Một nhà thiết kế bước ra thế giới từ ký ức tuổi thơ
Hành trình sáng tạo của nhà thiết kế Nguyễn Phúc Tuấn là câu chuyện một cậu học trò xứ Huế lớn lên cùng những trang báo tuổi teen, biến ký ức mưa chiều, tranh minh họa và lụa tơ tằm thành bộ sưu tập Vũ Khúc Cố Đô trên sàn diễn Paris, kết nối di sản văn hóa Huế với sân khấu thời trang quốc tế thông qua ngôn ngữ thiết kế cá nhân và đầy cảm xúc. Trong ký ức của anh, những ngày đội mưa đi qua các sạp báo để tìm mua số đặc biệt của Hoa Học Trò không chỉ là kỷ niệm mà là điểm khởi đầu cho con mắt thẩm mỹ và niềm tin rằng thời trang Việt Nam có thể bước ra thế giới.
Điều đáng nói ở Nguyễn Phúc Tuấn không phải là câu chuyện thành công muộn hay sớm, mà là cách anh kiên định coi tuổi thơ và quê hương như nguồn vốn sáng tạo. Khi nhiều người trẻ chạy theo xu hướng quốc tế, anh lại quay về những bức tranh minh họa trên báo, những trang lưu bút và cơn mưa Huế để xây dựng bản sắc. Chính lựa chọn “đi ngược” đó khiến hành trình của anh trở nên thú vị: thay vì phủ nhận quá khứ để trở nên hiện đại, anh dùng quá khứ làm chất liệu để hiện đại hóa di sản.
Hoa Học Trò: phòng thí nghiệm thẩm mỹ của một nhà thiết kế
Nguyễn Phúc Tuấn sinh năm 1994, thuộc thế hệ lớn lên cùng báo tuổi teen, nơi âm nhạc, thời trang và những câu chuyện học đường đan xen trên từng trang giấy. Với anh, đó không chỉ là “thanh xuân” mà là phòng thí nghiệm thẩm mỹ đầu tiên. Những số báo cũ, đĩa nhạc và ấn phẩm đặc biệt được anh giữ đến tận gần 30 tuổi, như một kho tư liệu cá nhân về cảm xúc và hình ảnh. Cậu học trò ngày ấy đặc biệt bị hút vào các bức tranh minh họa nhân vật sinh động, nắn nót chép lại để trang trí sổ lưu bút cho bạn bè, rồi từ đó tưởng tượng ra những chiếc váy, những bộ trang phục bước ra từ trang giấy.
Ở góc nhìn phê bình, điều này cho thấy một sự dịch chuyển thú vị: báo chí tuổi teen, vốn bị xem là “nhẹ nhàng”, lại trở thành nền tảng cho tư duy thời trang nghiêm túc. Khi Tuấn nói: “Những tờ báo Hoa Học Trò ngày ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn để tôi làm nghệ thuật được như hôm nay”, anh đang khẳng định vai trò của văn hóa đại chúng trong việc ươm mầm nghệ sĩ. Việc từng ba lần gửi ảnh dự thi HHT ICON càng cho thấy anh không đứng ngoài cuộc chơi thẩm mỹ của thế hệ mình, mà chủ động thử nghiệm hình ảnh bản thân trong không gian ấy.
Huế trong cơn mưa và niềm kiêu hãnh tơ tằm
Nếu báo tuổi teen góp phần định hình con mắt thẩm mỹ, thì di sản văn hóa Huế lại là nơi Nguyễn Phúc Tuấn tìm thấy chất liệu sâu hơn cho thời trang. Trong bộ sưu tập Vũ Khúc Cố Đô, anh không chọn những biểu tượng “đại tự sự” như lăng tẩm, cung điện, mà bắt đầu từ cơn mưa tuổi thơ: những chiều tan học đạp xe quanh Đại Nội, dọc bờ sông Hương, những lần ngồi sau lưng mẹ nhìn hạt mưa và hoa sưa rơi lộp bộp xuống mặt đường. Đó là Huế rất riêng, không postcard, không du lịch, mà là Huế của ký ức cơ thể – mùi, âm thanh, cảm giác.
Từ chất liệu ký ức ấy, Vũ Khúc Cố Đô được xây dựng thành 25 thiết kế, chia thành ba chương Khởi Vũ, Chính Vũ và Quang Vũ, tương ứng nhịp điệu đất trời trước, trong và sau cơn mưa. Màu sắc đi từ trắng, đen sang xanh xám, rồi mở ra các gam pastel và vàng rực rỡ, như một chu trình thanh tẩy rồi bừng sáng. Theo anh, “Đó là cơn mưa gột rửa tâm hồn, mang màu sắc tươi mới để cố đô vươn mình ra thế giới”. Việc kiên quyết dùng lụa Bảo Lộc – loại tơ tằm nguyên bản dễ nhăn, tốn nhiều thời gian xử lý phom dáng – là một tuyên ngôn: anh chấp nhận khó khăn kỹ thuật để giữ niềm kiêu hãnh làng nghề thủ công Việt Nam.
Vũ Khúc Cố Đô trên sàn diễn Paris: khi di sản đối thoại với thế giới
Ngày 30/9, bộ sưu tập Numero 6: Vũ Khúc Cố Đô chính thức ra mắt tại Maison de l’Amérique Latine, đưa hình ảnh cơn mưa Huế và lụa Việt lên sàn diễn Paris. Đây không phải là cú “thoát ly” khỏi quê hương, mà là một cuộc gặp gỡ: di sản cố đô chạm ngõ kinh đô ánh sáng, để ký ức cá nhân của một nhà thiết kế trẻ đối thoại với hệ thẩm mỹ lâu đời của thời trang Pháp. Paris trong câu chuyện này không phải điểm đến để khoe mẽ, mà là không gian kiểm chứng xem bản sắc Huế có đủ sức đứng vững giữa vô số tiếng nói thời trang khác.
Tính nguyên bản được Tuấn đặt lên hàng đầu: từ việc trung thành với lụa Bảo Lộc đến việc dành khoảng hai tháng ròng rã cho thiết kế tâm điểm của bộ sưu tập. Anh không chạy theo sự trơn tru công nghiệp, mà chọn sự “khó chịu” của chất liệu truyền thống như một cách buộc người xem phải chú ý đến câu chuyện phía sau trang phục. Khi nói “Huế là gốc gác, là tâm hồn tôi… Tôi có bề dày văn hóa quê hương, lý do gì không gìn giữ?”, anh đặt ra một câu hỏi không chỉ cho mình, mà cho cả thế hệ nhà thiết kế Việt: nếu các nhà mốt lớn trên thế giới đứng vững nhờ heritage, thì chúng ta sẽ xây dựng di sản của mình từ đâu.
Từ ký ức cá nhân đến di sản chung: bước tiếp theo của Nguyễn Phúc Tuấn
Điểm thú vị là dù đã chạm đến sàn diễn Paris, Nguyễn Phúc Tuấn vẫn nhìn về những trang báo tuổi teen như một mạch nguồn chưa cạn. Anh thẳng thắn thừa nhận: “Rất có thể, nhiều ý tưởng sáng tạo cho các bộ sưu tập thời trang sau này của tôi sẽ được lấy cảm hứng từ chính tờ báo này”. Điều đó cho thấy anh không xem thành công quốc tế là dấu chấm hết, mà là một chương trong hành trình dài, nơi ký ức tiếp tục được tái chế thành ngôn ngữ thiết kế mới. Từ những hình minh họa trên báo đến những nét vẽ lưu bút, từ những buổi đạp xe trong mưa ở Huế đến bộ sưu tập xuất hiện tại Paris, hành trình của anh đi qua nhiều không gian nhưng vẫn giữ một điểm bắt đầu quen thuộc.
Ở bình diện rộng hơn, câu chuyện của nhà thiết kế Nguyễn Phúc Tuấn là lời nhắc rằng di sản văn hóa Huế – và rộng hơn là di sản Việt Nam – chỉ thực sự sống khi được cá nhân hóa, được kể lại qua lăng kính thế hệ mới. Sàn diễn Paris không phải mục tiêu duy nhất, nhưng là minh chứng rằng một ngôn ngữ thời trang xuất phát từ ký ức địa phương vẫn có thể được lắng nghe ở trung tâm thời trang thế giới. Bước tiếp theo của anh, nếu tiếp tục đào sâu vào báo tuổi teen, vào Huế, vào lụa Việt, sẽ không chỉ là thêm một bộ sưu tập, mà là thêm một chương trong cuốn sách di sản mà thế hệ nhà thiết kế trẻ đang âm thầm viết.
