Không gian phát triển mới và câu hỏi chiến lược cho An Giang
An Giang hội nhập khu vực là quá trình tỉnh tái tổ chức không gian phát triển, dùng lợi thế biên giới, cửa khẩu và kinh tế biển Mekong để mở rộng giao thương, nâng giá trị nông nghiệp và công nghiệp chế biến, đồng thời gắn tăng trưởng với phát triển xanh An Giang và chuyển đổi số, nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực Đông Nam Á. Tỉnh đang định hình mô hình tăng trưởng mới dựa trên khai thác hiệu quả các lợi thế khác biệt, tăng cường liên kết vùng và hội nhập quốc tế, song hành với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điểm đáng bàn không còn là An Giang có gì, mà là sử dụng nguồn lực đó thế nào để bứt lên, khi cạnh tranh trong nội khối ASEAN ngày càng khốc liệt.
Biên giới, cửa khẩu và cơ hội hội nhập khu vực
Lợi thế cửa khẩu biên giới đang trở thành một trong những trụ cột chiến lược của An Giang. Với đường biên tiếp giáp Campuchia, hệ thống cửa khẩu và vị trí kết nối giữa vùng Tây Nam Bộ với thị trường Campuchia và các nước ASEAN, tỉnh có điều kiện phát triển mạnh thương mại biên giới, dịch vụ logistics, kho vận, phân phối và xuất nhập khẩu. Nói cách khác, biên giới không chỉ là đường phân chia lãnh thổ mà là trục giao thương, nơi An Giang có thể xây dựng các trung tâm logistics gắn với nông nghiệp và công nghiệp chế biến để đẩy hàng hóa vào thị trường khu vực. Hội nghị kết nối giao thương vùng biên Việt Nam – Campuchia – Lào tại Tịnh Biên với chủ đề “Kết nối giao thương biên giới – Bứt phá thương mại xanh và số” cho thấy tỉnh đã chủ động chuyển hướng: thương mại biên giới phải đi cùng chuyển đổi số, tiêu chuẩn xanh và dịch vụ chất lượng cao.
Kinh tế biển Mekong và APEC 2027: cửa ngõ hội nhập quốc tế
Nếu cửa khẩu mở không gian giao thương trên đất liền thì kinh tế biển Mekong mang đến cho An Giang một trục kết nối rộng hơn ra khu vực và quốc tế. Quy hoạch tỉnh xác định các lĩnh vực trọng tâm gồm du lịch biển đảo, đô thị ven biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản giá trị cao, logistics – cảng biển – vận tải biển, thương mại quốc tế cùng năng lượng tái tạo và công nghiệp năng lượng xanh. Trong cấu trúc này, Phú Quốc được xem như cửa ngõ hội nhập quốc tế, nơi hội tụ hạ tầng hàng không, nghỉ dưỡng cao cấp và dư địa dịch vụ chất lượng cao. Khi APEC 2027 được chọn tổ chức tại đây, cơ hội không chỉ là một sự kiện đối ngoại: "Nếu tận dụng tốt cơ hội APEC 2027, Phú Quốc sẽ không chỉ là nơi diễn ra một sự kiện đối ngoại quan trọng, mà có thể trở thành điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới của An Giang". Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã trực tiếp thị sát Trung tâm tổ chức hội nghị và Nhà hát APEC vào đầu tháng 8/2026, cho thấy quyết tâm hiện thực hóa cấu trúc kinh tế biển mới.
Phát triển xanh An Giang: tăng trưởng nhưng không đánh đổi tài nguyên
Điểm khác biệt trong chiến lược của An Giang là tư duy phát triển xanh không đánh đổi tài nguyên. Tỉnh đang thúc đẩy năng lượng và công nghiệp chế biến trở thành động lực tăng trưởng mới, nhưng yêu cầu rõ ràng là không được đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Thay vì chỉ "tiếp nhận kiến nghị", chính quyền chuyển sang cách "giải quyết đến cùng" các điểm nghẽn hạ tầng và thủ tục cho doanh nghiệp, từ đất đai, quy hoạch đến điện và logistics, bởi nếu bị mắc kẹt đồng loạt, chi phí cơ hội sẽ tăng và cả chuỗi sản xuất mất sức cạnh tranh. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP tăng 8,83% so với cùng kỳ, quý II tăng 10,30% – tốc độ này buộc An Giang phải tạo thêm năng lực sản xuất thực chất, nâng hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng. Bài toán không phải chọn tăng trưởng hay môi trường, mà là tổ chức lại mô hình để hai mục tiêu hỗ trợ lẫn nhau, thông qua kiểm soát hiệu quả sử dụng đất, nước, năng lượng và công nghệ xử lý chất thải trong từng dự án.
Từ mục tiêu tăng trưởng đến yêu cầu hành động
An Giang đặt mục tiêu GRDP bình quân giai đoạn 2026–2030 tăng từ 11%/năm trở lên; GRDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 6.300 USD, kinh tế số đóng góp khoảng 30% GRDP. Đây không chỉ là những con số tham vọng, mà là thước đo buộc tỉnh phải huy động hiệu quả mọi nguồn lực, nâng sức cạnh tranh doanh nghiệp và mở rộng thị trường. Trong năm 2026, gần 28.700 tỷ đồng vốn đầu tư công đã được phân bổ, hơn 8.600 tỷ đồng được giải ngân đến 30/6, đạt 32,54% kế hoạch; riêng các dự án phục vụ APEC 2027 giải ngân hơn 5.300 tỷ đồng, đạt 38,63% kế hoạch. Tỉnh yêu cầu hoàn thành các dự án phục vụ APEC sớm hơn 3–6 tháng so với thời điểm diễn ra hội nghị. Điều đó cho thấy An Giang hiểu rằng thời gian không đứng về phía những địa phương chậm chuyển mình: hoặc biến lợi thế biên giới và kinh tế biển thành chuỗi giá trị xanh, số hóa và gắn kết khu vực, hoặc sẽ bị bỏ lại ngay trên sân nhà ASEAN.
