APEC 2027: Chất xúc tác buộc Phú Quốc phải “lớn lên”
APEC 2027 Phú Quốc là bước ngoặt buộc đảo ngọc chuyển từ mô hình du lịch nghỉ dưỡng thuần túy sang vai trò trung tâm MICE khu vực, kéo theo nhu cầu nâng cấp hạ tầng đồng bộ từ hàng không, giao thông, hội nghị đến đô thị thông minh, qua đó tái định vị vị thế kinh tế – chính trị của Phú Quốc trên bản đồ châu Á – Thái Bình Dương. Điều đáng nói là sự biến đổi này không diễn ra tự nhiên mà được kích hoạt bởi quyết định lựa chọn Phú Quốc làm nơi diễn ra phần lớn hoạt động của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương năm 2027. Khi Thủ tướng ký Quyết định 948 giao tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) chuẩn bị hạ tầng phục vụ hội nghị, cỗ máy đầu tư cho phát triển đảo ngọc lập tức được khởi động ở cấp quốc gia. Từ đây, Phú Quốc không còn được phép hài lòng với hình ảnh “thiên đường biển đảo” mà phải hướng tới chuẩn siêu đô thị sự kiện, nếu muốn nắm lấy cơ hội trở thành cửa ngõ đối ngoại và kết nối kinh tế khu vực.
Đại công trường hạ tầng: Sân bay, đại lộ, LRT và trung tâm hội nghị
Nhìn vào những gì đang diễn ra, có thể nói APEC 2027 là động lực chính ép Phú Quốc bước vào một chu kỳ đầu tư hạ tầng chưa từng có. 21 công trình trọng điểm theo Quyết định 948 đã chọn xong nhà đầu tư, nhà thầu và đang được triển khai gấp rút, với tổng mức đầu tư dự toán 137.138 tỷ đồng. “Đường cất hạ cánh số 2 dài 3.300m, rộng 45m đạt chuẩn Code E, đủ năng lực khai thác thường xuyên các dòng tàu bay thân rộng như Boeing 787, Airbus A350.” Song song, đường ĐT.975 dài khoảng 20km, rộng 62m, Đại lộ APEC dài 3km, rộng 68m và tuyến LRT Phú Quốc 17,59km nối sân bay với Trung tâm Hội nghị đang được chạy đua về tiến độ. Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC với tổng diện tích sàn hơn 153.000m2, cao 39,25m, là trái tim của hạ tầng trung tâm MICE mới. Các dự án này đều đặt mục tiêu hoàn thành vào quý II – III/2027, nghĩa là “deadline APEC” đang ép toàn đảo vận hành như một đại công trường không ngủ.
Từ đảo nghỉ dưỡng sang trung tâm MICE: Bước nhảy vị thế
Chiến lược phát triển đảo ngọc đang dịch chuyển rõ rệt: du lịch biển không còn là đích đến duy nhất, mà trở thành nền tảng để xây dựng một trung tâm MICE quốc tế. Khi Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc nâng công suất phục vụ lên 20 triệu lượt hành khách mỗi năm và được tư vấn vận hành bởi một tập đoàn quản lý sân bay hàng đầu khu vực, năng lực đón khách MICE quy mô lớn không còn là giấc mơ mơ hồ. LRT Phú Quốc được thiết kế để vận chuyển hơn 4.500 người mỗi giờ, nối liên tục từ sân bay qua Trung tâm Hội nghị đến các khu du lịch, lưu trú lớn, biến bài toán di chuyển của hàng nghìn đại biểu thành lợi thế hạ tầng trung tâm MICE. Sau APEC, những đường ray, đại lộ, nhà ga T2 mang hình tượng phượng hoàng lửa sẽ không chỉ phục vụ các đoàn nguyên thủ, mà còn là “xương sống” để Phú Quốc tranh vị trí với Singapore, Bali hay Phuket trong cuộc đua điểm đến MICE trong khu vực. Nếu tận dụng đúng, Phú Quốc có thể chuyển dịch từ thị trường khách nghỉ dưỡng đại chúng sang phân khúc khách sự kiện, hội nghị, triển lãm có khả năng chi tiêu và tạo giá trị cao hơn nhiều.
Kết nối kinh tế khu vực và tham vọng đảo ngọc xanh
Tổ chức APEC tại Phú Quốc không chỉ là bài toán lễ tân, mà là bước cài đặt vai trò mới của đảo trong mạng lưới kết nối kinh tế khu vực. Khi một đặc khu biển đảo được giao nhiệm vụ đón hàng nghìn đại biểu, nguyên thủ của 21 nền kinh tế, cùng nhà đầu tư và chuyên gia quốc tế, nó mặc nhiên được đưa lên bản đồ đối ngoại và chính trị khu vực như một điểm nối mới. Hạ tầng trung tâm MICE cùng hệ thống đô thị thông minh, ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật, trung tâm giám sát – điều hành toàn diện đặc khu đang được xây dựng để phục vụ hội nghị, nhưng giá trị dài hạn là tái thiết năng lực quản trị đô thị và an ninh của Phú Quốc. Mục tiêu đặt ra là tiến tới phát thải ròng bằng không, trở thành “ngọn hải đăng xanh” truyền cảm hứng về phát triển bền vững cho các nền kinh tế APEC. Vấn đề còn lại không nằm ở khối lượng bê tông, đường băng hay đại lộ, mà là cách Phú Quốc biến hạ tầng thành sức hút lâu dài, giữ chân dòng vốn đầu tư và tạo việc làm bền vững cho người dân đảo ngọc.
APEC như một bài kiểm tra năng lực phát triển dài hạn
Đến tháng 8/2026, phần lớn công trình phục vụ APEC đã bước vào giai đoạn hoàn thiện, trong đó nhà ga VIP đón nguyên thủ đạt gần 75% và toàn bộ sân bay được đặt mục tiêu hoàn tất trước ngày 31/12/2026. Tất cả 21 dự án phải hoàn thành trước tháng 6/2027 để kịp Tuần lễ cấp cao vào tháng 11. Nhưng bài kiểm tra thực sự không phải là việc kịp tiến độ, mà là khả năng dùng APEC 2027 làm điểm rơi cho một chiến lược phát triển đảo ngọc vượt khỏi khuôn khổ “thành phố sự kiện vài ngày”. Nếu sau hội nghị, hạ tầng trung tâm MICE bị bỏ quên, LRT hoạt động cầm chừng và đại lộ APEC trở thành điểm check-in thay vì trục kinh tế, Phú Quốc sẽ bỏ lỡ một thế hệ tăng trưởng. Ngược lại, nếu biết biến vệt sáng APEC thành quỹ đạo dài hạn – nuôi dưỡng hệ sinh thái dịch vụ cao cấp, công nghệ đô thị thông minh, kết nối kinh tế khu vực – đảo ngọc có thể bước ra khỏi bóng hình một điểm đến du lịch đẹp nhưng phụ thuộc mùa vụ, để trở thành một cực tăng trưởng mới của Tây Nam bộ và của cả vùng châu Á – Thái Bình Dương.
