Từ “ngôi nhà chung” 54 dân tộc thành điểm đến du lịch Thủ đô
Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam là quần thể không gian văn hóa, cảnh quan hồ – đồi núi – đồng bằng, được xây dựng như “ngôi nhà chung” tái hiện di sản văn hóa Việt Nam của 54 dân tộc, đồng thời được định hướng trở thành điểm đến du lịch văn hóa Hà Nội có khả năng kết nối sâu với các tuyến tham quan, nghỉ dưỡng và lễ hội phía Tây Thủ đô. Nếu coi du lịch văn hóa là “bản sắc” của một đô thị, thì Làng Văn hóa dân tộc đang được Hà Nội nâng tầm từ một điểm tham quan ngoại thành thành cực tăng trưởng mới của hệ thống điểm đến du lịch Thủ đô. Cách trung tâm thành phố khoảng 40km, Làng kết nối thuận lợi qua Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32. Vị trí này giúp Làng không đứng một mình, mà nằm đúng trên trục liên kết Hồ Tây – Ba Vì và “vòng cung xanh tâm linh”, mở ra cơ hội hình thành chuỗi tour trải nghiệm văn hóa thay vì những chuyến đi lẻ tẻ, rời rạc như trước đây.
Khảo sát, xúc tiến để biến tiềm năng thành sản phẩm tour trải nghiệm văn hóa
Động thái mang tính bước ngoặt là việc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội liên tục tổ chức các chương trình khảo sát và xúc tiến du lịch với doanh nghiệp lữ hành ngay tại Làng Văn hóa dân tộc. Ngày 20-8, một chương trình chuyên đề với chủ đề rất thẳng thắn: “Giải pháp đưa Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành điểm đến du lịch văn hóa hàng đầu của Thủ đô” được triển khai, cho thấy Hà Nội không còn coi đây là không gian trưng bày tĩnh, mà là tài nguyên sống cần được thương mại hóa dưới dạng tour trải nghiệm văn hóa có thể bán được trên thị trường. Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, yêu cầu đặt ra là “tiếp tục thu hút nguồn lực xã hội hóa, hoàn thiện hệ thống sản phẩm, tăng liên kết với các khu, điểm du lịch phía Tây và đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá”. Đây là tuyên bố cho thấy vai trò kiến tạo của Nhà nước: không làm thay doanh nghiệp, mà mở đường, kết nối và gom các bên liên quan vào cùng một bài toán sản phẩm.
Tour trải nghiệm mới: đưa du khách đi hết “dải phổ” văn hóa 54 dân tộc
Sau nhiều năm vận hành, Làng đã xây dựng được hệ thống không gian gắn với cộng đồng: 16 nhóm đồng bào thường xuyên sinh hoạt, gần 80 chương trình văn hóa – du lịch mỗi năm, tái hiện hơn 20 lễ hội và thu hút bình quân khoảng 600.000 lượt khách. Vấn đề không còn là “có gì để xem”, mà là “trải nghiệm thế nào cho đáng tiền và đáng thời gian”. Câu trả lời đang dần xuất hiện qua loạt tour trải nghiệm văn hóa. Với học sinh, sinh viên, hai sản phẩm trọn gói “Dấu chân bản làng” và “Về với đại ngàn Tây Nguyên” được thiết kế theo hướng tăng tương tác tại các trạm chủ đề, kết hợp khám phá không gian văn hóa và hoạt động team building. Với gia đình và nhóm người lớn, sản phẩm “Nhịp sống bản làng” kéo dài 2 ngày 1 đêm dự kiến khai thác trước dịp 2-9, kết hợp nghỉ dưỡng, mặc trang phục dân tộc, đạp xe khám phá Làng, ngâm chân thư giãn, lưu trú ở Trại sáng tác và trải nghiệm không gian văn hóa buổi tối. Song song, tour nửa ngày “Sắc màu đại ngàn giữa lòng Hà Nội” tập trung vào không gian Tây Nguyên, cho phép du khách có một lát cắt cô đọng của di sản văn hóa Việt Nam ngay sát Thủ đô.
Liên kết không gian, đa dạng hóa sản phẩm để nâng tầm di sản văn hóa Việt Nam
Một mình Làng Văn hóa dân tộc không thể trở thành điểm đến du lịch Thủ đô hàng đầu nếu vẫn nằm ngoài các tuyến du lịch phổ biến. Các doanh nghiệp lữ hành đã bắt đầu thay đổi điều đó bằng những hành trình kết nối Làng với Đình làng Quýt, cây đa di sản, miền quê Ba Vì và các cơ sở nghỉ dưỡng, thiết kế chương trình một ngày hoặc hai ngày một đêm. Cách tiếp cận này chuyển Làng từ một điểm tham quan đơn lẻ thành mắt xích quan trọng trong chuỗi du lịch văn hóa Hà Nội phía Tây. Điểm đáng chú ý là các sản phẩm mới không chỉ dừng ở việc “đi – xem – chụp ảnh”. Hành trình “Hành trình khám phá sắc màu văn hóa Việt” cho phép khách chiêm bái đền thờ Vua Hùng, trải nghiệm nghề dệt của người Thái, đàn K’lông Pút Tây Nguyên, thưởng thức Chiêng Mường, giao lưu cộng đồng và giải mã mật thư tại tháp Chăm. Những lớp trải nghiệm đan xen từ tâm linh, thủ công truyền thống đến nghệ thuật trình diễn cho thấy Làng đang dùng di sản văn hóa Việt Nam như một kho nội dung sống để xây tour, chứ không chỉ là “bối cảnh chụp hình”.
Tầm nhìn trung tâm du lịch văn hóa và kinh tế đêm phía Tây Thủ đô
Chiến lược mà Hà Nội đặt ra cho Làng Văn hóa dân tộc không dừng ở vài tour mới. Mục tiêu đến năm 2030 là đón khoảng 1–1,2 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế chiếm khoảng 5%; giai đoạn 2030–2035 phấn đấu được công nhận là Khu du lịch quốc gia. Tầm nhìn xa hơn đến 2045, Làng được định hướng trở thành trung tâm bảo tồn, thực hành và trình diễn văn hóa 54 dân tộc lớn nhất, đồng thời là trung tâm quốc gia về công nghiệp văn hóa dân tộc và điểm đến về du lịch văn hóa, lễ hội, kinh tế đêm tiêu biểu. Để đạt được tầm nhìn đó, Làng sẽ vận hành như ba trung tâm chức năng: bảo tồn và trình diễn văn hóa, công nghiệp văn hóa các dân tộc và du lịch văn hóa – kinh tế đêm. Nếu chiến lược liên kết, đa dạng hóa sản phẩm tiếp tục được thực thi nhất quán, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành “cực tăng trưởng du lịch – công nghiệp văn hóa phía Tây Thủ đô”, nơi người dân Hà Nội và du khách trong, ngoài nước tìm đến khi muốn chạm vào chiều sâu di sản văn hóa Việt Nam, chứ không chỉ một điểm đến ngoại thành để đi một lần cho biết.
