Hợp tác Việt Nam Philippines: Từ lễ kỷ niệm ngoại giao đến bàn đàm phán doanh nghiệp
Hợp tác Việt Nam Philippines trong thương mại và đầu tư hiện được hiểu là tập hợp các diễn đàn, chương trình kết nối và sáng kiến do cơ quan, hiệp hội doanh nghiệp hai nước phối hợp tổ chức, nhằm tăng dòng thương mại ASEAN, mở rộng kết nối kinh tế khu vực và tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi giá trị khu vực. Diễn đàn Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Việt Nam-Philippines được xem là bệ phóng chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp Việt, không phải vì những màn ký kết hình thức, mà vì nó đặt doanh nghiệp vào trung tâm trong bối cảnh ASEAN ngày càng coi trọng liên kết nội khối. Điểm đáng chú ý là sự kiện diễn ra đúng dịp 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Philippines và 31 năm Việt Nam gia nhập ASEAN, biến lễ kỷ niệm thành cơ hội kinh tế cụ thể thay vì dừng ở các tuyên bố chính trị.
Diễn đàn Việt Nam-Philippines: nâng vị thế thương hiệu Việt trong không gian thương mại ASEAN
Nếu doanh nghiệp Việt vẫn coi Manila là “thị trường xa lạ”, Diễn đàn Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Việt Nam-Philippines sẽ là lời nhắc rằng họ đang bỏ lỡ một sân chơi ASEAN đầy tiềm năng. Diễn đàn dự kiến diễn ra tại Manila vào tháng 11/2026, thu hút hàng trăm doanh nghiệp trong khu vực, trong đó có nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Việc các thương hiệu Việt cùng thương hiệu Philippines xuất hiện song hành trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thương mại điện tử, thực phẩm, chuyển đổi số, điện tử, AI là cơ hội xây dựng hình ảnh Việt Nam như một đối tác công nghệ và dịch vụ chứ không chỉ là “công xưởng giá rẻ”. Nghi thức trao “ASEAN Top Brand Award 2026” không chỉ là vinh danh mà là sân khấu để thương hiệu Việt chứng minh năng lực sáng tạo, đóng góp cho phát triển kinh tế, an sinh xã hội và phát triển bền vững của khu vực. Trong không gian thương mại ASEAN ngày càng cạnh tranh, việc thương hiệu Việt xuất hiện ở các hạng mục dẫn đầu khu vực chính là “tấm hộ chiếu” mềm giúp doanh nghiệp bước vào các thị trường mới với độ tin cậy cao hơn.
PAMEEx và vai trò VCCI, PCCI: kết nối doanh nghiệp vừa và nhỏ vào mạng lưới khu vực
Thay vì trông chờ các tập đoàn lớn tự tìm đến nhau, cấu trúc mới của hợp tác Việt Nam Philippines đặt doanh nghiệp vừa và nhỏ – thậm chí siêu nhỏ – vào trung tâm kết nối. Cuộc họp trực tuyến giữa Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh và Phó Chủ tịch PCCI Hoover Picar xoay quanh chương trình PCCI-ASEAN Micro Enterprise Exchange (PAMEEx) tại Việt Nam cho thấy một thay đổi quan trọng: hiệp hội doanh nghiệp trở thành “kiến trúc sư” của chuỗi liên kết MSME khu vực, chứ không chỉ làm công tác đối ngoại hình thức. Theo kế hoạch, PCCI dự kiến đưa khoảng 100–120 doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ Philippines sang Việt Nam cuối tháng 11 đến đầu tháng 12/2026 để tìm hiểu môi trường kinh doanh, chính sách hỗ trợ và kinh nghiệm phát triển khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam. Đây là quy mô hiếm thấy đối với một chương trình hướng vào MSME trong ASEAN, và nếu được chuẩn bị kỹ, có thể trở thành hình mẫu cho cách kết nối kinh tế khu vực lấy doanh nghiệp nhỏ làm trọng tâm.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ được gì từ các sáng kiến kết nối kinh tế khu vực?
Điểm mạnh của loạt sáng kiến hợp tác Việt Nam Philippines hiện nay là thiết kế gần với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp vừa và nhỏ: kết nối B2B, khảo sát thị trường, thăm nhà máy, làm việc với hiệp hội ngành hàng. Thay vì hội thảo chung chung, PAMEEx tập trung vào các lĩnh vực doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia ngay như nông nghiệp – thực phẩm, công nghiệp chế biến, thương mại – phân phối, logistics, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. VCCI chủ động đề nghị PCCI cung cấp chi tiết lịch trình, danh sách, lĩnh vực doanh nghiệp tham dự, cũng như nhu cầu cụ thể về kết nối B2B và khảo sát thị trường để xây dựng chương trình phù hợp. Theo một phát biểu đáng chú ý, “VCCI về nguyên tắc ủng hộ chương trình PAMEEx và sẵn sàng phối hợp để chuyến thăm mang lại kết quả thiết thực cho doanh nghiệp hai nước”, nhấn mạnh rằng các diễn đàn này chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hợp đồng, dự án và chuỗi cung ứng cụ thể.
Hiệp hội doanh nghiệp: từ vai phụ ngoại giao thành động lực chính cho thương mại ASEAN
Trong cấu trúc hợp tác Việt Nam Philippines mới, các hiệp hội doanh nghiệp không còn là “khách mời danh dự” mà là chủ thể thiết kế và triển khai kết nối kinh tế khu vực. Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài Việt Nam đứng ra bảo trợ và phối hợp tổ chức Diễn đàn Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Việt Nam-Philippines, biến một hoạt động kỷ niệm thành chương trình xây dựng mạng lưới doanh nghiệp ở tầm ASEAN. Ở chiều ngược lại, Phòng Thương mại và Công nghiệp Philippines không chỉ cử đoàn quan sát, mà tổ chức một đoàn khoảng 100–120 doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ sang Việt Nam để tìm kiếm đối tác và cơ hội hợp tác. VCCI, với mạng lưới tại Hà Nội và TP.HCM, sẵn sàng phối hợp tổ chức diễn đàn kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Philippines, chia sẻ kinh nghiệm hỗ trợ MSME và xây dựng chương trình cụ thể cho từng nhóm doanh nghiệp. Khi hiệp hội doanh nghiệp hai bên phối hợp chặt chẽ và phân công rõ trách nhiệm, thương mại ASEAN sẽ ít bị chi phối bởi những biến động ngắn hạn, và cơ hội sẽ được phân bổ đều hơn cho tầng lớp doanh nghiệp nhỏ thay vì tập trung vào vài tên tuổi lớn.
