Từ núi Nưa tới núi Sam: định nghĩa mới về công trình tâm linh cao nhất
Công trình tâm linh cao nhất là những tượng đài, quần thể thờ tự có chiều cao vượt trội, gắn với không gian tín ngưỡng rộng lớn, đồng thời được đầu tư bài bản để trở thành điểm đến hành hương, du lịch, văn hóa và dịch vụ mang tầm khu vực. Khi một quốc gia sở hữu kỷ lục thế giới về loại hình này, đó không chỉ là chuyện kiến trúc, mà còn là tuyên bố về năng lực tổ chức không gian thiêng và chiến lược phát triển du lịch dựa trên giá trị tinh thần. Việt Nam hiện bước vào giai đoạn nước rút của một kỷ lục thế giới Việt Nam mới: tượng Phật Đại Nhật Như Lai cao 167,5 m trên đỉnh núi Nưa, thuộc quần thể Khu du lịch tâm linh và di tích lịch sử Am Tiên, có tổng mức đầu tư trên 35.000 tỷ đồng. Song song, tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 81 m tạc vào vách núi Sam ở An Giang chuẩn bị vượt “Lạc Sơn Đại Phật” 71 m của Trung Quốc. Hai dự án cùng hướng tới cột mốc hoàn thành cuối năm 2027–2028, báo hiệu sự trỗi dậy của một siêu dự án tâm linh gắn với tham vọng du lịch và kinh tế vùng.
Động lực kinh tế từ siêu dự án 35.000 tỷ đồng tại Am Tiên
Quần thể Khu du lịch tâm linh và di tích lịch sử Am Tiên trên dãy núi Nưa được khởi công ngày 26/4/2025 với diện tích gần 400 ha và tổng mức đầu tư trên 35.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là một dự án tâm linh, mà là bài thử lớn cho mô hình phát triển kinh tế dựa trên du lịch văn hóa – sinh thái. Dự án được triển khai theo ba giai đoạn, từ khu dịch vụ thương mại, cáp treo, đến khu dịch vụ du lịch, trục cảnh quan văn hóa, rồi khu sinh thái nghỉ dưỡng gần 300 ha với vốn trên 22.000 tỷ đồng. Khi hoàn thành, Am Tiên được kỳ vọng tạo chuỗi dịch vụ đồng bộ, từ tham quan, hành hương tới nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa, qua đó thúc đẩy hạ tầng du lịch, dịch vụ và kinh tế địa phương. Một câu nói đáng trích dẫn là: "Với quy mô đầu tư lớn, dự án cũng được kỳ vọng tạo thêm hàng nghìn việc làm, thu hút các dòng vốn đầu tư mới".
Núi Sam và bản sắc Phật giáo trong chiến lược du lịch miền Tây
Trong bức tranh kỷ lục thế giới Việt Nam về công trình tâm linh cao nhất, núi Sam là mảnh ghép cho thấy cách miền Tây Nam Bộ dùng di sản tín ngưỡng để định hình tương lai du lịch. Núi Sam cao khoảng 284 m, gắn với miếu Bà Chúa Xứ, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu và chùa Hang – một quần thể đã hút khách hành hương nhiều thập niên. Công viên Văn hóa Núi Sam được quy hoạch theo chủ đề Phật giáo, với bốn tượng tái hiện những dấu mốc trong cuộc đời Đức Phật Thích Ca, tâm điểm là tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 81 m, tạc trực tiếp vào vách núi. Nếu hoàn thành đúng thiết kế, đây sẽ là tượng Phật khắc vào vách núi cao nhất thế giới, vượt công trình 71 m ở Lạc Sơn, Tứ Xuyên. Dù chỉ hơn 456 tỷ đồng và dùng tiền công đức của Ban Quản trị Lăng Miếu Núi Sam, dự án này bổ sung mạnh mẽ sức hút cho Khu du lịch quốc gia Núi Sam, mở rộng không gian trải nghiệm của du khách khi đến An Giang.
Chiều sâu văn hóa và cuộc đua kỷ lục với Trung Quốc
Việc liên tiếp hai công trình tâm linh của Việt Nam được thiết kế để vượt các tượng Phật khổng lồ của Trung Quốc cho thấy cuộc cạnh tranh mới, diễn ra trên bình diện biểu tượng. Tại Am Tiên, tượng Phật Đại Nhật Như Lai cao 167,5 m – gồm phần đế 45 m, đài sen 13,6 m và thân tượng bằng đồng 108,9 m – được đặt mục tiêu phá kỷ lục Trung Nguyên Đại Phật 153 m ở Nghiêu Sơn. Trên núi Sam, tượng Phật Thích Ca 81 m cũng hướng tới vượt tượng 71 m tại Lạc Sơn. Đằng sau những con số là tham vọng biến không gian linh thiêng thành “điểm nhấn kiến trúc, văn hóa và du lịch” của từng địa phương. Đồng thời, các tỉnh Thanh Hóa và An Giang sử dụng siêu dự án tâm linh để khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch văn hóa – tâm linh, thay vì chỉ đứng sau các trung tâm lớn. Kỷ lục thế giới, ở đây, là công cụ kể câu chuyện về bản sắc địa phương và sự tự tin của doanh nghiệp nội trong lĩnh vực bất động sản du lịch.
Lợi ích cho người dân và câu hỏi về phát triển bền vững
Ở góc độ đời sống, siêu dự án tâm linh tạo ra lợi ích thấy rõ: hàng nghìn việc làm mới, hạ tầng kỹ thuật được nâng cấp, dịch vụ thương mại – lưu trú – vận tải có thêm nguồn khách ổn định. Tại Am Tiên, các hạng mục hạ tầng kỹ thuật cơ bản đã hoàn thành; nhà vòm hoa sen trắng thi công đến tầng 5, tượng Phật chuẩn bị lắp đặt kết cấu từ tháng 10/2026, với mục tiêu đưa vào khai thác những hạng mục chính trong năm 2027. Ở núi Sam, tượng Phật Thích Ca đã khắc đến khu vực bàn tay, khối lượng công việc đạt khoảng 70% và dự kiến hoàn thành trước toàn bộ công viên khoảng 6 tháng. Tuy vậy, đặt kỷ lục không phải là giá trị duy nhất. Thách thức nằm ở cách vận hành để không biến không gian thiêng thành khu vui chơi thương mại hóa, và bảo đảm rằng dòng tiền từ hành hương, du lịch quay lại cộng đồng, bảo tồn di tích, môi trường. Một công trình tâm linh cao nhất sẽ đáng giá hơn nếu gắn với trải nghiệm văn hóa sâu, dịch vụ tử tế và lợi ích dài hạn cho cư dân quanh núi Nưa, núi Sam – chứ không chỉ là một con số được ghi vào sách kỷ lục.
