủ tướng Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ngày 11/9, ông tiếp tục làm việc với Chủ tịch Thượng viện Gérard Larcher. Chuỗi cuộc tiếp xúc cấp cao này không chỉ mang tính nghi lễ, mà mở ra trục hợp tác mới, xoay quanh hạ tầng giao thông, năng lượng sạch và khoáng sản thiết yếu – những lĩnh vực Pháp chủ động tuyên bố muốn tham gia tại Việt Nam.
Tập trung nguồn lực vào các dự án biểu tượng: từ hàng không vũ trụ đến đường sắt cao tốc
Điểm đáng chú ý của giai đoạn hợp tác mới là cách hai nước chủ động “chọn mặt gửi vàng” cho một số dự án mang tính biểu tượng. Lãnh đạo hai bên thống nhất tập trung nguồn lực thúc đẩy các dự án trọng điểm trong các lĩnh vực Pháp có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu chiến lược như hàng không vũ trụ, hạ tầng giao thông chiến lược và năng lượng sạch. Với việc Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ, hợp tác hàng không vũ trụ không còn là khẩu hiệu mà là trụ cột công nghệ mới, có thể mang lại dữ liệu, vệ tinh và ứng dụng phục vụ quản lý hạ tầng, nông nghiệp, môi trường. Quan trọng hơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đường sắt cao tốc trở thành một trong những dự án biểu tượng, bên cạnh các lĩnh vực như hạt nhân vì mục đích hòa bình, an ninh mạng và khoáng sản thiết yếu. Đây là tín hiệu rõ ràng: Việt Nam muốn dùng biểu tượng để kéo công nghệ và chuẩn mực quản trị của Pháp vào những công trình trụ cột.
Năng lượng sạch và hạ tầng chiến lược: nơi lợi ích gặp nhau
Nếu coi hàng không vũ trụ và đường sắt cao tốc là những “ngọn cờ” công nghệ, thì năng lượng sạch và hạ tầng chiến lược là nơi lợi ích kinh tế của hai nước gặp nhau rõ nhất. Phía Pháp đánh giá cao ngành công nghiệp Việt Nam hiện chiếm 37% GDP, đồng thời bày tỏ mong muốn tham gia các dự án năng lượng, hạ tầng chiến lược và khoáng sản tại Việt Nam. Đây là một câu nói giàu ý nghĩa: "Ngành công nghiệp Việt Nam hiện chiếm 37% Tổng sản phẩm quốc nội và là điểm đến hấp dẫn cho các dự án năng lượng và hạ tầng chiến lược của Pháp". Từ góc nhìn Việt Nam, việc mời gọi đầu tư vào năng lượng sạch và chuyển đổi năng lượng không chỉ là câu chuyện vốn, mà là cách rút ngắn khoảng cách công nghệ, chuẩn hóa theo tiêu chuẩn châu Âu, đồng thời đa dạng hóa đối tác trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng phức tạp ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Hạ tầng giao thông chiến lược, nếu kết nối với các dự án năng lượng và khai khoáng, sẽ tạo thành mạng lưới giá trị mới, giúp Việt Nam vừa xuất khẩu, vừa nâng chất lượng phát triển nội địa.
Cơ chế hợp tác mới và ý nghĩa của niềm tin chính trị dài hạn
Hợp tác Việt Nam Pháp lần này không dừng ở dự án riêng lẻ, mà đi kèm với cam kết xây khung thể chế để nuôi dưỡng hợp tác dài hạn. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường trao đổi đoàn các cấp, sớm thiết lập cơ chế hợp tác mới tương xứng với tầm mức quan hệ và triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động Việt Nam – Pháp giai đoạn 2026–2028. Việc tận dụng EVFTA để thúc đẩy thương mại hai chiều cân bằng, mở cửa thêm cho các sản phẩm thế mạnh của mỗi bên là cách hai nước đưa hạ tầng và năng lượng vào dòng chảy thương mại rộng hơn. Ở kênh nghị viện, Chủ tịch Thượng viện Pháp khẳng định ủng hộ triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện trên tất cả lĩnh vực, từ quốc phòng – an ninh đến khoa học – công nghệ và giáo dục. Đồng thời, ông nhất trí thúc đẩy hội nghị hợp tác địa phương lần thứ 13 tại Pháp năm 2027, mở thêm tầng kết nối ở cấp địa phương để hiện thực hóa các cơ hội hạ tầng và năng lượng sạch.
Kết luận: Đường sắt cao tốc như biểu tượng của một tầm nhìn chung
Ở tầng sâu, điều quyết định chất lượng hợp tác Việt Nam – Pháp không chỉ là danh mục dự án, mà là tầm nhìn chung về phát triển bền vững và vai trò của công nghệ. Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xem đường sắt cao tốc, hàng không vũ trụ, năng lượng sạch, hạ tầng chiến lược và khoáng sản thiết yếu như các trụ cột hợp tác khoa học – công nghệ có tính biểu tượng, ông đang gửi đi thông điệp: Việt Nam muốn “nhảy cóc” về chất lượng hạ tầng, chứ không tăng trưởng bằng những dự án lẻ tẻ, ngắn hạn. Về phía Pháp, mong muốn tham gia các dự án năng lượng, hạ tầng chiến lược và khoáng sản tại Việt Nam cho thấy họ nhìn thấy ở Việt Nam cả thị trường, cả đối tác chiến lược tại ASEAN và Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Nếu các cơ chế mới giai đoạn 2026–2028 được triển khai đúng nhịp, đường sắt cao tốc hoàn toàn có thể trở thành biểu tượng dễ thấy nhất của một giai đoạn hợp tác hạ tầng chiến lược và năng lượng sạch mang tính dài hạn giữa hai nước.
