Bốn địa phương đã có định hướng, nhưng chưa phải mọi chi tiết đều rõ
Tuyển sinh lớp 10 là quá trình các địa phương lựa chọn phương thức tiếp nhận học sinh vào trường trung học phổ thông, dựa trên chỉ tiêu, số lượng đăng ký và điều kiện thực tế. Đến ngày 7.11.2026, Huế, An Giang, Lâm Đồng và Cà Mau đã công bố phương án hoặc chủ trương cụ thể cho năm học 2027–2028; cả bốn nơi định hướng xét tuyển ở phần lớn trường THPT công lập. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng không nên hiểu rằng mọi quy định tuyển sinh đã được chốt. Thông tin hiện có cho biết hướng đi chung, chưa cung cấp đầy đủ cách xét, tiêu chí hay lịch thực hiện tại từng địa phương. Vì vậy, phụ huynh và học sinh lớp 9 nên phân biệt rõ chủ trương đã công bố với kế hoạch tuyển sinh chính thức còn phải được hoàn thiện.
Điểm đáng quan tâm không chỉ là nơi nào bỏ thi, mà là các địa phương đang tìm cách tổ chức đầu vào phù hợp với điều kiện riêng. Dự thảo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu ba phương thức: xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp cả hai. Nếu có thi, dự thảo đề xuất hai môn là toán và ngữ văn; phương án cuối cùng cần dựa vào số thí sinh đăng ký, chỉ tiêu và khả năng tiếp nhận của trường, đồng thời được UBND cấp tỉnh phê duyệt.
Xét tuyển có thể giảm áp lực, nhưng không đồng nghĩa mọi nơi sẽ giống nhau
Định hướng xét tuyển ở Huế, An Giang, Lâm Đồng và Cà Mau có thể giúp giảm áp lực thi cử cho nhiều học sinh, song tác động cụ thể phụ thuộc vào tiêu chí và cách triển khai của từng nơi. Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông Thái Văn Tài, tỷ lệ học sinh sau lớp 9 được vào lớp 10 trong một năm đã tăng từ 75% lên trên 80%; một số tỉnh đạt 95%, thậm chí 97%. Những con số này cho thấy nhu cầu tổ chức kỳ thi tuyển sinh có thể khác nhau đáng kể giữa các địa phương. Bởi vậy, việc một tỉnh chọn xét tuyển không phải căn cứ để dự đoán tỉnh khác cũng sẽ làm như vậy.
Lý do bàn về thay đổi lúc này là Bộ đã công bố dự thảo quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp để lấy ý kiến từ ngày 23.10.2026. Dự thảo hướng tới giảm số môn thi nếu địa phương tổ chức thi, qua đó hạn chế áp lực và tránh để kỳ thi thu hẹp cơ hội học tập. Tuy nhiên, đây vẫn là dự thảo, không phải quy định cuối cùng. Học sinh chuẩn bị thi vào lớp 10 vì thế chưa nên tự mặc định chắc chắn sẽ thi hai môn hoặc được xét tuyển; cần chờ văn bản chính thức và kế hoạch cụ thể tại nơi mình dự tuyển.
TP.HCM và Hà Nội vẫn chưa công bố phương án chi tiết
TP.HCM đang nghiên cứu cách kết hợp linh hoạt thi tuyển với xét tuyển, đồng thời dự kiến mở rộng xét tuyển ở một số trường có điều kiện đặc thù; thành phố chưa công bố phương án chi tiết. Hà Nội cũng chưa công bố phương án tuyển sinh cho năm học 2027–2028. Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ xây dựng kế hoạch sau khi Bộ ban hành chính thức quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp, rồi trình UBND thành phố phê duyệt.
Hà Nội hiện có một lộ trình nghiên cứu riêng: trong năm học 2026–2027, thành phố dự kiến khảo sát, đánh giá một số khối lớp và môn học theo hướng thống nhất để từng bước tạo mặt bằng đánh giá chung. Năm học 2026–2027, Hà Nội tuyển sinh lớp 10 công lập bằng thi tuyển ba môn: ngữ văn, toán và ngoại ngữ. Thông tin về kỳ tuyển sinh hiện tại không xác nhận phương án của năm sau; lấy cách thi cũ làm dự báo chắc chắn sẽ gây hiểu nhầm.
Theo dõi thông báo chính thức trước khi điều chỉnh kế hoạch ôn tập
Với học sinh lớp 9 và gia đình, việc cần làm lúc này là theo dõi thông báo tuyển sinh chính thức của địa phương, thay vì dựa vào suy đoán từ chủ trương chung hoặc dự thảo của Bộ. Khi kế hoạch được ban hành, hãy kiểm tra rõ trường áp dụng xét tuyển hay thi tuyển, tiêu chí lựa chọn, môn thi nếu có, chỉ tiêu và thời hạn đăng ký. Đây là các thông tin quyết định cách chuẩn bị, nhưng nguồn hiện có chưa xác nhận chi tiết cho từng địa phương.
Bức tranh tuyển sinh 2027–2028 hiện mới có bốn địa phương nêu định hướng tương đối rõ; TP.HCM đang nghiên cứu, còn Hà Nội chờ quy chế chính thức để xây dựng kế hoạch. Kết luận hợp lý nhất lúc này không phải là kỳ thi sẽ biến mất hay mọi nơi sẽ chuyển sang xét tuyển, mà là phương thức tuyển sinh có thể khác nhau theo địa phương. Phụ huynh và học sinh nên giữ nhịp học tập ổn định, đồng thời cập nhật văn bản chính thức trước khi thay đổi cách ôn tập.
