Tuyển sinh lớp 10 năm 2027: Bức tranh chung đang dần rõ nét
Tuyển sinh lớp 10 năm 2027 là quá trình các Sở Giáo dục và Đào tạo xây dựng, công bố và tổ chức kỳ thi tuyển sinh THPT dựa trên phương thức thi lớp 10 hoặc kết hợp xét tuyển, nhằm phân loại và chọn học sinh phù hợp vào các trường công lập chuyên và không chuyên, với lịch thi, chỉ tiêu và cấu trúc đề thi tuyển sinh được định hướng trước để địa phương chủ động quy hoạch mạng lưới trường lớp và học sinh có cơ sở chuẩn bị chiến lược học tập. Nhiều tỉnh, thành đã bắt đầu "khóa lịch" và chốt phương án, khiến giai đoạn ôn thi của học sinh buộc phải sớm hơn, bài bản hơn. Điểm đáng chú ý là sự khác nhau về cách tiếp cận: có nơi chọn thi tuyển đồng loạt, có nơi hướng tới mô hình linh hoạt. Điều này tạo ra mặt bằng cạnh tranh mới, nhưng cũng gây phân hóa về áp lực giữa các địa phương. Việc nắm rõ bức tranh chung ngay từ bây giờ không chỉ là thông tin, mà là lợi thế chiến lược cho gia đình biết mình đang bước vào cuộc chơi như thế nào.
Hải Phòng: Tiếp tục đặt cược vào thi tuyển và mở rộng hệ chuyên
Hải Phòng lựa chọn một con đường rõ ràng: tiếp tục tuyển sinh lớp 10 năm 2027 hoàn toàn bằng thi tuyển cho cả khối chuyên và không chuyên, thay vì chia sẻ gánh nặng với xét tuyển. Đây là địa phương đầu tiên công bố chính thức phương thức thi lớp 10, cho thấy quan điểm ưu tiên đo năng lực qua kỳ thi tập trung và tin vào khả năng tổ chức. Đối với hệ THPT công lập không chuyên, Sở GD&ĐT khẳng định duy trì thi tuyển, môn thi và chế độ tuyển thẳng bám sát quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Lựa chọn này không ngẫu nhiên: nó được xây dựng trên cơ sở thực tế về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, quy mô học sinh, nhằm bảo đảm quyền lợi học tập lâu dài cho học sinh. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Tuyển sinh vào lớp 10 Trung học phổ thông công lập của Hải Phòng năm học tới tổ chức dưới hình thức thi tuyển đối với cả khối chuyên và không chuyên". Hải Phòng gửi thông điệp rõ ràng: muốn vào được hệ công lập, học sinh phải sẵn sàng bước vào một kỳ thi tuyển sinh THPT mang tính sàng lọc thực thụ.
Chi tiết hệ chuyên Hải Phòng: Mở rộng quy mô, siết chặt môn chuyên
Nếu nhìn riêng hệ chuyên, Hải Phòng không chỉ giữ thi tuyển mà còn mở rộng quy mô, qua đó khẳng định vai trò các trường chuyên trong chiến lược nhân lực chất lượng cao. Ngày 16/9, Sở GD&ĐT ban hành văn bản 5952 về phương thức tuyển sinh lớp 10 chuyên và chỉ tiêu cho hai trường THPT chuyên Nguyễn Trãi và Trần Phú. Tổng cộng, hai trường này sẽ tuyển 33 lớp chuyên với 1.155 học sinh – con số cho thấy tham vọng đào tạo mũi nhọn. Trường chuyên Nguyễn Trãi tăng lên 14 lớp, 490 học sinh; mỗi lớp 35 em, riêng chuyên Toán có 2 lớp, 70 học sinh. Trường chuyên Trần Phú lên 19 lớp, 665 học sinh, trong đó chuyên Toán, Vật lí, Ngữ văn, Tiếng Anh, Tiếng Pháp mỗi môn 2 lớp, 70 học sinh; các môn khác 1 lớp 35 học sinh. Lớp chuyên Tin học tại cả hai trường được tuyển tối đa 75% chỉ tiêu bằng bài thi Tin học chuyên, phần còn lại bằng Toán chuyên. Riêng Trần Phú, các lớp chuyên Tiếng Pháp, Tiếng Nhật, Tiếng Hàn chỉ tuyển tối đa 50% chỉ tiêu bằng bài thi môn chuyên tương ứng, số còn lại chuyển sang bài thi Tiếng Anh chuyên. Cấu trúc này cho thấy một quan điểm: ngoại ngữ chuyên không thể tách rời năng lực tiếng Anh – thứ sẽ quyết định biên độ hội nhập của học sinh sau này.
Quảng Ninh, TPHCM, Hà Nội: Những tín hiệu sớm cho kỳ thi tuyển sinh THPT
Trong khi Hải Phòng đi trước bằng một phương án đủ chi tiết, các địa phương khác mới dừng ở mức phát tín hiệu, nhưng những tín hiệu này vẫn đủ để phụ huynh phải chú ý. Quảng Ninh đã xác định kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2027-2028 dự kiến diễn ra từ ngày 20 đến 22/5, sớm hơn khoảng một tháng so với năm học hiện tại. Điều này đồng nghĩa với việc giai đoạn nước rút của lớp 9 tại đây sẽ bị "đẩy lên", buộc học sinh phải điều chỉnh nhịp ôn tập. TPHCM lựa chọn hướng linh hoạt hơn: Sở GD&ĐT thông tin sẽ xây dựng phương thức thi lớp 10 kết hợp xét tuyển và thi tuyển, chờ thông tư sửa đổi về quy chế tuyển sinh THCS và THPT để chốt cấu trúc môn thi. Khi Thông tư mới ban hành, Sở hứa sẽ tổ chức hội nghị triển khai – tức là cuộc chơi tại TPHCM vẫn còn đang thay đổi luật. Hà Nội lại nhìn vấn đề dưới góc độ áp lực: phương án tuyển sinh đang được nghiên cứu, tham mưu với mục tiêu giảm căng thẳng nhưng vẫn giữ được tính khách quan, công bằng và độ tin cậy của kỳ thi. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội có quy mô rất lớn và luôn gây áp lực nặng nề lên cả học sinh lẫn gia đình, nên bất kỳ điều chỉnh nào cũng phải được cân nhắc kỹ, hiện mới ở mức dự thảo và còn có thể điều chỉnh sau khi Bộ lấy ý kiến các địa phương.
Ý nghĩa của những thay đổi: Lịch thi, chỉ tiêu và bài toán hệ thống
Đi sâu hơn vào bối cảnh, có thể thấy phương thức tuyển sinh lớp 10 năm 2027 không tách rời bài toán hệ thống giáo dục. Tại Hải Phòng, việc duy trì thi tuyển đồng loạt gắn liền với kế hoạch sắp xếp lại mạng lưới trường lớp: sau hợp nhất, thành phố có 1.324 trường mầm non, tiểu học và THCS công lập, nhưng dự kiến sẽ giảm 544 trường, tương đương 41,1%, còn 780, nhằm tránh tình trạng quy mô nhỏ, nguồn lực phân tán, quỹ đất manh mún và đầu mối quản lý chưa phù hợp với yêu cầu phát triển. Trong bối cảnh đó, kỳ thi tuyển sinh THPT trở thành công cụ để tái phân luồng, khiến chỉ tiêu không còn là con số khô khan mà là bản đồ định vị cơ hội. Việc nhiều địa phương sớm công bố định hướng tuyển sinh lớp 10 năm học 2027-2028 cho thấy hệ thống đang chuyển mình để thích nghi với áp lực số lượng học sinh và yêu cầu chất lượng đào tạo. Kết luận, phụ huynh và học sinh không thể chờ tới sát năm lớp 9 mới tìm hiểu phương án thi. Dù từng địa phương khác nhau về lịch thi hay cấu trúc môn, xu hướng chung là: thi cử sẽ kỹ hơn, phân hóa rõ hơn và gắn chặt với chiến lược quy hoạch trường lớp. Nắm rõ sự khác biệt giữa Hải Phòng, Quảng Ninh, TPHCM, Hà Nội ngay lúc này là bước đầu tiên để không bị động trước một kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đang ngày càng mang tính "cửa ngõ" quyết định.
